<utwor><rdf:RDF xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#">
<rdf:Description rdf:about="http://redakcja.wolnelektury.pl/documents/book/kochowski-psalmodia-polska-psalm-xi/">
    <dc:creator xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Kochowski, Wespazjan Hieronim</dc:creator>
    <dc:title xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Psalm XI</dc:title>
  <dc:contributor.editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Sekuła, Aleksandra</dc:contributor.editor>
<dc:contributor.technical_editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Kotwica, Wojciech</dc:contributor.technical_editor>
    <dc:identifier.url xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-xi/</dc:identifier.url>
    <dc:date xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2015-08-07</dc:date>
    <dc:date.pd xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">1771</dc:date.pd>
    <dc:description xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl) na podstawie tekstu dostępnego w serwisie Wikiźródła (http://pl.wikisource.org). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.</dc:description>
    <dc:format xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">xml</dc:format>
    <dc:language xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">pol</dc:language>
    <dc:type xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">text</dc:type>
    <dc:publisher xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Fundacja Nowoczesna Polska</dc:publisher>
    <dc:rights xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Domena publiczna - Wespazjan Kochowski zm. 1700</dc:rights>
    <dc:source xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Wespazjan Hieronim Kochowski, Trybut należyty wdzięczności wszystkiego dobrego dawcy Panu i Bogu, albo Psalmodya polska za dobrodziejstwa Boskie dziękująca, przez jednę najlichszą kreaturę roku pańs. 1693 napisana, a do druku podana roku pańs. 1695; wyd. Kazimierza Józefa Turowskiego, nakł. Wydawnictwa Biblioteki Polskiej, Kraków 1859.</dc:source>
    <dc:source.URL xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://pl.wikisource.org/wiki/Psalmodia_polska/Psalm_XI</dc:source.URL>
    <dc:subject.period xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Barok</dc:subject.period>
    <dc:subject.type xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Liryka</dc:subject.type>
    <dc:subject.genre xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Psalm</dc:subject.genre>


<dc:relation.coverImage.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/4630.jpg</dc:relation.coverImage.url>
<dc:relation.coverImage.attribution xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">A Dark Path, Bob Dilworth@Flickr, CC BY 2.0</dc:relation.coverImage.attribution>
<dc:relation.coverImage.source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/4630</dc:relation.coverImage.source>
</rdf:Description></rdf:RDF>
<opowiadanie>


<autor_utworu>Wespazjan Kochowski</autor_utworu>

<dzielo_nadrzedne>Psalmodia polska</dzielo_nadrzedne>

<nazwa_utworu>Psalm XI</nazwa_utworu>


<motto><akap><slowo_obce>Dixit injustus ut delinquat in semet ipso<pe><slowo_obce>Dixit injustus ut delinquat in semet ipso</slowo_obce> (łac.) --- Nieprawość mówi do bezbożnika w głębi jego serca; <tytul_dziela>Psalm</tytul_dziela> 36 (35).</pe>.</slowo_obce></akap></motto><motto_podpis><tytul_dziela>Psalm</tytul_dziela> 35<pe><slowo_obce>Psalm 35</slowo_obce> --- w dzisiejszej numeracji np. wg. <tytul_dziela>Biblii Tysiąclecia</tytul_dziela>: <tytul_dziela>Psalm</tytul_dziela> 36.</pe></motto_podpis>


<srodtytul>Na mięszania i rozrywania sejmów</srodtytul>

<akap>Rzekł niesprawiedliwy sam w sobie, aby grzeszył: a zmrużywszy oczy, nie chciał się oglądać na bojaźń Bożą.</akap>

<akap>Nie chciał zrozumieć przewrotności umysłu swego, ani uważał<pe><slowo_obce>uważać</slowo_obce> (daw.) --- tu: zwracać uwagę.</pe>, że w zgubie ojczyzny i samemu zginąć przyjdzie.</akap>

<akap>I tak zdradliwie mówił przeciwko matce własnej; a gorszy pasierba<pe><slowo_obce>gorszy pasierba</slowo_obce> (daw.) --- gorszy od pasierba.</pe>, piersi te lżył, które go karmiły.</akap>

<akap>Głowa jego nie myśliła<pe><slowo_obce>myśliła</slowo_obce> (daw. forma) --- dziś: myślała.</pe> o dobro pospolitem<pe><slowo_obce>o dobro pospolitem</slowo_obce> (daw. forma) --- dziś Msc.lp: o dobru pospolitym (tj. powszechnym, społecznym).</pe>, ale żeby się dobrze mieć, by<pe><slowo_obce>by</slowo_obce> (daw.) --- tu: choćby, chociażby.</pe> i złe czyniąc; a nienasycona podwyższenia chciwość<pe><slowo_obce>podwyższenia chciwość</slowo_obce> (daw.) --- usilna chęć wywyższenia się; pożądanie uzyskania wyższej pozycji (w hierarchii urzędów, hierarchii społecznej itp.).</pe> nie chciała się obejrzeć na prawo przystojności<pe><slowo_obce>przystojność</slowo_obce> (daw.) --- to, co przystoi (robić, mówić itp.); odpowiednie zachowanie, właściwe postępowanie.</pe>.</akap>

<akap>Ojczyzna w uściech<pe><slowo_obce>w uściech</slowo_obce> (daw. forma) --- w ustach (tj. tu: w słowach, w deklaracjach słownych).</pe> i obrona jej, a w sercu kończyste żądło jak węda u hipokryty.</akap>

