<utwor><rdf:RDF xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#">
<rdf:Description rdf:about="http://redakcja.wolnelektury.pl/documents/book/kochowski-psalmodia-polska-psalm-xxix/">
    <dc:creator xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Kochowski, Wespazjan Hieronim</dc:creator>
    <dc:title xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Psalm XXIX</dc:title>
  <dc:contributor.editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Sekuła, Aleksandra</dc:contributor.editor>
<dc:contributor.technical_editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Kotwica, Wojciech</dc:contributor.technical_editor>
    <dc:identifier.url xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-xxix/</dc:identifier.url>
    <dc:date xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2015-08-07</dc:date>
    <dc:date.pd xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">1771</dc:date.pd>
    <dc:description xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl) na podstawie tekstu dostępnego w serwisie Wikiźródła (http://pl.wikisource.org). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.</dc:description>
    <dc:format xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">xml</dc:format>
    <dc:language xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">pol</dc:language>
    <dc:type xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">text</dc:type>
    <dc:publisher xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Fundacja Nowoczesna Polska</dc:publisher>
    <dc:rights xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Domena publiczna - Wespazjan Kochowski zm. 1700</dc:rights>
    <dc:source xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Wespazjan Hieronim Kochowski, Trybut należyty wdzięczności wszystkiego dobrego dawcy Panu i Bogu, albo Psalmodya polska za dobrodziejstwa Boskie dziękująca, przez jednę najlichszą kreaturę roku pańs. 1693 napisana, a do druku podana roku pańs. 1695; wyd. Kazimierza Józefa Turowskiego, nakł. Wydawnictwa Biblioteki Polskiej, Kraków 1859.</dc:source>
    <dc:source.URL xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://pl.wikisource.org/wiki/Psalmodia_polska/Psalm_XXIX</dc:source.URL>
    <dc:subject.period xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Barok</dc:subject.period>
    <dc:subject.type xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Liryka</dc:subject.type>
    <dc:subject.genre xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Psalm</dc:subject.genre>


<dc:relation.coverImage.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/4644.jpg</dc:relation.coverImage.url>
<dc:relation.coverImage.attribution xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">green stairs, badjonni@Flickr, CC BY-SA 2.0</dc:relation.coverImage.attribution>
<dc:relation.coverImage.source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/4644</dc:relation.coverImage.source>
</rdf:Description></rdf:RDF>
<opowiadanie>


<autor_utworu>Wespazjan Kochowski</autor_utworu>

<dzielo_nadrzedne>Psalmodia polska</dzielo_nadrzedne>


<nazwa_utworu>Psalm XXIX</nazwa_utworu>


<motto><akap><slowo_obce>Dixit insipiens in corde suo, non est Deus<pe><slowo_obce>Dixit insipiens in corde suo, non est Deus</slowo_obce> (łac.) --- Mówi głupi w swoim sercu; <tytul_dziela>Psalm</tytul_dziela> 14.</pe>.</slowo_obce></akap></motto><motto_podpis><tytul_dziela>Psalm</tytul_dziela> 13<pe><slowo_obce>Psalm 13</slowo_obce> --- w dzisiejszej numeracji np. wg. <tytul_dziela>Biblii Tysiąclecia</tytul_dziela>: <tytul_dziela>Psalm</tytul_dziela> 14.</pe></motto_podpis>

<srodtytul>Sumnienie tysiąc świadków</srodtytul>


<akap>Rzekł głupiec w sercu swojem: «Nie masz Boga».</akap>

<akap>Usadził<pe><slowo_obce>usadzić się</slowo_obce> --- naszykować się, zasadzić się.</pe> się syn ciemności niezgaszone światło zatłumić, a przewrotna fantazja nie chce znać nad sobą zwierzchności.</akap>

<akap><begin id="b1602457404314-1393262852"/><motyw id="m1602457404314-1393262852">Robak, Sumienie, Bóg, Pamięć, Wiara</motyw>Ale im bardziej niezbożnik tego wnętrznego<pe><slowo_obce>wnętrzny</slowo_obce> (daw.) --- wewnętrzny.</pe> robaka morzy; tem bardziej nieuśpiona gadzina wewnątrz gryzie i tyranizuje.</akap>

<akap>Kto tem światłem? Bóg, o którym zatrzeć pamięć ateista usiłuje, chcąc się ubezpieczyć od należytej występków kary.</akap>

<akap>Kto tym robakiem? Sumnienie, które z jednę<pe><slowo_obce>z jednę (...) z drugą stronę</slowo_obce> (daw. forma) --- dziś: z jednej (...) z drugiej strony.</pe> od złego odwodzi, z drugą stronę pokazuje, że winnemu nie być bez chłosty.<end id="e1602457404314-1393262852"/></akap>

