Leśmian, Bolesław Sen wiejski Kowalska, Dorota Topolska, Magdalena Niedziałkowska, Marta Topolska, Magdalena Fundacja Nowoczesna Polska Modernizm Dwudziestolecie międzywojenne Liryka Wiersz Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/dziejba-lesna-sen-wiejski http://polona.pl/item/822994/4/ Bolesław Leśmian, Dziejba leśna, wyd. J. Mortkowicz, Warszawa 1938 Domena publiczna - Bolesław Leśmian zm. 1938 2008 xml text text 2011-07-22 polhttp://redakcja.wolnelektury.pl/media/dynamic/cover/image/1030.jpg Plimoth Plantation / 20100420.7D.05832 / SML, See-ming Lee 李思明 SML@Flickr, CC BY-SA 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/1030 Informacja o dokonanych zmianach Wprowadzono uwspółcześnienia w następującym zakresie: Pisownia łączna/rozdzielna: poto > po to; nawskroś > na wskroś; napozór > na pozór; niema > nie ma; naoścież > na oścież. Udźwięcznienia/ubezdźwięcznienia: z pod > spod. Fleksja: tem > tym; mię > mnie. Interpunkcja: lipce i sierpnie i wrześnie > lipce i sierpnie, i wrześnie; bezgłośne i jednoczesne i dziwnie nieznośne > bezgłośne i jednoczesne, i dziwnie nieznośne; ukośne i jednoczesne i dziwnie nieznośne > ukośne i jednoczesne, i dziwnie nieznośne Bolesław Leśmian Dziejba leśna Sen wiejski WieśSenŚni mi się czasem wieś, którą wbrew losom/ Wysiłkiem marzeń przymuszam do trwania,/ Czując, jak przymus co chwila jej wzbrania/ Zniknąć, gdy właśnie zmyślonym niebiosom,/ Oczyma ledwo naznaczyłem w próżni/ Miejsce spotkania snu mego z błękitem./ Drzewa mnie nęcą naocznym rozkwitem ---/ Czasem się tylko jakiś liść opóźni/ Lub gałąź, nie tak zjawiona, przez szpary/ Snu w mrok wybiegnie ponad snu zamiary.../ A zresztą --- wieczór żmudny, nieustanny,/ Z pola znużone wracają dziewczęta,/ Wadząc spódnicą o złote dziewannydziewanna --- roślina zielna z niewielkimi żółtym kwiatami na wysokiej łodydze.,/ O których sen mój, że śnią się, pamięta./ A kroki dziewcząt --- uparte, bezgłośne/ I jednoczesne, i dziwnie nieznośne,/ Jakby szły po to, by mi tylko dowieść,/ Że idą, dbałe o pył, co się zrywa/ Spod stóp ku zorzy. I, jak we śnie bywa,/ Gdy życie wkracza we własną opowieść,/ Wiem o nich wszystko... A one mą wiedzę/ Zgadują na wskroś, że nie ta i pusta,/ I dalej idą, wypełniając miedzę/ I umiejętnie rozchylając usta/ Jakby do śpiewu. Sen, StworzenieŚpiewChoć śpiewu nie słyszę,/ Wiem, że śpiewają --- i wsłuchany w ciszę/ Ich warg, niemotąniemota --- niemożność mówienia. drętwych beznadziejną,/ Te słowa chwytam na pozór kolejno:/ «Czy kto nas wyśnił? I skąd nasza dola?/ I czy to prawda, że wracamy z pola?/ I czy to prawda, że my w sobie --- żywe?/ Śnijmy się nadal --- zgodne i cierpliwe!»