<utwor><rdf:RDF xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#">
<rdf:Description rdf:about="http://redakcja.wolnelektury.pl/documents/book/kochowski-psalmodia-polska-psalm-xiii/">
    <dc:creator xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Kochowski, Wespazjan Hieronim</dc:creator>
    <dc:title xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Psalm XIII</dc:title>
  <dc:contributor.editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Sekuła, Aleksandra</dc:contributor.editor>
<dc:contributor.technical_editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Kotwica, Wojciech</dc:contributor.technical_editor>
    <dc:identifier.url xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-xiii/</dc:identifier.url>
    <dc:date xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2015-08-07</dc:date>
    <dc:date.pd xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">1771</dc:date.pd>
    <dc:description xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl) na podstawie tekstu dostępnego w serwisie Wikiźródła (http://pl.wikisource.org). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.</dc:description>
    <dc:format xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">xml</dc:format>
    <dc:language xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">pol</dc:language>
    <dc:type xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">text</dc:type>
    <dc:publisher xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Fundacja Nowoczesna Polska</dc:publisher>
    <dc:rights xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Domena publiczna - Wespazjan Kochowski zm. 1700</dc:rights>
    <dc:source xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Wespazjan Hieronim Kochowski, Trybut należyty wdzięczności wszystkiego dobrego dawcy Panu i Bogu, albo Psalmodya polska za dobrodziejstwa Boskie dziękująca, przez jednę najlichszą kreaturę roku pańs. 1693 napisana, a do druku podana roku pańs. 1695; wyd. Kazimierza Józefa Turowskiego, nakł. Wydawnictwa Biblioteki Polskiej, Kraków 1859.</dc:source>
    <dc:source.URL xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://pl.wikisource.org/wiki/Psalmodia_polska/Psalm_XIII</dc:source.URL>
    <dc:subject.period xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Barok</dc:subject.period>
    <dc:subject.type xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Liryka</dc:subject.type>
    <dc:subject.genre xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Psalm</dc:subject.genre>


<dc:relation.coverImage.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/4632.jpg</dc:relation.coverImage.url>
<dc:relation.coverImage.attribution xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">memories, Cliff Ammons@Flickr, CC BY 2.0</dc:relation.coverImage.attribution>
<dc:relation.coverImage.source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/4632</dc:relation.coverImage.source>
</rdf:Description></rdf:RDF>
<opowiadanie>


<autor_utworu>Wespazjan Kochowski</autor_utworu>

<dzielo_nadrzedne>Psalmodia polska</dzielo_nadrzedne>


<nazwa_utworu>Psalm XIII</nazwa_utworu>


<motto><akap><slowo_obce>Noli aemulari in malignantibus<pe><slowo_obce>Noli aemulari in malignantibus</slowo_obce> (łac.) --- nie unoś się gniewem z powodu złoczyńców; <tytul_dziela>Psalm</tytul_dziela> 37.</pe>.</slowo_obce></akap></motto><motto_podpis><tytul_dziela>Psalm</tytul_dziela> 36<pe><slowo_obce>Psalm 36</slowo_obce> --- w dzisiejszej numeracji np. wg. <tytul_dziela>Biblii Tysiąclecia</tytul_dziela>: <tytul_dziela>Psalm</tytul_dziela> 37.</pe></motto_podpis>


<srodtytul>Krótkie szczęście złych, a pewną zgubę i zatracenie opowiada</srodtytul>


<akap>Nie usiłuj, abyś naśladował grzeszących w złości; a przewrotnych powodzenie niechaj cię nie uwodzi.</akap>

<akap>Nie przeciw<pe><slowo_obce>przeciwić się</slowo_obce> (daw.) --- sprzeciwiać się; przeciwstawiać się.</pe> się, że karafioł<pe><slowo_obce>karafioł</slowo_obce> --- prawdopodobnie: kalafior.</pe> tak się znamienicie koloryzuje, ani że marny łopian szeroko liście rozpościera.</akap>

<akap>Kunszt to natury w małych rzeczach pokazać misterstwo<pe><slowo_obce>misterstwo</slowo_obce> --- mistrzostwo; kunszt godny mistrza.</pe>, a wewnętrzną cnotą nagradzać, komu z wierzchu barwy albo wzrostu ujęła.</akap>

<akap>Przyjdzie czas sianożęci<pe><slowo_obce>sianożęcie</slowo_obce> a. <slowo_obce>sianożęć</slowo_obce> --- sianokosy; skoszenie i zebranie siana z łąki.</pe>: kiedy wyniosłe zielsko wraz z poziomą trawą padnie od ręki koszącego.</akap>

<akap>Przepadną przybysze źle nabytych fortun i rozsypią się myśli człowieka fortelem<pe><slowo_obce>fortelem</slowo_obce> (daw.) --- podstępem; przy użyciu podstępu; podstępnie.</pe> uwielmożonego.</akap>

<akap>Lecz kto w Panu ufa, ten skarb nieprzebrany zbiera; a czyniąc dobrze, najpewniejsze bogactwa gromadzi.</akap>

