Korotyński, Wincenty http://www.wolnelektury.pl/lektura/korotynski-czem-chata-bogata-tem-rada/ Jak się pościelesz, tak się wyśpisz Kozioł, Paweł Choromańska, Paulina Fundacja Nowoczesna Polska Romantyzm Liryka Wiersz Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska. Utwór powstał w ramach konkursu "Współpraca w dziedzinie dyplomacji publicznej 2013", realizowanego za pośrednictwem MSZ RP w roku 2013. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji, o posiadaczach praw oraz o konkursie "Współpraca w dziedzinie dyplomacji publicznej 2013". Publikacja wyraża jedynie poglądy autora i nie może byc utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/korotynski-czem-chata-bogata-tem-rada-jak-sie-poscielesz-tak-sie-wyspisz http://www.pbi.edu.pl/book_reader.php?p=30419 Wincenty Korotyński, Czema chata bogata, tem rada. Kilka poezyj Wincentego Korotyńskiego, nakł. J. Krasnosielski Księgarz, Wilno 1857. Domena publiczna - Wincenty Korotyński zm. 1891 1962 xml text text 2013-07-17 pol http://redakcja.wolnelektury.pl/media/dynamic/cover/image/2509.jpg striped art, Victor Bezrukov@Flickr, CC BY 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/2509 Wincenty Korotyński Czem chata bogata, tem rada Jak się pościelesz, tak się wyśpisz ŻebrakWedlewedle (daw.) --- obok. krzyżyka, szukając intratyintrata (daw.) --- dochód.,/ A pełniąc święcie obyczaj żebraczy,/ Siedział dziad-wąsal, w medale bogaty,/ Beznogi, drżący --- Pan Bóg wiedzieć raczy,/ Jak już mu dusza trzymała się w ciele!/ Jednak się modlił ,,za siostry, za bracię",/ Dostawał różnie, to mało, to wiele,/ Brał grosz i chował, by iskrę w popiele:/ ,,Jak się pościelesz, tak wyśpisz, kamracie!" Długo tak żebrał --- aż, starość nie radość,/ StarośćCiężka choroba dziadula przygniotła; ---/ Więc myśli sobie: ,,Pożyło się zadośćzadość --- dosyć.,/ Śmierć za plecami --- a na niebie miotłana niebie miotła --- kometa.,/ To wojnę znaczy --- i umierać pora!/ Ciężki miecz, dziadu, już dzisiaj nie dla cię;/ Dawniej młynkował jak przetak znachora,/ Dziś --- mówią: próżniak! i fora ze dwora!/ Jak się pościelesz, tak wyśpisz, kamracie!" ,,Ot śmierć na nosie --- i bieda na karku:/ Kto mnie pochowa?... ba! gdyby wiedzieli,/ Że dziadek ciepły, że zebrał po ziarnku,/ To by na dziadka patrzali weselej!/ Lecz taka przyjaźń --- to śmiech i ohyda:/ Wielkie mi święto, że za grosz kochacie!/ Nie... dziad waszmościom swych groszy nie wyda,/ A taką łaskę znajdzie i u Żyda.../ Jak się pościelesz, tak wyśpisz, kamracie!" Tak, wedle krzyża, cierpieniem znękany,/ Leżał i gwarzył i tulił się w szmaty;/ A tu po drodze przejeżdżają pany,/ Bogate kupcy, pobożne prałaty./ Dziad o przytułek modli się k'nim żwawo;/ Lecz każdy w ciężkiej czuł się tarapaciew ciężkiej czuł się tarapacie --- dziś popr.: w ciężkich czuł się tarapatach.:/ Xiądz ma z prebendąprebenda --- część wynagrodzenia duchownego za sprawowane obowiązki., pan kłopot ze Sprawą,/ Kupiec z towarem --- Dziad zaśmiał się łzawo:/ ,,Jak się pościelesz, lak wyśpisz, kamracie!" Tędy, wóz drewek przedawszy na rynku,/ Wracał i Kiryk w sukmanie podartej:/ --- ,,Wy chorzy, dziadku?" --- ,,A chory, mój synku!/ Uczę się umrzeć... No, śmierć to mnie żarty;/ Lecz strach pomyśleć, jak stare kościska/ Psy ogryzają... jak szarpią po szmacie..."/ --- ,,At, bredzisz, ojcze! toż sioło z pobliska,/ My nie poganie; wszak mówią ludziska... "/ --- ,,Jak się pościelesz, tak wyśpisz, kamracie!" ,,Każdy to mówi, a ręce umywa!/ (Ozwał się żebrak); co powiesz mi na to?"/ --- ,,Choć moja dola ciężka, frasobliwa,/ Ale ja z Wami podzielę się chatą./ Umrzesz --- to w lesie są jodły i dęby;/ A pozdrowiejesz --- nim sił przydybacie,/ Łyżki Wam przecię nie ujmę od gęby"./ Dziad na wóz siada i cedzi przez zęby:/ ,,Jak się pościelesz, tak wyśpisz, kamracie!" Kiryk wziął dziada, umieścił w chałupie,/ Chlebem i duszą ze starym się dzieli;/ Ale dziad widział, że na próżno tupie,/ Więc rzekł do niego z śmiertelnej pościeli:/ ,,Ty sam biedota, przygarnąłeś nędzę.../ Pan Bóg mnie z Nieba nawiedził w twej chacie.../ Stamtąd ja modłą twe biedy odpędzę.../ A tu... weź spadek w tej starej siermiędze.../ Jak się pościelesz... tak wyśpisz... kamra... cie..." PogrzebTo mówiąc skonał --- taka wola Boska,/ Kręć się czy nie kręć, a zachody płonne./ Nasz Kiryk trumną, to dołem się troska;/ Półkorca owsa zaniósł na podzwonne,/ ,,A resztę (mówił) pod jesień domierzym"./ Trafiła prośba w uszeczko prałacie,/ I posłał klechę z kropidłem, psałterzem,/ Piękny był pogrzeb z łacińskim pacierzem:/ ,,Jak się pościelesz, tak wyśpisz, kamracie!" A łachman śwityświta --- tu: ubranie wierzchnie. wisi na parkanie,/ A Kiryk poszedł odpocząć po trudzie;/ Gdy stary żebrak we śnie przed nim stanie:/ Pieniądz,,Dałem ci spadek --- lecz dajże marudzie!/ Dziad na swój pogrzeb miał trzosik sowity:/ Grosze, złotówki pozbijał w dukacie,/ A dukat został pod łatą u świty./ Weź grosz ten śmiało --- on krwią nie omyty./ ,,Jak się pościelesz, tak wyśpisz, kamracie!" Kiryk się ocknął --- i szepcąc pacierze/ Zdjął świtę z płotu, skrył ją należycie;/ A kiedy łaty poprzezierał szczerze,/ Pięć kopkopa (daw.) --- 60 sztuk. czerwieńcówczerwieniec --- czerwony złoty, złota moneta obiegowa. znalazło się w świecie./ I dzisiaj, słyszę, gospodarz nie lada ---/ A dobrzy ludzie gadają po świaciepo świacie --- dziś popr.: po świcie.,/ Że się znachorstwa nauczył od dziada;/ Lecz on im na to po prostu powiada:/ ,,Jak się pościelesz, tak wyśpisz, kamracie!"