<utwor><rdf:RDF xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#">
<rdf:Description rdf:about="http://redakcja.wolnelektury.pl/documents/book/kochowski-psalmodia-polska-psalm-xxx/">
    <dc:creator xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Kochowski, Wespazjan Hieronim</dc:creator>
    <dc:title xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Psalm XXX</dc:title>
    <dc:contributor.editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Sekuła, Aleksandra</dc:contributor.editor>
<dc:contributor.technical_editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Kotwica, Wojciech</dc:contributor.technical_editor>
    <dc:identifier.url xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-xxx/</dc:identifier.url>
    <dc:date xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2015-08-07</dc:date>
    <dc:date.pd xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">1771</dc:date.pd>
    <dc:description xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl) na podstawie tekstu dostępnego w serwisie Wikiźródła (http://pl.wikisource.org). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.</dc:description>
    <dc:format xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">xml</dc:format>
    <dc:language xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">pol</dc:language>
    <dc:type xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">text</dc:type>
    <dc:publisher xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Fundacja Nowoczesna Polska</dc:publisher>
    <dc:rights xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Domena publiczna - Wespazjan Kochowski zm. 1700</dc:rights>
    <dc:source xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Wespazjan Hieronim Kochowski, Trybut należyty wdzięczności wszystkiego dobrego dawcy Panu i Bogu, albo Psalmodya polska za dobrodziejstwa Boskie dziękująca, przez jednę najlichszą kreaturę roku pańs. 1693 napisana, a do druku podana roku pańs. 1695; wyd. Kazimierza Józefa Turowskiego, nakł. Wydawnictwa Biblioteki Polskiej, Kraków 1859.</dc:source>
    <dc:source.URL xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://pl.wikisource.org/wiki/Psalmodia_polska/Psalm_XXX</dc:source.URL>
    <dc:subject.period xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Barok</dc:subject.period>
    <dc:subject.type xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Liryka</dc:subject.type>
    <dc:subject.genre xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Psalm</dc:subject.genre>


<dc:relation.coverImage.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/4649.jpg</dc:relation.coverImage.url>
<dc:relation.coverImage.attribution xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Abandoned chair, Hernán Piñera@Flickr, CC BY-SA 2.0</dc:relation.coverImage.attribution>
<dc:relation.coverImage.source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/4649</dc:relation.coverImage.source>
</rdf:Description></rdf:RDF>
<opowiadanie>

<autor_utworu>Wespazjan Kochowski</autor_utworu>

<dzielo_nadrzedne>Psalmodia polska</dzielo_nadrzedne>


<nazwa_utworu>Psalm XXX</nazwa_utworu>


<motto><akap><slowo_obce>Ecce quam bonum et quam jucundum<pe><slowo_obce>Ecce quam bonum et quam jucundum</slowo_obce> (łac.) --- Oto jak dobrze i jak miło; <tytul_dziela>Psalm</tytul_dziela> 133.</pe>.</slowo_obce></akap></motto><motto_podpis><tytul_dziela>Psalm</tytul_dziela> 132<pe><slowo_obce>Psalm 132</slowo_obce> --- w dzisiejszej numeracji np. wg. <tytul_dziela>Biblii Tysiąclecia</tytul_dziela>: <tytul_dziela>Psalm</tytul_dziela> 133.</pe></motto_podpis>


<srodtytul>Cesarza jego mości z królem jego mością polskim powitanie</srodtytul>


<akap>Oto jak dobra i jako wdzięczna rzecz jest mieszkać braci społem.</akap>

<akap><begin id="b1602496635579-1626430666"/><motyw id="m1602496635579-1626430666">Przyjaźń, Kondycja ludzka</motyw>Któraż fortuna, by<pe><slowo_obce>by</slowo_obce> (daw.) --- tu: choćby, nawet.</pe> najobfitsza, tak ucieszy, jako poufały przyjaciel, w szczęściu przytomny, w przygodzie nieodstępny.</akap>

<akap>Któreż tak zamożyste<pe><slowo_obce>zamożysty</slowo_obce> (daw.) ---  możny, potężny; zamożny, bogaty.</pe> bogactwa, jako wierny towarzysz? Z którego w pomyślnem powodzeniu ozdoba, a w przeciwnem ratunek.</akap>

<akap>Nie sobie bowiem, nie sobie samemu, ale bliźniemu gwoli<pe><slowo_obce>gwoli komu</slowo_obce> (daw.) --- dla kogo.</pe> Pan Bóg człowieka stworzył.</akap>

<akap>I dał mu ręce, aby jedna drugiej pomocna była; uczynił mu nogi, aby, gdy się jedna pośliznie, wspierając się na drugiej, mógł upadku uchronić.<end id="e1602496635579-1626430666"/></akap>

<akap>A kiedyż słuszniej ręka rękę ratować albo raczej ręka głowę w niebezpieczeństwie założyć<pe><slowo_obce>założyć</slowo_obce> --- tu: zasłonić.</pe> mogła, jak teraz, kiedy żarłok państw, Turczyn, wszystkie siły na pochłonienie<pe><slowo_obce>pochłonienie</slowo_obce> (daw. forma) --- pochłonięcie.</pe> ostatka ruszył Europy.</akap>

