<utwor><rdf:RDF xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#">
<rdf:Description rdf:about="http://redakcja.wolnelektury.pl/documents/book/kochowski-psalmodia-polska-psalm-viii/">
    <dc:creator xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Kochowski, Wespazjan Hieronim</dc:creator>
    <dc:title xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Psalm VIII</dc:title>
  <dc:contributor.editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Sekuła, Aleksandra</dc:contributor.editor>
<dc:contributor.technical_editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Kotwica, Wojciech</dc:contributor.technical_editor>
    <dc:identifier.url xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/psalmodia-polska-psalm-viii/</dc:identifier.url>
    <dc:date xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2015-08-07</dc:date>
    <dc:date.pd xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">1771</dc:date.pd>
    <dc:description xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl) na podstawie tekstu dostępnego w serwisie Wikiźródła (http://pl.wikisource.org). Redakcję techniczną wykonał Wojciech Kotwica, a korektę ze źródłem wikiskrybowie. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.</dc:description>
    <dc:format xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">xml</dc:format>
    <dc:language xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">pol</dc:language>
    <dc:type xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">text</dc:type>
    <dc:publisher xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Fundacja Nowoczesna Polska</dc:publisher>
    <dc:rights xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Domena publiczna - Wespazjan Kochowski zm. 1700</dc:rights>
    <dc:source xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Wespazjan Hieronim Kochowski, Trybut należyty wdzięczności wszystkiego dobrego dawcy Panu i Bogu, albo Psalmodya polska za dobrodziejstwa Boskie dziękująca, przez jednę najlichszą kreaturę roku pańs. 1693 napisana, a do druku podana roku pańs. 1695; wyd. Kazimierza Józefa Turowskiego, nakł. Wydawnictwa Biblioteki Polskiej, Kraków 1859.</dc:source>
    <dc:source.URL xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://pl.wikisource.org/wiki/Psalmodia_polska/Psalm_VIII</dc:source.URL>
    <dc:subject.period xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Barok</dc:subject.period>
    <dc:subject.type xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Liryka</dc:subject.type>
    <dc:subject.genre xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Psalm</dc:subject.genre>


<dc:relation.coverImage.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/4628.jpg</dc:relation.coverImage.url>
<dc:relation.coverImage.attribution xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Dark Trail, Scott Hudson@Flickr, CC BY 2.0</dc:relation.coverImage.attribution>
<dc:relation.coverImage.source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/4628</dc:relation.coverImage.source>
</rdf:Description></rdf:RDF>
<opowiadanie>

<autor_utworu>Wespazjan Kochowski</autor_utworu>

<dzielo_nadrzedne>Psalmodia polska</dzielo_nadrzedne>


<nazwa_utworu>Psalm VIII</nazwa_utworu>


<motto><akap><slowo_obce>Domine quis habitabit in tabernaculo tuo<pe><slowo_obce>Domine quis habitabit in tabernaculo tuo</slowo_obce> (łac.) --- kto będzie przebywał w Twym przybytku, Panie; Psalm 15 (14).</pe>.</slowo_obce></akap></motto><motto_podpis>Psalm 14<pe><slowo_obce>Psalm 14</slowo_obce> --- w dzisiejszej numeracji np. wg. <tytul_dziela>Biblii Tysiąclecia</tytul_dziela>: <tytul_dziela>Psalm</tytul_dziela> 15.</pe></motto_podpis>

<srodtytul>Prośba o dobrego pana podczas interregnum<pe><slowo_obce>interregnum</slowo_obce> (łac.) --- bezkrólewie; czas pomiędzy śmiercią lub abdykacją władcy a wstąpieniem na tron następcy.</pe></srodtytul>


<akap>Panie, któż osiędzie tron w przybytku Twoim? I kto namiestnikiem naznaczony, aby potężną ręką uprzątał dolegliwości nasze?</akap>

<akap>Albowiem wybiła górę mizeria Polski, od drapieżnych uciśniony a górnolotny orzeł wypierzywszy się, jest jako jedno gołąbie<pe><slowo_obce>gołąbie</slowo_obce> --- gołąbiątko; pisklę gołębia; tu: uosobienie bezbronności.</pe> porzucone od matki.</akap>

<akap>Zginęły ozdoby sławnej niegdy<pe><slowo_obce>niegdy</slowo_obce> (daw.) --- niegdyś, kiedyś.</pe> Sarmacji, a żelazne na pograniczach słupy w Elbie i w Dnieprze postanowione przepadły.</akap>

<akap>Niedawno od Czarnego Morza aż do Bałtyckiego oceanu ciągnęły się wzdłuż okolice nasze; a od Krępaku i węgierskich Alpes wszerz, aż w mroźne zachodziło Tryjony<pe><slowo_obce>Tryjony</slowo_obce> (daw.) --- ziemie na północy</pe>.</akap>

<akap>Teraz spustoszały jedne, drugie zawojowane kraje, a my we środek zamknieni, kurczymy się jak skóra od ognia albo krew zbiegająca się ku sercu.</akap>

<akap>Któż nam wróci przeszłych zwycięstw ozdoby? Kto odnowi złote lata pokoju, cnotą i szczęściem kwitnące?</akap>

