Kochowski, Wespazjan Hieronim Psalmodia polska http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-i/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-ii/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-iii/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-iv/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-v/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-vi/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-vii/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-viii/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-ix/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-x/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-xi/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-xii/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-xiii/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-xiv/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-xv/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-xvi/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-xvii/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-xviii/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-xix/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-xx/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-xxi/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-xxii/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-xxiii/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-xxiv/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-xxv/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-xxvi/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-xxvii/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-xxviii/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-xxix/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-xxx/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-xxxi/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-xxxii/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-xxxiii/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-xxxiv/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-xxxv/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-xxxvi/ Sekuła, Aleksandra Kotwica, Wojciech Fundacja Nowoczesna Polska Barok Liryka Psalm L Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl) na podstawie tekstu dostępnego w serwisie Wikiźródła (http://pl.wikisource.org). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/kochowski-psalmodia-polska https://pl.wikisource.org/wiki/Psalmodia_polska Wespazjan Hieronim Kochowski, Trybut należyty wdzięczności wszystkiego dobrego dawcy Panu i Bogu, albo Psalmodya polska za dobrodziejstwa Boskie dziękująca, przez jednę najlichszą kreaturę roku pańs. 1693 napisana, a do druku podana roku pańs. 1695; wyd. Kazimierza Józefa Turowskiego, nakł. Wydawnictwa Biblioteki Polskiej, Kraków 1859. Domena publiczna - Wespazjan Kochowski zm. 1700 1771 xml text text 2015-10-02 https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/Kr%C3%B3l_Dawid_graj%C4%85cy_na_harfie_w_otoczeniu_anio%C5%82%C3%B3w.jpg Król Dawid grający na harfie w otoczeniu aniołów, Hendrick ter Brugghen (1588-1629), domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/6474 pol http://wolnelektury.pl/media/book/pdf/kochowski-psalmodia-polska.pdf ISBN-978-83-288-0364-0 ISBN application/pdf http://wolnelektury.pl/media/book/epub/kochowski-psalmodia-polska.epub ISBN-978-83-288-3360-9 ISBN application/epub+zip http://wolnelektury.pl/media/book/mobi/kochowski-psalmodia-polska.mobi ISBN-978-83-288-4446-9 ISBN application/x-mobipocket-ebook DCA Psalmodia polska to literacki testament siedemnastowiecznego poety, sarmackiego historyka i moralisty, wzorowany na psalmach biblijnych, będący rozliczeniem Wespazjana Kochowskiego z własnym życiem, które przypadło na wyjątkowo burzliwy okres w dziejach. Autor podejmuje uniwersalne tematy dotyczące relacji między Bogiem a człowiekiem, ale też daje wyraz barokowej, kontrreformacyjnej religijności, nieznoszącej żadnych ,,szyzmatyków" i ,,dyssydentów", a także formułuje ówczesną politykę historyczną. Kochowski wyraża przekonanie, że każdorazowo przy elekcji Bóg sam wskazuje braci szlacheckiej właściwą osobę, która ma zostać jego ,,pomazańcem" (zgodnie z dawną, feudalną