Ukrainka, Łesia Melodie Kowalska, Dorota Choromańska, Paulina Orzechowski, Michał 2023-02-23 Roszkowski, Marcin Wiersz Pozytywizm Liryka Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Sfinansowano dzięki zrzutce społecznościowej czytelniczek i czytelników Wolnych Lektur. Łesia Ukrainka, Melodie, tłum. Marcin Krzysztof Roszkowski, Fundacja Wolne Lektury, Warszawa 2023. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lesia-ukrainka-melodie/ Fundacja Wolne Lektury Licencja Wolnej Sztuki 1.3. http://artlibre.org/licence/lal/pl/ https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lesia-ukrainka-nocka-ciemna-byla-i-cicha https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lesia-ukrainka-nie-spiewajcie-mi-tej-piesni https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lesia-ukrainka-plonie-moje-serce-ktore-zapalila https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lesia-ukrainka-znowu-wiosna-znow-nadzieje https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lesia-ukrainka-spogladam-na-jasne-gwiazdy https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lesia-ukrainka-stanelam-by-slyszec-glosy-wiosny https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lesia-ukrainka-chcialabym-sie-piesnia-stac https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lesia-ukrainka-zwyciestwa https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lesia-ukrainka-do-muzy https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lesia-ukrainka-cicha-noc-byla-czarownica https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/miniona-wiosna https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lesia-ukrainka-w-czarna-chmure-sie-sklebily-wszystkie-moje-smutki text pol xml Publikacja ufundowana przez społeczność Czytelników i Czytelniczek Wolnych Lektur. https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/7294.jpg Parasol, Marija Konstantinowna Baszkircewa (1858 -1884), domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/7294/ Sebastian Firlik Tomasz Kłosiński Aleksander Parkitny Iwona Mroczek-Wardzińska MarcinT Olesia Ivchenko Ita Agnieszka Czoska Katarzyna Nocuń Marcin Olender AGJ Włodzimierz Beata Piotr Tyszko Paulina rusofob rusofobski Natalia Vitalii Aleksandra Michałowska Maja Martynowska Dmytro Morozov Marcin Matyja kali Zbigniew Cukras Just Michał Oleszkiewicz Tomasz Weresa Justyna Hołubowicz Jakub Kloc Kacper Pogoda Mikołaj Demel Poezja https://wolnelektury.pl/media/book/pdf/lesia-ukrainka-melodie.pdf ISBN-978-83-288-6925-7 ISBN application/pdf https://wolnelektury.pl/media/book/epub/lesia-ukrainka-melodie.epub ISBN-978-83-288-6926-4 ISBN application/epub+zip https://wolnelektury.pl/media/book/mobi/lesia-ukrainka-melodie.mobi ISBN-978-83-288-6927-1 ISBN application/x-mobipocket-ebook DCA 1DTN 3MN Cykl dwunastu wierszy Łesi Ukrainki Melodie pochodzi z wydanego w 1899 r. we Lwowie tomu poetyckiego Myśli i marzenia, który Iwan Franko --- jeden z najważniejszych twórców ukraińskich przełomu XIX i XX w. --- określił jako najlepszy zbiór poetycki w języku ukraińskim od czasów Kobziarza Tarasa Szewczenki. Cykl Melodie Łesia Ukrainka napisała w latach 1893--1894. Dwanaście wierszy, które składają się na treść Melodii, dotyka tematów związanych z miłością, naturą, chorobą oraz walką o osobistą wolność. Własne doświadczenia Łesi Ukrainki, jej przeżycia --- zarówno fizyczne i duchowe, rozmyślania i filozofia życiowa rzutują na sposób obrazowania i język podmiotu lirycznego. Szczególnie widać tę zależność we fragmentach, które mówią o słabościach, z jakimi Łesia Ukrainka musiała zmagać się od wczesnego dzieciństwa. Gruźlica kości, do której z czasem doszły inne choroby, była ogromnym ciężarem, tłumiącym pragnienie swobody i niezależności tej wszechstronnie utalentowanej kobiety. Podczas lektury namacalnie odczuwa się napięcie związane z całą siecią ograniczeń, jaką choroba nakłada na dotkniętą nią osobę. Pragnienie uwolnienia się od niechcianego brzemienia, przebijający niekiedy entuzjazm, wynikający z chwilowych zachwytów i wzruszeń, nieustannie walczą z ciągle powracającym uczuciem beznadziei, z przeczuciem śmierci, która jest o krok. Cykl Melodie Łesi Ukrainki pochodzi z przełomu wieków XIX i XX, jednak może być wciąż na nowo czytany również w czasach współczesnych. Porusza wątki, które są zawsze obecne w życiu i doświadczeniu każdego człowieka, walczącego ze światem własnych i narzuconych ograniczeń, ale też próbującego godzić się z tym, na co nie ma żadnego wpływu. Cykl dotyka tematów uniwersalnych i bardzo często skomplikowane uczucia, obrazy i idee zawiera w niewzykle zwięzłej i oszczędnej formie. Wszak cztery spośród tych dwunastu utworów mają jedynie po osiem linijek. A kolejne pięć --- tylko dwanaście wersów. Dzięki tej zwięzłości, a jednocześnie obrazowości i bardzo przystępnemu językowi --- cykl może docierać do bardzo wielu odbiorców będących na różnych etapach formacji kulturalnej. Łesia Ukrainka, poetka i pisarka, była też działaczką na rzecz praw kobiet oraz jedną z uczestniczek ruchu ukraińskiego odrodzenia narodowego. Skłonność do zmierzania w kierunku wolności i do walki o należne prawa ma swoje odbicie w jej twórczości. Bohaterka cyklu, z pozoru słaba i bezradna, targana emocjami, przytłoczona zmianami pór roku i chorobą, ma w sobie bardzo silnego ducha i nie waha się stanąć naprzeciw siłom, z którymi na pozór nie ma żadnych szans. Dlatego cykl Melodie Łesi Ukrainki oraz inne jej poezje i dzieła mogą być inspiracją dla tych wszystkich, którzy walczą dziś o samych siebie, ale także o wolność, demokrację i pokój na świecie. Siła poezji Łesi Ukrainki leży w tym, że dotyka ona ponadczasowych doświadczeń ludzkich i jednocześnie inspiruje do walki o swoje własne życie oraz o lepszy świat. W kontekście trwającej wojny, podczas której Ukraina broni się przed nieustającą agresją rosyjską, ostatni wiersz cyklu, mówiący o oporze wobec nadchodzącej burzy, ma wydźwięk nieomal proroczy: Sama stawię czoła burzy,/ Stanę - i zmierzymy siły! Cykl Melodie Łesi Ukrainki został przetłumaczony po raz pierwszy w całości przez jednego tłumacza. Do tej pory najpełniejsze wydanie cyklu znajdowało się w tomie pt. „Siedem strun” (Wydawnictwo Lubelskie, 1980). Zawiera on jedenaście utworów cyklu --- dziesięć w tłumaczeniu redaktora zbioru, Tadeusza Chróścielewskiego i jeden w tłumaczeniu Leopolda Lewina. Autorem niniejszego przekładu jest Marcin Krzysztof Roszkowski, ur. 1979, absolwent polonistyki (licencjat, 2001) i ukrainistyki (magister, 2009) Uniwersytetu Warszawskiego. W roku 2007 --- student Wydziału Filologicznego Kijowskiego Uniwersytetu Narodowego im. Tarasa Szweczenki.