<utwor><rdf:RDF xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#">
<rdf:Description rdf:about="http://redakcja.wolnelektury.pl/documents/book/kochowski-psalmodia-polska-psalm-x/">
    <dc:creator xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Kochowski, Wespazjan Hieronim</dc:creator>
    <dc:title xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Psalm X</dc:title>
  <dc:contributor.editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Sekuła, Aleksandra</dc:contributor.editor>
<dc:contributor.technical_editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Kotwica, Wojciech</dc:contributor.technical_editor>
    <dc:identifier.url xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-x/</dc:identifier.url>
    <dc:date xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2015-08-07</dc:date>
    <dc:date.pd xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">1771</dc:date.pd>
    <dc:description xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl) na podstawie tekstu dostępnego w serwisie Wikiźródła (http://pl.wikisource.org). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.</dc:description>
    <dc:format xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">xml</dc:format>
    <dc:language xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">pol</dc:language>
    <dc:type xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">text</dc:type>
    <dc:publisher xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Fundacja Nowoczesna Polska</dc:publisher>
    <dc:rights xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Domena publiczna - Wespazjan Kochowski zm. 1700</dc:rights>
    <dc:source xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Wespazjan Hieronim Kochowski, Trybut należyty wdzięczności wszystkiego dobrego dawcy Panu i Bogu, albo Psalmodya polska za dobrodziejstwa Boskie dziękująca, przez jednę najlichszą kreaturę roku pańs. 1693 napisana, a do druku podana roku pańs. 1695; wyd. Kazimierza Józefa Turowskiego, nakł. Wydawnictwa Biblioteki Polskiej, Kraków 1859.</dc:source>
    <dc:source.URL xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://pl.wikisource.org/wiki/Psalmodia_polska/Psalm_X</dc:source.URL>
    <dc:subject.period xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Barok</dc:subject.period>
    <dc:subject.type xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Liryka</dc:subject.type>
    <dc:subject.genre xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Psalm</dc:subject.genre>


<dc:relation.coverImage.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/4629.jpg</dc:relation.coverImage.url>
<dc:relation.coverImage.attribution xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Lightning strikes, John Fowler@Flickr, CC BY 2.0</dc:relation.coverImage.attribution>
<dc:relation.coverImage.source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/4629</dc:relation.coverImage.source>
</rdf:Description></rdf:RDF>
<opowiadanie>

<autor_utworu>Wespazjan Kochowski</autor_utworu>

<dzielo_nadrzedne>Psalmodia polska</dzielo_nadrzedne>



<nazwa_utworu>Psalm X</nazwa_utworu>


<motto><akap><slowo_obce>Deus judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis<pe><slowo_obce>Deus judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis</slowo_obce> (łac.) --- O Boże, przekaż Twój sąd królowi i Twoją sprawiedliwość synowi królewskiemu; <tytul_dziela>Psalm</tytul_dziela> 72.</pe>.</slowo_obce></akap></motto><motto_podpis><tytul_dziela>Psalm</tytul_dziela> 71<pe><slowo_obce>Psalm 71</slowo_obce> ---  w dzisiejszej numeracji np. wg. <tytul_dziela>Biblii Tysiąclecia</tytul_dziela>: <tytul_dziela>Psalm</tytul_dziela> 72.</pe></motto_podpis>


<srodtytul>Zadanie sprawiedliwości świętej</srodtytul>

<akap>Daj, Boże, królowi rozsądek i wyrozumienie, daj, Panie, sprawiedliwość Twoją królewiczowi.</akap>

<akap>Aby sądzili lud według prawidła słuszności, a uciśnione poddane<pe><slowo_obce>uciśnione poddane</slowo_obce> (daw. forma) --- dziś B. lm: uciśnionych poddanych.</pe> według ustaw prawa.</akap>

<akap>Gdzie bowiem wzruszona sprawiedliwość, tam zaraz chwiać się muszą w rzeczypospolitej filary kardynalne.</akap>

<akap>Główne tarany, bezbożność, bluźnierstwo, niesprawiedliwość, które fundamenta<pe><slowo_obce>fundamenta</slowo_obce> (daw. forma) --- dziś B.lm: fundamenty; podstawy.</pe> monarchii z gruntu poruszają.</akap>

<akap>A kiedyż więcej złość ludzka przebrała miarę jako teraz? Albo kiedy bardziej niesprawiedliwość nad prawem przewodzi?</akap>

<akap>Wdowa i przychodzień, i sieroty płaczą: a nad ukrzywdzonym wykręty i mammona tryumfuje.</akap>

<akap><begin id="b1602185820500-488096023"/><motyw id="m1602185820500-488096023">Fałsz, Siła, Kłamstwo</motyw>Silnie potwarca<pe><slowo_obce>potwarca</slowo_obce> --- osoba rzucając potwarz na kogoś; oszczerca.</pe> w fałszu ufa, a w przewrotności kłamstwa swego jak za murem siedzi.<end id="e1602185820500-488096023"/></akap>