<akap><begin id="b1602500027016-2798765639"/><motyw id="m1602500027016-2798765639">Religia, Wojna, Obcy</motyw>Teraz, witezowie<pe><slowo_obce>witez</slowo_obce> a. <slowo_obce>witeź</slowo_obce> (daw.) --- rycerz, bohater, junak.</pe> chrześciańscy, piękna do sławy okazja wzywa, żeby wojną ściśnionego ratować cesarza.</akap>

<akap>Pobudza wiara i o honor ukrzyżowanego Pana gorliwość, żeby kościoły pańskie na brzydkie mahometyzmu nie przyszły splugawienie.<end id="e1602500027016-2798765639"/></akap>

<akap><begin id="b1602500106545-639438300"/><motyw id="m1602500106545-639438300">Niebezpieczeństwo</motyw>Rozum sam na koniec pokazuje, żeby ten ogień u sąsiada gasić, i na cudzym raczej grzbiecie, nie swoim, drapieżnego konać niedźwiedzia.<end id="e1602500106545-639438300"/></akap>

<akap>Gdzie jest nieleniwy do dzieł rycerskich Hiszpan albo orężem sławy nabywać chciwi Francuzowie?</akap>

<akap>Gdzie w historiach dawnych zalecony Ryszard angielski, którego sercem lwiem samiż nazywali Saraceni?</akap>

<akap>Borealne państwa: Dania i Szwecja milczą, i insze postronne monarchie drzymią, dotąd bezpieczni, póki w brzeg ich nie zakołacą.</akap>

<akap>Jeden jeno ochoczy Sarmata, który choć z wypierzonym białym magiszem<pe><slowo_obce>magisz</slowo_obce> a. <slowo_obce>maisz</slowo_obce> (daw.) --- towarzysz.</pe> bieży dwugłownemu ćwikowi<pe><slowo_obce>ćwik</slowo_obce> (daw.) --- ktoś doświadczony, przebiegły, chytry.</pe> w posiłku.</akap>

<akap>Poszczęścił Pan Najwyższy pole, uciekł wilk; dość obłowu, że obarczony, bez szkody pierzchnął od owczarni.</akap>

<akap>A zatem z sobą witający się w polu, stanęli bracia, pomazańcy boży, rządkiem koronowanych głów szczęściem, cesarz i król polski zjednoczeni.</akap>

<akap>Były te czasy złote, kiedy Bolesław, król nasz, przyjmował u siebie goszczącego cesarza Ottona, z należytym całej Polski aplauzem.</akap>

<akap>I to godzina wspomnienia, kiedy Maksymilian z Zygmuntem i Władysławem czeskim traktowali w Wiedniu Europy uspokojenie.</akap>

<akap>Ale tam Otton, nawiedzając grób wielkiego męczennika, dla odpustu gościł; tu zaś Jan III po wybawionej Germanii z zupełnym stawia się jubileuszem.</akap>

<akap>Między Maksymilianem a domem Jagiełłowskim stanowiono małżeństw królewskich traktaty w Wiedniu; teraz pod Wiedniem, najezdnika wypierając, o włos niezgwałconą Flawianę rzesza niemiecka odbiera.</akap>

<akap><begin id="b1602501744209-1727937850"/><motyw id="m1602501744209-1727937850">Natura, Rzeka, Góry, Cud, Bóg, Religia, Święto</motyw>Jako tedy większy skutek teraźniejszego monarchów zjazdu; tak powinna być większa do publicznego wesela okazja.</akap>

<akap>Rozumiem, że tam z witających się aktu miało upodobanie niebo, a bystrego Dunaju wody nad niezwykłem dziwowiskiem zastanowić<pe><slowo_obce>zastanowić się</slowo_obce> (daw.) --- stanąć, zatrzymać się.</pe> się musiały.</akap>

<akap>Dość wysokie, podniosły się wyżej cesarskie Alpes; a sięgające obłoków skały wspinały się, patrząc jak jagnięta młode.</akap>

<akap>Zaszumiały pobrzeżne Dunaju lasy i krzewiny wesoło, jakby winszując, że się przeciw niepoczciwemu Izmaelowi<pe><slowo_obce>Izmael</slowo_obce> --- tu przen.: ludy arabskie, muzułmanie.</pe> przynajmniej dwaj spiknęli, kiedy wszyscy czy nie chcą, czy nie mogą.</akap>

<akap><end id="e1602501744209-1727937850"/>Aleś<pe><slowo_obce>aleś ty sprawił</slowo_obce> (daw.) --- konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: ale ty sprawiłeś.</pe> Ty, Panie, sprawił to dwóch dla Imienia Twego zjednoczenie; pociągnij i wszystkich, aby krwawą bestią tłumiąc, rozszerzali królestwo Chrystusowe.</akap>

<akap>Chwała Ojcu i Synowi i Duchowi świętemu etc<pe><slowo_obce>etc</slowo_obce> --- <slowo_obce>etc.</slowo_obce> (łac.) --- skrót od <slowo_obce>et caetera</slowo_obce>: i tak dalej, i tym podobnie.</pe>.</akap>

</opowiadanie></utwor>