Konopnicka, Maria 2015-09-10 1981 Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl) na podstawie tekstu dostępnego w serwisie Wikiźródła (http://pl.wikisource.org). Redakcję techniczną wykonała Paulina Choromańska, a korektę ze źródłem wikiskrybowie. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. xml http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/damnata-po-szesciu-wiekach/ pol Fundacja Nowoczesna Polska Domena publiczna - Maria Konopnicka zm. 1910 http://pl.wikisource.org/wiki/Damnata._Poezye/Po_sze%C5%9Bciu_wiekach Maria Konopnicka, Damnata. Poezye, wyd. Seyfarth i Czajkowski, Lwów 1900. 0.3 Wiersz Pozytywizm Liryka Po sześciu wiekach text http://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/4519.jpg Cronos, Pablo@Flickr, CC BY-SA 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/4519 Maria Konopnicka Damnata Po sześciu wiekach Nie, ja nie wielbię ciebie, Beatrycze, / Nie jesteś ty mój ideał niewieści. / Boś ty wielkiemu mężowi boleści/ Wtedy zjawiła swe słodkie oblicze, / Gdy on się z piekieł dźwignął na dzień boży, / Na tła różane i wiecznej brzask zorzy. Nie poszłaś ty z nim, za dni połowicy, / W on las posępny, gdzie duch szuka drogi, / Nie byłaś światłem dla wieszcza źrenicy, / Gdy ją zwątpienia zaćmiły i trwogi, / Sam się obłąkał w gąszcz dziką i czarną / Ów wielki tułacz i pątnik z nad Arno. Ciebie przelękły okręgów tych ciemnie, / Co kaźnią ducha i miejscem są męki. / Może cię wołał i wzywał daremnie, / Może napróżno chciał dotknąć twej ręki, / Może cię szukał oczyma przy sobie, / W tej wielkiej pustce i żywych ciał grobie. Ciebie ta brama spłoszyła swym zgrzytem, / Co jak trumienne zapada się wieko, / I dzieli oczy skazańca z błękitem, / Z łanem pól żytnich i z chatą daleką... / Nie, ty nie przeszłaś przez ciemne wierzeje, / Gdzie «ten co wschodzi zostawia nadzieje». I łódź ta mglista na martwych wód fali, / Co z łez ulane zdrętwiały w swym biegu, / Gdzie każda kropla westchnieniem się żali, / Bez ciebie, pani, odbiła od brzegu. / Słyszysz ten cichy plusk? To płyną duchy, / Lecz ty im swojej nie dałaś otuchy. Posępny żeglarz sam przybił do lądu, / Co ciszą krzyczy swą, a pustką woła, / Na mroczne brzegi przerażeń i sądu, / Zkąd Bóg odwołał jasności anioła, / Lecz gdzie się serca zostało świtanie, / Bo jest «od śmierci mocniejsze kochanie». Ciebie przeraził ten wicher, co goni / Na wspólną mękę złączone dwa duchy. / Widzisz jak lecą, pierś z piersią, dłoń w dłoni, / Jak ich porywa pęd ślepy i głuchy? / O Beatrycze, o liljo niebieska, / Silniejsza nad cię miłością Franceska! Ta, gdy jak gołąb, użala się biały, / Aligier twarzą zmierzchł i zaszedł w cienie; / I choć przycichły wichry i omdlały, / A otchłań miała swoje odpocznienie,/ On padł, jak człowiek dosiężon złym grotem, / Bo sam, bez ciebie był, i wspomniał o tem. Ogniste mary z palącym się włosem / Przelękły ciebie; nie miałaś ty siły / Iść, aby cierpieć maluczko ich losem. / A te tragiczne, otwarte mogiły, / Zkąd czarne płomię i dym siny bucha, / Zawściagły stopę twą, zdrętwiły ducha. Tyś krok cofnęła od bagien tych jadu, / Gdzie okowane panują zmierzchniki, / Gdzie ten, co omdlał, przepada bez śladu... / Zamknie się nad nim grób, a krzyk ów dziki, / W którym z przekleństwem swój żywot wyzionie, / Pochłoną czarne bezdennych wód tonie. Tam, gdzie w lodową wszczepione katuszę, / Chłostane biczem śniegowej zamieci, / Łamią się ciała i kruszą się dusze, / Gdzie konających dni blask trupi świeci, / Gdzie dech w szron idzie, a gradem łza pada, / Nie miałaś siły iść, stanęłaś blada. I tam cię także nie widziano, pani, / Gdzie duchy krzyczą językiem płomieni, / Zdala ty byłaś od onej otchłani, / Co się jak czasza rubinów czerwieni / Wnętrzem swej męki, a z wierzchu jest czarna / I cicha --- wielka kostnica cmentarna. Tyś się przelękła żałosnych tych borów, / Gdzie słychać lament pniów, gdzie gałąź woła, / Tych pomieszanych duchowych kolorów / Pół potępieńca, a pół archanioła, / Którego w kaźni Bóg musi zostawić, / Bo ani przekląć nie może, ni zbawić! Twych bławatkowych oczu jasność cicha / Niewzeszła gwiazdą w prastarej tej ciszy, / Gdzie ciemność bierze kształt i smętnie wzdycha/ Po drogach błądząc, kędy bez pomocy / Konającego słychać dech i głosy, / Od których cierpnie mózg, a wstają włosy. Przeszedł te piekła i wyszedł bez ciebie, / Wielki ów piewca jęku i wieszcz zgrzytów; / A tyś się lilją kwieciła na niebie, / I stałaś w modrej jasności błękitów, / Niedosiężona tchem czarnej otchłani... / Nie! Ja cię wielbić nie mogę, o pani! Ja jestem z ziemi, gdzie miłość prowadzi/ Kobietę w długie okropnych dni drogi, / A gdy wędrowce padają tam bladzi, / Czują w momencie śmiertelnej swej trwogi/ Dłoń ukochaną, dłoń mięką i ciepłą, / Co grzeje usta im, i pierś zakrzepłą. Ja jestem z ziemi, gdzie duch się nie lęka/ Otrzeć swych skrzydeł o proch i o błoto, / Gdzie podniesiona niewieścia jest ręka/ Nad wszelką nędzą i wszelką ciemnotą, / I gdzie jęk bolu każdego szermierza, / W umiłowaną najpierwej uderza. Ja jestem z ziemi, gdzie męki okręgi/ Mają swój smętny ogrojec niewieści, / Gdzie u bram piekieł składają przysięgi, / I biorą czarne obrączki boleści, / I niosą owe tragiczne pierścienie, / Przez wielkie pola śnieżne i przez cienie. I tam je niosą, gdzie kończą się drogi/ Dnia słonecznego w podziemnej czeluści, / I bardzo blade przechodzą przez progi, / I tych szukają, co Bóg ich opuści, / A w piekle tworzą sen cichy o niebie... / ................................../ O! Beatrycze! Ja nie wielbię ciebie!