Leśmian, BolesławSen wiejskiKowalska, DorotaTopolska, MagdalenaNiedziałkowska, MartaTopolska, MagdalenaFundacja Nowoczesna PolskaModernizmDwudziestolecie międzywojenneLirykaWierszPublikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/dziejba-lesna-sen-wiejskihttp://polona.pl/item/822994/4/Bolesław Leśmian, Dziejba leśna, wyd. J. Mortkowicz, Warszawa 1938Domena publiczna - Bolesław Leśmian zm. 19382008xmltexttext2011-07-22polhttp://redakcja.wolnelektury.pl/media/dynamic/cover/image/1030.jpgPlimoth Plantation / 20100420.7D.05832 / SML, See-ming Lee æŽæ€æ˜Ž SML@Flickr, CC BY-SA 2.0http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/1030
[]
DCCDCF3MP3MPBInformacja o dokonanych zmianachWprowadzono uwspółcześnienia w następującym zakresie:Pisownia łączna/rozdzielna: poto > po to; nawskroś > na wskroś; napozór > na pozór; niema > nie ma; naoścież > na oścież.Udźwięcznienia/ubezdźwięcznienia: z pod > spod.Fleksja: tem > tym; mię > mnie.Interpunkcja: lipce i sierpnie i wrześnie > lipce i sierpnie, i wrześnie; bezgłośne i jednoczesne i dziwnie nieznośne > bezgłośne i jednoczesne, i dziwnie nieznośne; ukośne i jednoczesne i dziwnie nieznośne > ukośne i jednoczesne, i dziwnie nieznośneBolesław LeśmianDziejba leśnaSen wiejskiWieś, SenŚni mi się czasem wieś, którą wbrew losom/
Wysiłkiem marzeń przymuszam do trwania,/
Czując, jak przymus co chwila jej wzbrania/
Zniknąć, gdy właśnie zmyślonym niebiosom,/
Oczyma ledwo naznaczyłem w próżni/
Miejsce spotkania snu mego z błękitem./
Drzewa mnie nęcą naocznym rozkwitem ---/
Czasem się tylko jakiś liść opóźni/
Lub gałąź, nie tak zjawiona, przez szpary/
Snu w mrok wybiegnie ponad snu zamiary.../
A zresztą --- wieczór żmudny, nieustanny,/
Z pola znużone wracają dziewczęta,/
Wadząc spódnicą o złote dziewannydziewanna --- roślina zielna z niewielkimi żółtym kwiatami na wysokiej łodydze.,/
O których sen mój, że śnią się, pamięta./
A kroki dziewcząt --- uparte, bezgłośne/
I jednoczesne, i dziwnie nieznośne,/
Jakby szły po to, by mi tylko dowieść,/
Że idą, dbałe o pył, co się zrywa/
Spod stóp ku zorzy. I, jak we śnie bywa,/
Gdy życie wkracza we własną opowieść,/
Wiem o nich wszystko... A one mą wiedzę/
Zgadują na wskroś, że nie ta i pusta,/
I dalej idą, wypełniając miedzę/
I umiejętnie rozchylając usta/
Jakby do śpiewu. Sen, Stworzenie, ŚpiewChoć śpiewu nie słyszę,/
Wiem, że śpiewają --- i wsłuchany w ciszę/
Ich warg, niemotąniemota --- niemożność mówienia. drętwych beznadziejną,/
Te słowa chwytam na pozór kolejno:/
«Czy kto nas wyśnił? I skąd nasza dola?/
I czy to prawda, że wracamy z pola?/
I czy to prawda, że my w sobie --- żywe?/
Śnijmy się nadal --- zgodne i cierpliwe!»/
Choć słów tych nie ma, lecz słyszę je w chwili,/
Kiedy pomyślę, że tak być powinno./
Zorza ku głębiom strumieni się chyli,/
Ściekając złotem i purpurą płynną,/
Bieleją brzozy, krwawią się czereśnie ---/
Wszystko to we śnie.