<akap>Osiedzi się dziedzictwem w ojczystem szpłachciu<pe><slowo_obce>szpłacheć</slowo_obce> --- spłacheć, kawałek pola.</pe> potomność jego, a drapieżnego nasienie wyglozuje<pe><slowo_obce>wyglozować</slowo_obce> (daw., z łac. <slowo_obce>glossa</slowo_obce>: tłumaczenie, wykład) --- wykreślić; por. <slowo_obce>glozować</slowo_obce> a. <slowo_obce>głuzować</slowo_obce>: wymazywać, usuwać, skreślać.</pe> Bóg z ksiąg żywota.</akap>

<akap>Bo nie jestci<pe><slowo_obce>jestci</slowo_obce> (daw.) --- konstrukcja z partykułą wzmacniającą -ci.</pe> to próba umiłowania pańskiego, że się komu powodzi na świecie<pe><slowo_obce>nie jestci to próba umiłowania pańskiego, że się komu powodzi na świecie</slowo_obce> (daw.) --- nie to jest sprawdzianem umiłowania ze strony Boga, że komuś się powodzi na świecie.</pe>, ani doczesne szczęście przeznaczeniem jest wiecznego błogosławieństwa.</akap>

<akap>I owszem, przeciwnie rozumieć trzeba: że kto tu pomyślnych fortun syty, ten w przyszłym żywocie będzie pragnął z bogaczem posilenia z łona Abrahamowego.</akap>

<akap>Dla tego<pe><slowo_obce>dla tego</slowo_obce> (daw.) --- z tego powodu; przez to.</pe> nie pożądaj dostatków, z uciśnieniem ludzkiem przestań gniewu, i nie poglądaj na bliźniego okiem bazyliszkowem.</akap>

<akap>Nie miej upodobania w tyraństwie, z którem we mgnieniu oka przepadniesz; a uciśnieni od ciebie<pe><slowo_obce>uciśnieni od ciebie</slowo_obce> (daw.) --- przez ciebie uciśnieni.</pe> rzeką<pe><slowo_obce>rzeką</slowo_obce> (daw. forma) --- rzekną, powiedzą.</pe>: Był, ale go już nie masz.</akap>

<akap>On, co dopiero skupował włości, ładownemi rzeki uciskał<pe><slowo_obce>ładownemi rzeki uciskał komiegami</slowo_obce> (daw.) --- szyk przestawny, inaczej: uciskał rzeki ładownymi statkami.</pe> komiegami<pe><slowo_obce>komiega</slowo_obce> a. <slowo_obce>komięga</slowo_obce> (daw.) --- statek używany przez flisaków do spławiania zboża: pozbawiony masztów, czworoboczny i dość obszerny środek transportu rzecznego; krypa.</pe>; onoż<pe><slowo_obce>onoż</slowo_obce> (daw.) --- a tu, a tymczasem.</pe> już ze czterech deszczek w czołnie<pe><slowo_obce>ze czterech deszczek w czołnie</slowo_obce> (daw.) --- szyk przestawny: w czółnie z czterech deseczek, tj. w trumnie.</pe> żegluje do portu wieczności.</akap>

<akap>Lecz Pan Bóg wie, do którego portu, i jeżeli sprawiedliwość boska próżnej dobrych uczynków łódki na niebezpieczne nie wpędzi skopuły<pe><slowo_obce>skopuł</slowo_obce> (daw.) --- skała podwodna; por. <slowo_obce>szkopuł</slowo_obce>.</pe>.</akap>

<akap>Miecza dobywał, aby był ubogiemu srogi; naciągał łuk, aby szkodził dobrym; ale i sztych miecza, i żeleźca strzał ku sercu się jego obrócą.</akap>

<akap>Lepszy jest dobrego nabycia<pe><slowo_obce>dobrego nabycia</slowo_obce> (daw.) --- uczciwie zdobyty.</pe> mały kawałek niż całej Indii złoto niezbożnikowi.</akap>

<akap>Byłem w kolebce dzieckiem, teraz starością pochylony chodzę; nie widziałem nigdy, aby sprawiedliwego Bóg opuścił albo złośnik dobrze skończyć miał.</akap>

<akap>Odstąp tedy od złego, czyń dobrze; bo wiedz pewnie, że ramiona grzeszników połamią się i potomstwo krzywoprzysięsce<pe><slowo_obce>krzywoprzysięsce potomstwo</slowo_obce> --- potomstwo krzywoprzysięscy.</pe> zniszczeje.</akap>

<akap>Widząc uważaj<pe><slowo_obce>uważaj</slowo_obce> --- zwróć uwagę na kogo (co).</pe> niezbożnika wyniesionego jako cedr na Libanie; po małej chwili obejrzysz się, a już go nie obaczysz.</akap>

<akap>Głos pański łamiący cedry i wszelką nieporzonną wyniosłość; a nierychły gniewu boskiego wicher, w momencie jasne wielmożności pogasi.</akap>

<akap>Pokornych zaś wesprze Pan i wyrwie od złośników, i zbawi; przeto iż w nim ufali.</akap>

<akap>Chwała Ojcu i Synowi i Duchowi świętemu.</akap>

<akap>Jako była na początku, tak i teraz, i zawsze, i na wieki wieków. Amen.</akap>

</opowiadanie></utwor>