<utwor>
<rdf:RDF xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#">
<rdf:Description rdf:about="http://redakcja.wolnelektury.pl/documents/book/lesmian-laka-ballady-ballada-dziadowska/">
<dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Leśmian, Bolesław</dc:creator>
<dc:title xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Ballada dziadowska</dc:title>
<dc:relation.isPartOf xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">http://www.wolnelektury.pl/lektura/Łąka</dc:relation.isPartOf> 
<dc:contributor.editor xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Trzeciak, Weronika</dc:contributor.editor>
<dc:contributor.editor xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Zając, Hanna</dc:contributor.editor>
<dc:contributor.technical_editor xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Niedziałkowska, Marta</dc:contributor.technical_editor>
<dc:publisher xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Fundacja Wolne Lektury</dc:publisher>
<dc:subject.period xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Modernizm</dc:subject.period>
<dc:subject.period xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Dwudziestolecie międzywojenne</dc:subject.period>
<dc:subject.type xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Liryka</dc:subject.type>
<dc:subject.genre xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Wiersz</dc:subject.genre>
<dc:description xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.</dc:description>
<dc:identifier.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lesmian-ballada-dziadowska/</dc:identifier.url>
<dc:source.URL xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">https://polona.pl/item-view/30b0a99a-97e3-454b-9615-317165ecf451?page=8</dc:source.URL>
<dc:source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Bolesław Leśmian, Łąka, wyd. J. Mortkowicz, Warszawa, 1920</dc:source>
<dc:rights xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Domena publiczna - Bolesław Leśmian zm. 1937</dc:rights>
<dc:date.pd xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">2008</dc:date.pd>
<dc:format xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">xml</dc:format>
<dc:type xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">text</dc:type>
<dc:type xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="en">text</dc:type>
<dc:date xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">2024-09-20</dc:date>

<dc:language xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">pol</dc:language>
<dc:contributor.editor xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Czabator, Marianna</dc:contributor.editor>
    <dc:relation.coverImage.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/7687.jpg</dc:relation.coverImage.url>
    <dc:relation.coverImage.attribution xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Claude Monet, Île aux Fleurs near Vétheuil, domena publiczna</dc:relation.coverImage.attribution>
    <dc:relation.coverImage.source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/7687/</dc:relation.coverImage.source>
    </rdf:Description>
</rdf:RDF>
<liryka_l>
<nota_red>
  <akap>Uwspółcześnienia:</akap>
  <akap>Błędy leksykalne, w tym ortograficzne: wypłókana &gt; wypłukana.</akap>
  <akap>Pisownia łączna/rozdzielna: nie należna &gt; nienależna.</akap>
 <akap>Spółgłoski dźwięczne/bezdźwięczne: z pod &gt; spod.</akap>
<akap>Fleksja: tem &gt; tym; niem &gt; nim; swem &gt; swym; własnem &gt; własnym.</akap>
  <akap>Interpunkcja, np.: jak pieścić, --- &gt; jak pieścić ---; i łechtliwie i czule &gt; i łechtliwie, i czule</akap>
  <akap>Inne zmiany: pójdź-że &gt; pójdźże.</akap>

</nota_red>


<autor_utworu>Bolesław Leśmian</autor_utworu>




<dzielo_nadrzedne>Łąka</dzielo_nadrzedne>


<dzielo_nadrzedne>Ballady</dzielo_nadrzedne>




<nazwa_utworu>Ballada dziadowska</nazwa_utworu>



<strofa><begin id="b1326876668582-3408003833"/><motyw id="m1326876668582-3408003833">Ciało, Kaleka</motyw>Postukiwał dziadyga o ziem<pe><slowo_obce>ziem</slowo_obce> (daw.) --- dziś popr.: ziemia. </pe> kulą drewnianą,/
Miał ci nogę obciętą aż po samo kolano.<end id="e1326876668582-3408003833"/></strofa>


<strofa>Szedł skądkolwiek gdziekolwiek --- byle zażyć wywczasu<pe><slowo_obce>wywczas</slowo_obce> --- odpoczynek, urlop.</pe>,/
Nad brzegami strumienia stanął tyłem do lasu.</strofa>


<strofa>Stał i patrzał<pe><slowo_obce>patrzał</slowo_obce> --- dziś popr. forma 3 os. lp cz.przesz.: patrzył.</pe> tym białkiem, co w nim pełno czerwieni,/
Oj da-dana, da-dana! --- jak się strumień strumieni!</strofa>


<strofa><begin id="b1326878784270-2691385391"/><motyw id="m1326878784270-2691385391">Bogini</motyw>Wychynęła<pe><slowo_obce>wychynąć</slowo_obce> --- tu: ukazać się na powierzchni.</pe> z głębiny rusałczana dziewczyca<pe><slowo_obce>dziewczyca</slowo_obce> --- dziewczyna.</pe>,/
Obryzgała mu ślepie, aż przymarszczył pół lica<pe><slowo_obce>lico</slowo_obce> (daw.) --- twarz.</pe>.<end id="e1326878784270-2691385391"/></strofa>