Wszystko to we śnie. Gdy chylę w sen głowę,/
Dziewczęta chylą tak samo swe skronie.../
LasPrzechodzą teraz przez nagłą dąbrowę,/
Której nie było, a która, ustronie/
Wprzód upatrzywszy, w sieć snu siebie chwyta/
I na spotkanie idącym rozkwita,/
Szumiąc zieleni zaklętą pierwszyzną,/
Nieprzewidzianą, a bujną i żyzną,/
Wśród której życie, przemieszane z zorzą,/
Przeświecające wraz z niebem przez liście,/
CieńPurpurowieje mętnie i cieniście./
Na widnokręgu obłoki się mnożą./
MotylOd dziewcząt cienie padają ukośne/
I jednoczesne, i dziwnie nieznośne,/
Jak gdyby po to wysnuły się drogą,/
Aby mi dowieść, że mają od kogo/
I na co upaść... I błędne motyle/
Na pokaz, z trudem swój kształt w zorzy trwalątrwalić się (neol.) --- trwać, utrwalać się../
Teraz chcę zliczyć tłum dziewcząt, co falą/
Płynie po kwiatach --- jest tyle a tyle,/
To wszystko --- liczby określić nie umiem,/
Ale ją na wskroś i żywcem rozumiem,/
Jak gdyby była nie liczbą, lecz spadem/
Ciał w głąb na oścież rozwartego ducha.Czas, Lato, Przemijanie/
Już czerwiec, skrząc się, biegnie moim sadem,/
A w chacie mojej --- noc lipcowa, głucha,/
A w polu wieczór dogasa sierpniowy./
Jakiż to miesiąc zmącił sny mej głowy?/
Mijają lipce i sierpnie, i wrześnie.../
Wszystko to we śnie.SenWszystko to we śnie! I wszystko przemija,/
Nie przemijając. I trwa wieś niczyja/
I wieczór, złotą znakowany smugą./
O, jakże znikąd i jakże już długo/
Idą te z pola znużone dziewczęta!/
I ja wraz z nimi! Bo i mnie też pęta/
Żądza przebycia nad strumieni wodą/
Nagłego lasu, co złudnie się spiętrza,/
Życie snemAle nie mogę wejść cały do wnętrza/
Mego snu: jestem sam sobie przegrodą./
Choć w nim się błąkam, choć dłońmi obiema/
Dotykam kwiatów, wiem, że mnie tam nie ma./
Dziewczęta wzajem poprzez mgieł błękitność/
Wskazują sobie moją tam niebytność/
I sad, gdzie mogłem w cieniu grusz i śliwek/
Czekać na przyjście ich wśród drzew bezładu,/
I popodpopod (daw.) --- pod. płotem tego właśnie sadu/
Siadają rzędem na wspólny przyśniwekprzyśniwek (neol.) --- sen./
O tym, co serce niewoli do bicia ---/
Czy pozyskanie, czyliczyli --- czy z partykułą pytajną -li. strata życia?/
I o tym jeszcze, co słodsze dla ciała ---/
Sen, który gaśnie, czy jawa, co pała?/
I o tym jeszcze, skąd przyszła ich dola?/
I czy to prawda, że wracają z pola?/
I czy to prawda, że zjawiona w ciszy/
Pierś ich tym żyje, że swój oddech słyszy?/
Sen, Śmierć, PrzemijanieI tak śnią chórem chciwie, pracowicie,/
Dłonią w swych piersiach przytrzymując życie,/
A która dośni do końca --- ta gaśnie./
Gasną kolejno, bez żalu. Już właśnie/
W ostatniej tli się snu reszta ostatnia,/
Która się w zorzy jeszcze wyszkarłatnia,/
A i ta z wolna do śmierci nawyka/
I w mgle samochcąc bez śladu zanika,/
W tej mgle, co w dal się rozwiewa bezkreśnie.../
Wszystko to we śnie.