nomenklaturą). Gromi oczywiście ,,praktyki i konkurencje na elekcjach" oraz zrywanie sejmów, jednakże z przekonaniem głosi, że Bóg osobiście jest opiekunem wolności szlacheckich i szczególnie Sarmacji (tj. Rzeczpospolitej), wspiera ją w walce z niewiernymi, a z jej zwycięstw militarnych każe się radować górom i rzekom. W Psalmodii polskiej Kochowskiego dokonuje się ciekawe podmienienie historycznego Izraela z Psalmów Dawidowych na Polskę z jej żywotnymi, współczesnymi autorowi problemami. Zapomniana na ponad stulecie twórczość Kochowskiego została na nowo odkryta w XIX w., trafiając do gustów i serc przedstawicieli epoki romantyzmu. W zbiorze wyróżnia się cykl utworów o wyprawie pod Wiedeń Jana III Sobieskiego (Psalm XXII--XXVI oraz XXX--XXXII). Dziś znacznie częściej wraca się do tych właśnie utworów, jako do pisanych przez naocznego świadka odsieczy wiedeńskiej, nadwornego historyka i poety królewskiego. Napisanych w 1693 roku trzydzieści sześć utworów lirycznych, hymnicznych, stylizowanych na psalmy biblijne i opatrzonych incipitami z nich zostało zebranych w tomik i opublikowanych w Częstochowie w roku 1695. Funkcjonujący dziś tytuł zbioru stanowi przyjęty skrót, ponieważ tytuł pierwotny, zgodnie z barokową manierą, był znacznie bardziej rozbudowany i brzmiał: Trybut należyty wdzięczności wszystkiego dobrego dawcy Panu i Bogu, albo Psalmodia polska za dobrodziejstwa Boskie dziękująca. Książka Psalmodia polska Wespazjana Kochowskiego dostępna jest jako e-book (EPUB i Mobi dla Kindle) oraz plik PDF. Nota o uwspółcześnieniu dla całego zbioru Psalmodii polskiej. Zmodernizowano pisownię joty, np.: exystencyą > egzystencyją; materyi > materii, materya > materia, materyą > materią; Sarmacyo > Sarmacjo; Dalmacyi > Dalmacji; okazyi > okazji, rewolucye > rewolucje; frakye > frakcje itp. Zostawiono wyjątkowo: Tryony > Tryjony; amnistyą > amnistyją; Syon > Syjon. Uwspółcześniono pisownię łączną/rozdzielną, np.: ktoby > kto by, nie tylko > nie tylko, niemasz > nie masz; zato > za to; odemnie > ode mnie; po trzykroćstotysięcy > po trzykroć sto tysięcy; z za > zza; nadewszystko > nade wszystko; przedemną > przede mną; codzień > co dzień; zemnie > ze mnie; czemprędzej > czem prędzej itp. Zmodernizowano interpunkcję, np: Zaprawdę wielceś mądry, i mądrze wielki > Zaprawdę wielceś mądry i mądrze wielki/ Któż nam wróci przeszłych zwycięstw ozdoby? kto odnowi złote lata pokoju, cnotą i szczęściem kwitnące. > Któż (...) ozdoby? Kto odnowi (...) kwitnące?/ Opatrzność Twoja Panie stanowi przełożonych > Opatrzność Twoja, Panie, stanowi przełożonych;/ kiedy wyniosłe zielsko, wraz z poziomą trawą padnie > kiedy wyniosłe zielsko wraz z poziomą trawą padnie / Pan na wysokość gór, niechaj poprowadzi > Pan na wysokość gór niechaj poprowadzi Uwspółcześniono wyrazy z udźwięcznieniem/ubezdźwięcznieniem, np.: Zkąd > skąd, z pośród > spośród; zwycięztw > zwycięstw; ustrzedz > ustrzec; postrzedz > postrzec; nierosplecione > nierozplecione; bespiecznie > bezpiecznie. Rozwinięto skróty, np.: Psal., Ps., Psl. > Psalm, do P. > do Pana; Jerem. 9. ver. 1 > Księga Jeremiasza 9,1; ś. > świętego itp. Zmodernizowano pisownię wielką/małą literą: Czarnego morza > Czarnego Morza; Bezoar > bezoar; w czerwonem morzu > Czerwonem Morzu; Faraonowe > faraonowe; Witezowie > witezowie itp. Zmodernizowano pisownię x > gz, ks, np.: exystencyą > egzystencyją, Mexyk > Meksyk; Roxolanii > Roksolanii; exorbituje > eksorbituje itp. Inne zmiany pisowni: honór > honor, Imie > Imię; znamie > znamię, plemie > plemię, szczenie> szczenię; szczeką > szczęką;/ ścieszkami > ścieżkami; błachego > błahego; druchowie > druhowie; bochater > bohater; Jakóbowego > Jakubowego; półki anielskie > pułki (...); niepohybne > niepochybne (= niechybne); / ewangielii > ewangelii;/ Baltyckiego > Bałtyckiego. Pozostawiono daw. (charakterystyczny dla tekstów barokowych) zapis z podwojoną spółgłoską w wyrazach obcego pochodzenia, np.: attrybutów, w offertach, dyssydentów itp. Pozostawiono bez ingerencji formy: D. egzystencją, N.lm: drugiemi, w twardem (oblężeniu; Ps. 1); dla tego (= przez to, z tego powodu) Poprawiono błędy źródła: odtsąpił > odstąpił; niezrzyjaciele > nieprzyjaciele; ja wyznawać będą > ja wyznawać będę; do-dobry > dobry.