<akap>Bowiem starcy i sędziowie nasi odstąpili ścieżek prawdy, a udawszy się za mizernym wziątkiem<pe><slowo_obce>wziątek</slowo_obce> a. <slowo_obce>wziątko</slowo_obce> --- dar; tu: łapówka, zysk.</pe>, wspak<pe><slowo_obce>wspak</slowo_obce> --- na odwrót.</pe> wywróciły<pe><slowo_obce>wywróciły</slowo_obce> --- właśc. forma: wywrócili (starcy i sędziowie), podobnie jak wcześniej: odstąpili.</pe> sprawiedliwość.</akap>

<akap>Drudzy, respektami<pe><slowo_obce>respekt</slowo_obce> (z łac.) --- szacunek, względy.</pe> uwiedzeni, więcej prywatne względy niżeli Boga przed oczyma mają; są i ci, którym na bankietach ochota korzenne w sądach formuje sentencje.</akap>

<akap>Dla tego<pe><slowo_obce>dla tego</slowo_obce> (daw.) --- z tego powodu.</pe> za chmurę słońce sprawiedliwości zaszło, a ona<pe><slowo_obce>ona</slowo_obce> (daw.) --- ta.</pe> świątobliwa astea, podmiesięcznych<pe><slowo_obce>podmiesięczny</slowo_obce> (daw.) --- podksiężycowy, tj. ziemski.</pe> krajów okrasa<pe><slowo_obce>okrasa</slowo_obce> (daw.) --- ozdoba.</pe>, do nieba się od niewdzięcznych przeniosła.</akap>

<akap><begin id="b1602186330743-2979295613"/><motyw id="m1602186330743-2979295613">Bóg, Prawda, Mądrość, Sąd, Sprawiedliwość, Obraz świata</motyw>Ale Ty, Panie, Bogiem prawdy jesteś; nie daj nam być bez tak potrzebnego elementu.</akap>

<akap>Daj głowie naszej asystentkę sądów Twoich, mądrość; a nadzieja nasza niech ma szczere w mandatach Twoich ukochanie.<end id="e1602186330743-2979295613"/></akap>

<akap><begin id="b1602186445746-758501560"/><motyw id="m1602186445746-758501560">Sprawiedliwość, Kara, Cnota, Dar</motyw>Któżkolwiek z drogi prawa wystąpi, niechaj, bez braku osób, żelazną rózgą karany będzie.</akap>

<akap>A nie tylko egzekwująca sprawiedliwość niechaj bojaźnią karania straszy: ale też udzielająca, niech do dobrego zachęca, nadzieją nagrody.</akap>

<akap>Niech ta ręka nie drży, która trzyma szalę: szalę odważającą cnocie myto i występkom karę.<end id="e1602186445746-758501560"/></akap>

<akap>Żeby ani w prawo ani w lewo nie uniosła się, a pod sznur słuszności krzywiznę prostowała.</akap>

<akap>Dla tego odlać by stolec sądowy z szczerego złota, aby się tam nikt nie spodziewał w sądzie faworu, w którym złoto depcą.</akap>

<akap>Na lwach ogromnych ugruntować trybunał, których ryk winowajcę przestraszy, a występków obrońcę jedwabna wymowa odbieży<pe><slowo_obce>odbieży</slowo_obce> (daw.) --- tu: opuści.</pe>.</akap>

<akap>A że u sądu najwięcej egzorbituje<pe><slowo_obce>egzorbitować</slowo_obce> (daw. z łac.) --- popełnić wykroczenie przeciw prawu; <slowo_obce>egzorbitancja</slowo_obce> (a. <slowo_obce>eksorbitancja</slowo_obce>): wybryk.</pe> datek: to biorącego<pe><slowo_obce>biorący</slowo_obce> --- tu: przyjmujący łapówkę.</pe> z skóry obłupić, a krzesło nią obiwszy, syn na niem niech usiędzie prewarykanta<pe><slowo_obce>prewarykant</slowo_obce> (daw., z łac.: <slowo_obce>praevaricator</slowo_obce>) --- zaniedbujący swój obowiązek, sprzedajny obrońca a. oskarżyciel w sądzie.</pe>.</akap>

<akap>Mizerne złoto, którem ani piersi uzbroisz jak żelazem, ani do strzelania kulę ulejesz jak z ołowiu.</akap>

<akap>A my przeciwnie, im je głębiej natura ukrywa, tem go żarliwiej pragniemy: ponętę jednę do wydarcia nieprzyjacielowi.</akap>

<akap>Aż źle nabywszy, skąpo chowawszy, śmierć wydrze; a łakome zbiory pierwszy i szczęśliwszy osiągnie.</akap>

<akap>Raczże wywieść, Panie, jako światłość z obłoków sprawiedliwość świętą, a sąd Twój, jako południe, niechaj nam rozjaśnieje.</akap>

<akap>Za co Ojcu wszechmocnemu, wizerunkowi sprawiedliwości; Synowi jednorodzonemu, źródłu miłosierdzia; Duchowi świętemu, pocieszycielowi niepojętej dobroci na nieprzeżyte wieki cześć, chwała i panowanie. Amen.</akap>

</opowiadanie></utwor>