<akap>Stąd uczynił się rzecznikiem w skomo<pe><slowo_obce>w skomo</slowo_obce> --- prawdopodobnie powinno być: <slowo_obce>wrzkomo</slowo_obce>, tj. rzekomo, niby to; możliwe jednak, że jest to jakaś forma przysłówkowa utworzona od czas. <slowo_obce>skomać</slowo_obce>: ostrzyć zęby na co, mieć apetyt, względnie od <slowo_obce>skoma</slowo_obce> (także <slowo_obce>szkoma</slowo_obce>, <slowo_obce>oskoma</slowo_obce>): apetyt, ślinka na co.</pe> na obronę dobra pospolitego, a pod pokrywką publiki, tai zawziętość<pe><slowo_obce>zawziętość</slowo_obce> --- tu: zawzięta chęć a. postanowienie; <wyroznienie>zawziętość sejmu rozerwania</wyroznienie>: silne, nieprzezwyciężone postanowienie, aby doprowadzić do zerwania sejmu.</pe> sejmu rozerwania.</akap>

<akap>Mówiąc skrycie sam w sobie: Cóż mi za to pieczołowanie<pe><slowo_obce>pieczołowanie</slowo_obce> (daw.) --- staranność, dbałość.</pe> o ojczyznie? kiedy inszą<pe><slowo_obce>inszy</slowo_obce> (daw.) --- inny.</pe> drogą pomogę sobie do dobrego mienia.</akap>

<akap><begin id="b1602191306105-1755563437"/><motyw id="m1602191306105-1755563437">Cnota, Wina, Kara, Sprawiedliwość, Dobro</motyw>Droga cnoty przykra, nagroda zasług niepewna, wdzięczność za odwagi omyla; a gdy występków nie karzą, grzeszyłby, kto by dobrze czynił.<end id="e1602191306105-1755563437"/></akap>

<akap>I tak udaje się przeciwną od gościńca ścieżką; a między sobie podobnymi rozsiewa ducha przeciwieństwa.</akap>

<akap><begin id="b1602192452498-58057312"/><motyw id="m1602192452498-58057312">Zdrada, Ojczyzna, Korzyść, Szlachcic, Obywatel</motyw>Ród jaszczurczy i właściwe Judasza pokolenie; bo i ten Pana w rękę całując, dla błahego kwestu<pe><slowo_obce>kwest</slowo_obce> (daw.) --- tu: zysk, dar, datek.</pe>, ojczyznę własną przedaje.</akap>

<akap>Psia natura, która węchem pożywienia śledzi; a znalazłszy, na plugawem ścierwie opada.</akap>

<akap>Widzisz to, Boże, czuły wolności naszej stróżu, i grozisz pomstą zdrajcy; któryś tego balsamu wolności przez ,,nie pozwalam", w truciznę obracać nie kazał.</akap>

<akap>Ale jako bezoar<pe><slowo_obce>bezoar</slowo_obce> --- rzekomy kamień jelitowy; nagromadzenie niestrawionych substancji w żołądku zwierząt; w średniowieczu bezoary uważane były za talizmany, przypisywano im właściwości magiczne (źródła niezwykłej mocy) i lecznicze (używane były jako odtrutki).</pe> w zakrytem naczyniu zachować był powinien: on go teraz, datkiem przekupiony, na niezdrowie pospolite używa.</akap>

<akap>Idzie jednak za zdrajcą, choć leniwa Nemezis<pe><slowo_obce>Nemezis</slowo_obce> (mit. gr.) --- bogini zemsty, sprawiedliwości i przeznaczenia; uosobienie gniewu bogów, ale stojąca ponad i poza władzą bogów olimpijskich; córka Nocy (gr. Nyks), strażniczka sprawiedliwości świata, wykonawczyni nieuniknionych praw.</pe>, a wyzionąwszy niecnotliwy wziątek<pe><slowo_obce>wziątek</slowo_obce> --- tu: dar, łapówka.</pe>, samego czeka judaszowskie myto<pe><slowo_obce>myto</slowo_obce> --- cło; tu: grzywna, karna opłata.</pe>.</akap>

<akap>Upadną, upadną ci, którzy ojczyznie źle służą; a plemię cnotliwego na to miejsce dziedziczyć będzie.<end id="e1602192452498-58057312"/></akap>

<akap>Wyżeną<pe><slowo_obce>wyżeną</slowo_obce> (daw. forma) --- wygonią.</pe> przekupionego ojca Cherheles potomków z domu, a ze złego zbioru drobna dziatwa nie ucieszy się.</akap>

<akap>Jeno<pe><slowo_obce>jeno</slowo_obce> (daw.) --- tylko.</pe> szpetna sława aż do obmierżenia zostanie i będzie pamiątka jego w pośmiewisku tak, jako onego, który w Efezie bóżnicę Diany zapalił<pe><slowo_obce>który w Efezie bóżnicę Diany zapalił</slowo_obce> --- Herostrates.</pe>.</akap>

<akap>Chwała Ojcu i Synowi, i Duchowi świętemu etc<pe><slowo_obce>etc.</slowo_obce> (łac.) --- skrót od <slowo_obce>et caetera</slowo_obce>: i tak dalej, i tym podobnie.</pe>.</akap>

</opowiadanie></utwor>