Keff, Bożena Wieczór Ewy Patło Kozioł, Paweł Kopeć, Aleksandra Choromańska, Paulina Szejko, Jan Fundacja Nowoczesna Polska Współczesność Liryka Wiersz Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów autora. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/keff-wieczor-ewy-patlo Bożena Keff, Nie jest gotowy, OPEN Wydawnictwo Naukowe i Literackie, Warszawa 2000. Licencja Wolnej Sztuki 1.3 http://artlibre.org/licence/lal/pl/ xml text text 2017-08-08 pol https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/5783.jpg Dripping, dion gillard@Flickr, CC BY 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/5783 Bożena Keff Nie jest gotowy Wieczór Ewy Patło Ewa Patło wychodzi z pracy o piętnastej trzydzieści, / w uliczce/ mija starszego pana, który/ w ceratowej torbie/ niesie psa z siwą mordą./ Ewa wchodzi na rondo/ staje jak na obrotowej scenie/ między mijającymi tramwajami i autobusami,/ przechodzącymi ludźmi Zaraz po zachodzie słońca/ szosą osiemset osiem mknie/ John Best. Jego/ czterdziestocylindrowy srebrzysty Sakwojaż/ z elektronicznym wtryskiem paliwa/ jest wymoszczony szczelnie jak unoszące się gniazdo/ muzyką płynącą z ośmiu głośników. John/ włącza telewizor i zerkając na ekran widzi:/ Abelokain, leżąc w wysokiej trawie,/ zagłusza dogłębne poczucie rozdwojenia/ rozkoszując się odzyskanym Rajem/ nad którym/ nie powiewa żadna, żadna flaga. Tymczasem/ Ewa Patło wychodzi z konferencji prasowej/ (za nią jej genialny agent/ z psem w ceratowej torbie). Dała tam/ do zrozumienia/ że jest fundatorką i pierwszą wyznawczynią/ nowej religioideofilozofii:/ Wsiem! Wsiem! Wsiem! Przynajmniej/ na dziesięć lat. Agent i jego pies/ udaremniają kilkaset zamachów na jej życie./ Wywożą ją na Antarktydę, ale wrogowie/ zdalnie podłączają do lodów grzejnik. Z potopu/ ratuje ją John Best, jak zawsze nonszalancki/ i bezdennie smutny. Tego wieczoru/ zamknęli się w ciasnej odrapanej łazience jakiegoś/ mieszkania./ Słuchaj, prosi Ewa Patło, moglibyśmy żyć inaczej,/ nie dać się! Ja/ już się dałem, odpowiada jej przyjaciel/ niedoszły kochanek/ zwany dotąd Johnem Best./ Kiedy Ewa Patło weszła do jego mieszkania/ (rzadko zamieszkiwanego) znalazła go/ zwiniętego na materacu. Spodnie i sweter/ na podłodze, poduszka/ ciśnięta w kąt. On klęcząc opiera głowę o podłogę / o ścianę/ --- nie może./ Wycie karetki, nad którą krąży zimne pozaplanetarne/ światło/ drzwi z pleksiglasu, szybka windy, okno/ sali szpitalnej/ coraz wyżej zachodzą/ samotnością./ Od kilku lat nie żyje/ i coraz rzadziej Ewa Patło daje mu zajęcia, miesza go/ w zdarzenia/ które trwają/ lub które projektuje. Cóż, nie są już rówieśnikami./ Ostatnio/ śnił się jej jako spojrzenie w oczy:/ były niebieskie, bez wymiaru,/ rozjaśniały się od napływającego światła/ aż zostało samo światło, sama dławiąca/ unosząca/ miłość. Późnym popołudniem, w domu/ słuchając muzyki/ wyciąga flamastry i papier. Robi rysunki bez planu/ wedle tego, co wypadnie./ Na pierwszym:/ mała Ewa Patło siedzi na krześle przed lustrem. Matka/ czesząc ją rzecze:/ O dziecko, jakże jesteś/ podobne do wszystkiego,/ lecz najbardziej/ do babki ojca twego./ Na drugim:/ olbrzymia Ewa Patło/ w kolorach jak pięścią w zęby. Demon/ siedzący na nosku jej buta/ patrząc w górę widzi/ dwa wzgórza piersi, podbródek i rozwiane włosy. Ewa/ pali cygaro/ i strząsając popiół w morze, powiada:/ Jest we mnie o wiele więcej Ewy Patło/ niż czegokolwiek, co istnieje/ i ciągle więcej możliwości/ niż Ewy Patło./ Na trzecim:/ na scenie połyskującej jak niebieski płomień spirytusu/ Ewa, dzieweczka w białej sukni, którą targa wiatr/ szepcze do swego dziecięcego buta:/ Nigdzie; w całym wszechświecie/ nie ma/ drugiej Ewy Patło ani nic podobnego./ Co za osamotnienie! Nikt mnie nie poprzedza/ i nikt nie jest w stanie przedłużyć. Co począć?/ --- Począć dziecię ---/ szepcze babka jej ojca, siedząca/ na widowni./ Na czwartym:/ Ewa Patło, sama i dorosła, usiłuje włożyć/ swój dziecięcy bucik, który powiada:/ O, bez przesady, jesteśmy/ do wszystkiego podobni, do niczego/ nie jesteśmy podobni. Ta równowaga/ trzyma się na skrajnościach. O ósmej ja przychodzę do Ewy Patło. Tego wieczoru/ wydaje mi się, że jest taka/ substancjalna, zawierająca się w sobie, że/ przylega do życia szczelnie, bo spaja ją z nim/ ta właśnie warstwa fikcji, w której żyje./ --- Mnie? Z życiem?! --- mówi Ewa Patło, a ja/ przymierzam jej sukienki, swetry i buty/ ale zwłaszcza buty są/ w szczególny sposób/ nie moje. Leżąc w łóżku/ Ewa Patło widzi za oknem/ zielony biegający neon i pasek nieba/ jest w tym coś z ozdobnej kraty więzienia, czując ją/ chciałoby się spakować walizki i ruszyć. I chciałaby/ w obronie swojej słabości/ użyć całej ludzkiej siły. I nie wie, co robić/ żeby naprawdę dotknąć swego życia,/ być i poznawać. Można by też,/ myśli,/ wyruszyć w tę praktyczniejszą/ bo niedotykalną, podobno pełną i szczęśliwą przestrzeń/ gdzie nic nie jest rzeczą;/ ale jaka w końcu możliwość odwróci od niej/ to, że jest jedna, osobna, jednokrotna ---/ tylko to jedno: jednokrotna/ jest przedziwne i wymaga odwagi, skupienia, pomocy;/ och, pomyślała/ nagle siadając na łóżku, co ze mną będzie!/ Ktoś mógłby wiedzieć/ choćby tyle, że tego wieczoru/ miała na sobie ciemnoróżowy sweter. Ja to wiedziałam. 1974