<strofa><begin id="b1326878637798-335176134"/><motyw id="m1326878637798-335176134">Kuszenie, Podstęp</motyw>Nie wiedziała, jak pieścić --- nie wiedziała, jak nęcić?/
Jakim śmiechem pośmieszyć, jakim smutkiem posmęcić?</strofa>


<strofa>Wytrzeszczyła nań<pe><slowo_obce>nań</slowo_obce> --- na niego.</pe> oczy --- szmaragdowe płoszydła<pe><slowo_obce>płoszydło</slowo_obce> (neol.) --- coś, co straszy.</pe> ---/
I objęła za nogi --- pokuśnica<pe><slowo_obce>pokuśnica</slowo_obce> --- ta, która kusi.</pe> obrzydła.<end id="e1326878637798-335176134"/></strofa>


<strofa>Całowała uczenie, i łechtliwie, i czule,/
Oj da-dana, da-dana! --- tę drewnianą, tę kulę!</strofa>


<strofa>Parskał śmiechem dziadyga w kark poklękłej<pe><slowo_obce>poklękły</slowo_obce> --- klęczący.</pe> ułudy,/
Aż przysiadał na trawie, jakby tańczył przysiudy<pe><slowo_obce>przysiud</slowo_obce> --- przysiad, figura taneczna.</pe>.</strofa>


<strofa>Aż mu trzęsła się broda i dwie wargi u gęby,/
Aż się kulą obijał o perłowe jej zęby!</strofa>


<strofa>«Czemuż jeno<pe><slowo_obce>jeno</slowo_obce> (daw., gw.) --- tylko.</pe> całujesz moją kłodę stroskaną?/
Czemuż dziada pomijasz aż po samo kolano?</strofa>


<strofa>Za wysokie snadź<pe><slowo_obce>snadź</slowo_obce> (przestarz.) --- widocznie.</pe> progi dla czarciego nasienia<pe><slowo_obce>czarcie nasienie</slowo_obce> --- wyzwisko: zła osoba.</pe>,/
Ty, wymoczku rusalny --- ty, chorobo strumienia!</strofa>


<strofa>Pieszczotami to drewno chcesz pokusić do grzechu?/
Oj da-dana, da-dana! --- umrę chyba ze śmiechu!» ---</strofa>


<strofa><begin id="b1326878454102-2723851537"/><motyw id="m1326878454102-2723851537">Kuszenie</motyw>Spowiła go ramieniem, okręciła, jak frygą<pe><slowo_obce>fryga</slowo_obce> (daw.) --- bąk, zabawka dziecięca. </pe>!/
«Pójdźże ze mną, dziadoku --- dziaduleńku --- dziadygo!</strofa>


<strofa>Będę ciebie niańczyła na zapiecku<pe><slowo_obce>zapiecek</slowo_obce> --- tu: posłanie.</pe> z korali,/
Będę ciebie tuczyła kromką żwiru spod fali.</strofa>


<strofa>Będziesz w moim pałacu miał wywczasy niedzielne,/
Będziesz pijał z mej wargi pocałunki śmiertelne!»<end id="e1326878454102-2723851537"/></strofa>


<strofa><begin id="b1326878850806-293383763"/><motyw id="m1326878850806-293383763">Śmierć, Woda, Żebrak</motyw>Pociągnęła za brodę i za torbę żebraczą/
Do tych nurtów pochłonnych<pe><slowo_obce>pochłonny</slowo_obce> --- pochłaniający.</pe>, co się w słońcu inaczą<pe><slowo_obce>inaczyć</slowo_obce> (daw.) --- zmieniać.</pe>.</strofa>


<strofa>Nim się zdążył obejrzeć --- już miał falę na grzbiecie ---/
Nim się zdołał przeżegnać --- już nie było go w świecie!</strofa>


<strofa><begin id="b1326879261302-2428764047"/><motyw id="m1326879261302-2428764047">Śmierć, Kaleka</motyw>Zakłębiły się nurty --- wyrównała się woda,/
Znikła torba dziadowska i łysina, i broda!<end id="e1326878850806-293383763"/></strofa>


<strofa>Jeno kloc ten chodziwy<pe><slowo_obce>chodziwy</slowo_obce> --- wytrzymały w chodzeniu.</pe> --- owa kula drewniana/
Wypłynęła zwycięsko --- oj da-dana, da-dana!</strofa>


<strofa>Wypłynęła --- niczyja, nienależna nikomu,/
Wyzwolona z kalectwa, wypłukana ze sromu<pe><slowo_obce>srom</slowo_obce> (daw.) --- wstyd, hańba.</pe>!<end id="e1326879261302-2428764047"/></strofa>


<strofa>Brnęła tędy --- owędy szukająca swej drogi,/
Niby szczątek okrętu, co się wyzbył załogi!</strofa>


<strofa>Grzała gnaty na słońcu ku swobodzie, ku życiu,/
Zapląsała radośnie na swym własnym odbiciu!</strofa>


<strofa>I we żwawych poskokach<pe><slowo_obce>poskok</slowo_obce> (daw.) --- podskok.</pe> podyrdała przez fale,/
Oj da-dana, da-dana! --- w te zaświaty --- oddale!</strofa>



</liryka_l>
</utwor>