<akap><begin id="b1602457532415-2580783687"/><motyw id="m1602457532415-2580783687">Sumienie, Dom, Dobro, Zło, Książka, Prawo</motyw>Cóż to jest sumnienie? Mieszkanie jedno z wierzchu ciemne, zewnątrz jasne, w której bez okien wszystko widać; choć bez drzwi, pełno przychodzących i odchodzących.</akap>

<akap>W tem mieszkaniu dobrem, dobra i ulubiona ojczyzna; przeciwnym sposobem, złym złe i uprzykrzone mieszkanie.</akap>

<akap>Sumnienie jest: pamiętne książki od natury każdemu dane, w które przeszłe sprawy wpisano, teraźniejsze wpisują, przyszłe wpisywać będą.</akap>

<akap>Sumnienie, jest prawo rozumu wolą naszą rządzące, które występną karci, niedbałą napomina, uporną<pe><slowo_obce>uporny</slowo_obce> (daw.) --- uparty.</pe> kłopoce, upadłą sądzi i karze.<end id="e1602457532415-2580783687"/></akap>

<akap>A lubo<pe><slowo_obce>lubo</slowo_obce> (daw.) --- choć, chociaż.</pe> niebiosa opowiadają chwałę bożą i ziemia zna Stwórcę swego; szczególnie jednak i osobliwie to prawo rozumu dowodzi, że jest Pan nieogarnionego majestatu.</akap>

<akap>Jest Elohim, sędzia, dobrym łaskawy, złym straszny; którego niezbożnik widzieć nie chce, aby trwożliwe ubezpieczył sumnienie.</akap>

<akap>I stąd popsowało się co żywo w drogach swoich i prawidła cnót odstąpiło; i nie masz, kto by czynił dobrze, nie masz aż do jednego.</akap>

<akap>Potentaci poszli za złotem, które usprawiedliwia, więcej ważąc depozyta w skarbcach niż chwałę Boga dającego bogactwa.</akap>

<akap>Córki syjońskie przyczyniają w sercu wyniosłości, a nowy Babel na głowie stawiając, chcą, żeby nie na ołtarz pański, ale na nie patrzano.</akap>

<akap>Cześć w Izraelu Bogu upodobana: Lewitowie przy obrzędach w świątyni drzymią; a zatem i Filistyn przemaga, i pod prałatami krzesło trzeszczy.</akap>

<akap>Rada i senat, cymbał głośny i spiża brzęcząca, kształtują wota, żeby ich słyszano; mówią, żeby swoje przewieść; kontrowertują, żeby co wytargować.</akap>

<akap>Rycerstwo znikczemniało, męża walecznego nie pytaj<pe><slowo_obce>nie pytaj kogo</slowo_obce> --- tu: nie pytaj o kogo, nie szukaj kogo.</pe>; a żołnierz pod dachem siedząc, jakby nie słyszał płaczu w niewolą<pe><slowo_obce>niewolą</slowo_obce> (daw. forma) --- dziś B. lp r.ż.: (w) niewolę.</pe> zabranego pospólstwa.</akap>

<akap>Masz Boga w sercu, kto sfałszował monetę? Kto podatki nienależycie zabiera? i tą krwią z ubogich wyciśnioną, siebie i dom swój bogaci.</akap>

<akap>Po miastach lusztyk<pe><slowo_obce>lusztyk</slowo_obce> (daw., z niem.) --- bankiet, wesele, radość, hulanka.</pe> ustawiczny i stroje zbyteczne, a pospólstwo drą aż do czopa<pe><slowo_obce>czop</slowo_obce> a. <slowo_obce>czopowe</slowo_obce> (daw.) --- podatek od trunków.</pe>, żeby były zbytkom nakłady<pe><slowo_obce>żeby były zbytkom nakłady</slowo_obce> (daw.) --- żeby były pieniądze na zbytki.</pe>.</akap>

<akap>Widzi to wszystko przezornem okiem Pan z nieba i w najgłębsze serce skrytości wgląda, jeżeli też kto jest prawdziwie szukający Boga.</akap>

<akap>Porachujmy się z sobą, przyznać musimy, żeśmy wszyscy odstąpili zakonu<pe><slowo_obce>zakon</slowo_obce> (daw.) --- prawo.</pe>, i nie masz, kto by dobrze czynił, nie masz aż do jednego.</akap>

<akap>Jeżeli też pochlebiać sobie chcemy, zawiedziemy się; bo sumnienie jako w pugilares pokaże każdemu, co to jest odwrócić się od Stwórcy, a obrócić się za rzeczą stworzoną.</akap>

<akap>Chwała Ojcu i Synowi, i Duchowi świętemu etc<pe><slowo_obce>etc.</slowo_obce> (łac.) --- skrót od <slowo_obce>et caetera</slowo_obce>: i tak dalej, i tym podobnie.</pe>.</akap>

</opowiadanie></utwor>