/ Choć słów tych nie ma, lecz słyszę je w chwili,/ Kiedy pomyślę, że tak być powinno./ Zorza ku głębiom strumieni się chyli,/ Ściekając złotem i purpurą płynną,/ Bieleją brzozy, krwawią się czereśnie ---/ Wszystko to we śnie. Wszystko to we śnie. Gdy chylę w sen głowę,/ Dziewczęta chylą tak samo swe skronie.../ LasPrzechodzą teraz przez nagłą dąbrowę,/ Której nie było, a która, ustronie/ Wprzód upatrzywszy, w sieć snu siebie chwyta/ I na spotkanie idącym rozkwita,/ Szumiąc zieleni zaklętą pierwszyzną,/ Nieprzewidzianą, a bujną i żyzną,/ Wśród której życie, przemieszane z zorzą,/ Przeświecające wraz z niebem przez liście,/ CieńPurpurowieje mętnie i cieniście./ Na widnokręgu obłoki się mnożą./ MotylOd dziewcząt cienie padają ukośne/ I jednoczesne, i dziwnie nieznośne,/ Jak gdyby po to wysnuły się drogą,/ Aby mi dowieść, że mają od kogo/ I na co upaść... I błędne motyle/ Na pokaz, z trudem swój kształt w zorzy trwalątrwalić się (neol.) --- trwać, utrwalać się../ Teraz chcę zliczyć tłum dziewcząt, co falą/ Płynie po kwiatach --- jest tyle a tyle,/ To wszystko --- liczby określić nie umiem,/ Ale ją na wskroś i żywcem rozumiem,/ Jak gdyby była nie liczbą, lecz spadem/ Ciał w głąb na oścież rozwartego ducha.Czas, Lato, Przemijanie/ Już czerwiec, skrząc się, biegnie moim sadem,/ A w chacie mojej --- noc lipcowa, głucha,/ A w polu wieczór dogasa sierpniowy./ Jakiż to miesiąc zmącił sny mej głowy?/ Mijają lipce i sierpnie, i wrześnie.../ Wszystko to we śnie. SenWszystko to we śnie! I wszystko przemija,/ Nie przemijając. I trwa wieś niczyja/ I wieczór, złotą znakowany smugą./ O, jakże znikąd i jakże już długo/ Idą te z pola znużone dziewczęta!/ I ja wraz z nimi! Bo i mnie też pęta/ Żądza przebycia nad strumieni wodą/ Nagłego lasu, co złudnie się spiętrza,/ Życie snemAle nie mogę wejść cały do wnętrza/ Mego snu: jestem sam sobie przegrodą./ Choć w nim się błąkam, choć dłońmi obiema/ Dotykam kwiatów, wiem, że mnie tam nie ma./ Dziewczęta wzajem poprzez mgieł błękitność/ Wskazują sobie moją tam niebytność/ I sad, gdzie mogłem w cieniu grusz i śliwek/ Czekać na przyjście ich wśród drzew bezładu,/ I popodpopod (daw.) --- pod. płotem tego właśnie sadu/ Siadają rzędem na wspólny przyśniwekprzyśniwek (neol.) --- sen./ O tym, co serce niewoli do bicia ---/ Czy pozyskanie, czyliczyli --- czy z partykułą pytajną -li. strata życia?/ I o tym jeszcze, co słodsze dla ciała ---/ Sen, który gaśnie, czy jawa, co pała?/ I o tym jeszcze, skąd przyszła ich dola?/ I czy to prawda, że wracają z pola?/ I czy to prawda, że zjawiona w ciszy/ Pierś ich tym żyje, że swój oddech słyszy?/ Sen, Śmierć, PrzemijanieI tak śnią chórem chciwie, pracowicie,/ Dłonią w swych piersiach przytrzymując życie,/ A która dośni do końca --- ta gaśnie./ Gasną kolejno, bez żalu. Już właśnie/ W ostatniej tli się snu reszta ostatnia,/ Która się w zorzy jeszcze wyszkarłatnia,/ A i ta z wolna do śmierci nawyka/ I w mgle samochcąc bez śladu zanika,/ W tej mgle, co w dal się rozwiewa bezkreśnie.../ Wszystko to we śnie.