Leśmian, Bolesław Dąb http://www.wolnelektury.pl/lektura/Łąka Trzeciak, Weronika Zając, Hanna Niedziałkowska, Marta Fundacja Wolne Lektury Modernizm Dwudziestolecie międzywojenne Liryka Wiersz Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lesmian-dab/ https://polona.pl/item-view/30b0a99a-97e3-454b-9615-317165ecf451?page=8 Bolesław Leśmian, Łąka, wyd. J. Mortkowicz, Warszawa, 1920 Domena publiczna - Bolesław Leśmian zm. 1937 2008 xml text text 2024-09-20 pol Czabator, Marianna https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/7687.jpg Claude Monet, Île aux Fleurs near Vétheuil, domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/7687/ Uwspółcześnienia: Fleksja: tem > tym; swemi > swymi; wszystkiemi > wszystkimi. Pisownia łączna/rozdzielna: nawznak > na wznak. Interpunkcja, np.: A w tej duszy mu było i ruczajno i leśno > A w tej duszy mu było i ruczajno, i leśno; Bo, od kiedy świat światem > Bo od kiedy świat światem Inne zmiany: graj-że > grajże. Bolesław Leśmian Łąka Ballady Dąb Upiór, Las, MuzykaZaszumiało, zawrzało, a to właśnie z dąbrowydąbrowa --- las dębowy./ Wbiegł na chóry kościelne krzepki upiór dębowy/ I poburzył organy rąk swych zmorą nie zmorą,/ Jakby naraz go było wespółwespół --- wspólnie. z gędźbągędźba (starop.) --- muzyka, gra. kilkoro./ Rozwiewała się, trzeszcząc, gałęzista czupryna,/ I szerzyła się w oczach niewiadoma kraina,/ A on piersi wszem dudomdudy --- instrument ludowy składający się z piszczałek, do których powietrze tłoczono za pomocą skórzanego miecha. nastawił po rycersku,/ A w organy od ściany uderzał po siekiersku! Grajże, grajugraj --- muzyk., graj,/ Dopomóż ci Maj,/ Dopomóż ci miech, duda/ I wszelaka ułuda! MuzykaBił prawicą na lewo, a lewicą na prawo,/ Pokrzyżował ryk z jękiem, a lamenty ze wrzawą,/ Aż z tej dudy --- marudy dobył dłonią sękatą/ Pieśń od wnętrza zieloną, a po brzegach kwiaciatą./ Wyszli święci z obrazów, bo już mają we zwykuzwyk --- nawyk.,/ Że się garną śmierciami do śpiewnego okrzyku./ I Bóg przybył skądinąd, niebywały w tej porze,/ Niebywały, lecz cały zasłuchany! O, Boże! Grajże, graju, graj,/ Dopomóż ci Maj,/ Dopomóż ci miech, duda/ I wszelaka ułuda! Przyroda nieożywiona, MuzykaGrał ci drzewne obłędy, sen umarłej zieleni,/ Rozpacz liści, porwanych wirem zimnych strumieni,/ I grał marsze żałobne muchomorów, co kroczą/ Jedną nogą donikąd, kiedy zgon swój zaoczązaoczyć (rzad.) --- zobaczyć../ I grał o tym, jak mszarymszar --- bagienna roślinność. jenojeno (daw., gw.) --- tylko. milczą a milczą,/ Jak śmierć leśna śpi na wznak pod jagodą, pod wilcząpod wilczą --- chodzi o wilczą jagodę.,/ I jak rosa bez oczu swymi łzami się nęka,/ I jak drzewo pod ziemią w nagły żal się rozklęka! Grajże, graju, graj,/ Dopomóż ci Maj,/ Dopomóż ci miech, duda/ I wszelaka ułuda! Śpiew, Muzyka, Przyroda nieożywiona, BógA gdy śpiew mu uderzył duremdur --- odurzenie. leśnym do głowy,/ Grał wszystkimi jaramijar --- dolina, wąwóz. wszystkie naraz parowyparów --- dolina o stromych, porośniętych roślinnością zboczach.!/ Aż ten ołtarz zlękniony, gdzie wyzłotawyzłota --- pozłota. się święci,/ Chciał już runąć na ziemię, lecz potłumił swe chęci./ A on wpodłużwpodłuż --- dziś popr.: wzdłuż. organów, stare miażdżąc im kościekoście --- dziś popr. forma B. lm rzecz. kość: kości.,/ Porozpędzał swe dłonie, jak te nogi po moście,/ I rozwiawszy tłum dźwięków po pieśniowym rozłogurozłóg --- otwarta przestrzeń.,/ Wygrzmiał z miechów to wszystko, co las myśli o Bogu! Grajże, graju, graj,/ Dopomóż ci Maj,/ Dopomóż ci miech, duda/ I wszelaka ułuda! Między Bogiem a grajem znikła inszośćinszość (daw.) --- inność. i przedział,/ Skoro Bóg się o sobie snów dębowych dowiedział./ «Odkąd żyję na świecie, a wszak jestem wieczysty,/ Nigdym dotąd nie słyszałnigdym dotąd nie słyszał --- konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: nigdy dotąd nie słyszałem. takiego organisty!»/ Grajek znawstwu bożemu na pamiątkę i chwałę/ Muzyka, Przyroda nieożywionaPorozbujał pieśń górą w dwa ruczajeruczaj (poet.) --- strumień. niestałe,/ Rozmurawiłrozmurawić (neol.) --- zazielenić. ją dołem, aż się kościół zielenił,/ A cienistym przyśpiewem twarz słuchacza ocienił! Grajże, graju, graj,/ Dopomóż ci Maj,/ Dopomóż ci miech, duda/ I wszelaka ułuda! I Bóg słuchał wzruszony, słuchał duszą bezkreśnąbezkreśny --- dziś popr.: bezkresny.,/ A w tej duszy mu było i ruczajno, i leśno,/ I coś jeszcze miarkowałmiarkować (daw.) --- dostrzegać, orientować się, rozumieć., i coś dumał na stronie,/ I biegł żywcem do grajka, i wyciągał swe dłonie!/ Święci, wiedząc, co czynią, w nagłej cudom podzięce/ Poklękali radośnie, wziąwszy siebie za ręce,/ Bo od kiedy świat światem, a śmierć jego obrębem,/ Po raz pierwszy Bóg, płacząc, obejmował się z dębem! Grajże, graju, graj,/ Dopomóż ci Maj,/ Dopomóż ci miech, duda/ I wszelaka ułuda!