<akap>Słaba nadzieja, abyśmy w dawnej porze widzieli ojczyznę naszą, stojącą po prawicy królewskiej, odzianą rozmaitością, rozmaitością zwycięstw, przez wydartych krajów odwetowanie; dalej, na cudze nie chciwą, kiedy swoje spełna.</akap>

<akap><begin id="b1602183757393-1604200096"/><motyw id="m1602183757393-1604200096">Władza, Państwo, Bóg, Obraz świata</motyw>Ty o Boże nasz w to potrafić<pe><slowo_obce>potrafić</slowo_obce> --- utrafić, celnie trafić, wcelować.</pe> umiesz, który sam jako królestwa zakładasz, tak im i rządce podajesz<pe><slowo_obce>podawać rządce</slowo_obce> (daw.) --- wyznaczać (wskazywać) rządzących.</pe>.</akap>

<akap>Opatrzność Twoja, Panie, stanowi przełożonych<pe><slowo_obce>stanowić przełożonych</slowo_obce> --- tu: ustanawiać.</pe>, bez której nie tylko ten świat stać nie może, ale też i włos z głowy ludzkiej nie spadnie.</akap>

<akap>Zna ją oracz, gdy posiewa rolą<pe><slowo_obce>rolą</slowo_obce> (daw. forma) --- dziś B r.ż. lp: rolę.</pe> nasieniem, zna i pasterz, od niej sam i z trzodą strzeżony.</akap>

<akap>Ta zaprawdę sama narodom króle podaje, Ta poddane przeciwko panom w posłuszeństwie trzyma.<end id="e1602183757393-1604200096"/></akap>

<akap><begin id="b1602183844825-976068041"/><motyw id="m1602183844825-976068041">Czas, Wolność, Bóg, Kondycja ludzka</motyw>Jako zegar w ręce nakręcającego czas pomierza<pe><slowo_obce>pomierzać</slowo_obce> (daw.) --- mierzyć, odmierzać.</pe>, tak wola boska wszystkiem dysponuje, zostawiwszy wolną wolę człowiekowi.<end id="e1602183844825-976068041"/></akap>

<akap>Zaczem<pe><slowo_obce>zaczem</slowo_obce> (daw.) --- w związku z czym.</pe> my dobrego rządcę wyglądamy z nieba, od Ciebie, Boże nasz, któryś jest opiekalnikiem<pe><slowo_obce>opiekalnik</slowo_obce> (daw.) --- opiekun.</pe> ludu twego.</akap>

<akap>Fortunni<pe><slowo_obce>fortunny</slowo_obce> --- szczęśliwy, mający szczęście.</pe> monarchowie, którzy za ordynansem<pe><slowo_obce>ordynans</slowo_obce> (daw.) --- tu: rozkaz; <slowo_obce>za ordynansem</slowo_obce>: z rozkazu.</pe> Jehowy trony osiadacie, a namiestnikami bywszy<pe><slowo_obce>bywszy</slowo_obce> (daw. forma) --- dziś imiesłów przysł. współcz.: będąc.</pe>, pomnijcie się być ludźmi, i dla ludzi wywyższonymi.</akap>

<akap>Wydaszże<pe><slowo_obce>wydaszże</slowo_obce> (daw.) --- konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że.</pe> i teraz Panie upodobanego Tobie, a nam potrzebnego króla; a pożądanym zgodnej elekcji skutkiem, ukoronuj oczekiwania nasze.</akap>

<akap>Teraz zwłaszcza, gdy snopek umknął się z pola polskiego, nagródź Panie znakiem zbawiennym, żeby był nieprzyjaciołom krzyża twojego strasznym.</akap>

<akap>Choć nam bogactw krezusowych<pe><slowo_obce>krezusowe bogactwa</slowo_obce> --- legendarnie wielkie bogactwa: słynął z nich w starożytności Krezus (595--546 p.n.e.), król Lidii, którego imię stało się synonimem bogacza.</pe>, ani pokładów Midy<pe><slowo_obce>Midy pokłady</slowo_obce> --- pokłady złota; od imienia mitycznego króla Frygii, Midasa, pod którego dotykiem wszystko zamieniało się w złoto. </pe> w posagu nie przyniesie: dość, aby żył w zakonie<pe><slowo_obce>zakon</slowo_obce> (daw.) --- prawo; <slowo_obce>żyć w zakonie</slowo_obce> (bożym): żyć zgodnie z prawem.</pe> Twoim bogobojny, a w czynieniu sprawiedliwości czuły.</akap>

<akap>Wspomnijże, Panie, na Polskę i jej w wierze Twojej stateczności, której nieporuszenie dotrzymała, jak obfitując w szczęściu, tak uciśniona w przygodach<pe><slowo_obce>przygoda</slowo_obce> (daw.) --- wszystko to, co się może przygodzić, tj. przydarzyć; zdarzenie.</pe>.</akap>

<akap>A my, owce pastwiska Twego, będziem Cię wielbić, o oko niezmrużone nad nami! I opatrzności Twojej za dobrego pasterza dziękować nie przestaniem na wieki.</akap>

<akap>Chwała Ojcu i Synowi i Duchowi świętemu.</akap>

<akap>Jako była na początku, tak i teraz, i zawsze, i na wieki wieków. Amen.</akap>

</opowiadanie></utwor>