Kasprowicz, Jan Hymn Marii Egipcjanki http://www.wolnelektury.pl/lektura/hymny Sekuła, Aleksandra Sutkowska, Olga Fundacja Nowoczesna Polska Modernizm Liryka Hymn Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/hymny-hymn-marii-egipcjanki http://polona.pl/item/497906/4/ Jan Kasprowicz, Hymny, Instytut Wyd. ,,Bibljoteka Polska", Warszawa, 1922 Domena publiczna - Jan Kasprowicz zm. 1926 1997 xml text text 2008-12-11 pol http://redakcja.wolnelektury.pl/media/dynamic/cover/image/425.jpg kreta 2011 468, mariaaantonina@Flickr, CC BY-SA 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/425 L DCA Jan Kasprowicz Hymny Hymn Marii Egipcjanki MARIA EGIPCJANKA ŚPIEWA Idę-ć ja, biedna Maryja,/ idę-ć przez piaski pustyni/ hen! ku tej rzece nieznanej,/ gdzie Chrystus cuda swe czyni. Tęskność mnie wielka niesie,/ a słońce skronie mi piecze ---/ daleko-ć jeszcze do celu,/ wylękłe serce człowiecze! Nie znałam Pańskiej męki/ i czym mi drzewo krzyżowe?/ W perły kosztowne mą szyję,/ w róże zdobiłam mą głowę. Nadeszły głuche wieści/ o wielkiej uczcie Pana:/ Gdzie jesteś, kraino gwoździ?/ Gdzie jesteś, rzeko nieznana? Gdzie jesteś, góro Judasza?/ Ziemio Piotrowej zdrady?.../ Anioł, TęsknotaIdę--ć, a przy mnie kroczy/ tęsknicy anioł blady... Tam, na krawędzi tej pustki,/ na sinym nieboskłonie,/ wznoszą się kurzu tumany ---/ Byt w tej kurzawie tonie, Może bramami świata/ tłumna się ciżba leje!/ Chrystus, CierpienieMoże ból Jego ujrzę,/ spełnią się moje nadzieje! Chciwą źrenicą się wpiję/ w gasnące Jego oczy/ Grzech, Krewi krwią orzeźwię usta,/ co Mu się z boku toczy. Umieraj, Chryste Panie,/ straszliwe znoś katusze!/ Bez Twoich wszak udręczeń/ ja, grzeszna, zginąć muszę... WodaSzukam wieczystej wody,/ żadnej krynicy nie minę:/ nie ma takiego źródła,/ gdzie bym swą zmyła winę... Tylko krwi Twojej świętej/ zbawi mnie pomazanie ---/ każ Sobie przekłuć ręce,/ umieraj, Chryste Panie! MARIA EGIPCJANKA ŚPIEWA GrzechA któż mi śmie powiedzieć,/ że grzech w mym sercu noszę?/ Że świętszym jest wyrzeczenie/ nad święte me rozkosze? Cierpienie, Ogień, Oko, PożądanieŻe te w źrenicach Bólu/ przymarłe skry są świętsze,/ niż jasny płomień żądzy,/ co me rozpala wnętrze? Nie znam-ci Pańskiej męki/ i czym mi drzewo krzyżowe?/ W perły kosztowne mą szyję,/ w róże ozdobię mą głowę! Chrystus, Ciało, Kobieta, Miłość, ŚmierćSłyszałam głuche wieści, że/ młodzian zszedł z niebiosów/ w bursztynach jędrnego ciała,/ w złocie jutrznianych włosów. Po co Ci, bogów wybrańcze,/ dla ludzkiej ginąć nędzy?/ Szczęściem ma warga się śmieje,/ scałuj to szczęście co prędzej!... Wgryź się w te moje piersi,/ do mego przylgnij łona,/ ja Ci swe kwiecie rozwinę,/ jak róża w słońcu spłoniona... Idę-ć ja, grzeszna Maryja,/ idę-ć przez piaski pustyni,/ hen! ku tej rzece nieznanej,/ gdzie Chrystus cuda swe czyni... Tęskność mnie wielka niesie,/ dusza się cała pali ---/ gdzie jesteś, moja radości?/ W jakiej majaczysz dali? Gdzie jesteś, wszechmocna Siło,/ co ból wypędzisz z ziemi?/ Garnę się, żądna, ku tobie/ oczami płomiennemi. Chwiejne wyciągam ręce,/ spragnione otwieram usta:/ niech mnie udusi twa rozkosz,/ niech mnie twa zgnębi rozpusta! Cierpienie, Kondycja ludzkaNa co ta gorzka pokuta?/ Daleką jeszcze mam drogę?/ Tumany kurzu tam widzę,/ lecz Ciebie dojrzeć nie mogę... To ludzka ciżba się sypie,/ a każdy na swoim grzbiecie/ ciężar Twej męki dźwiga,/ co go na wieki gniecie... I płacz rosami opada/ i jęki szumią bez końca,/ a westchnień mgławy opar/ przyćmiewa okrąg słońca. Pomiędzy trupów kłęby,/ gdzie świeża krew się dymi,/ wbiłeś znak Twego istnienia,/ Twej śmierci znak olbrzymi. Szaleństwem pijane widma,/ gdzieś w pustce gubiąc oczy,/ wrzeszczą nad klęską Żywota,/ że ból go z Tobą jednoczy. A ja pod krzyżem stoję ---/ nie Matka Boleściwa ---/ i nie wiem, czemu cierpienie/ takim się wrzaskiem odzywa. Nie wiem, dlaczego ma kalać/ słoneczność Twego ołtarza,/ kiedy mnie rozkosz rozpiera,/ co żywot mi nowy stwarza. Chrystus, Ciało, KochanekPo co Ci, bogów wybrańcze,/ dla ludzkiej ginąć nędzy?/ Szczęściem ma warga się śmieje,/ scałuj to szczęście co prędzej. Spójrz uśmiechniętą źrenicą/ w tę wiecznie kwitnącą wiosnę,/ gdzie w kłębach ciał obnażonych/ gra opętanie miłosne. Gdzie mi najpierwsi młodzieńce/ obiodrzaobiodrze --- opaska na biodra. ściągają z ciała ---/ wszystkich, jak owad, odpędzę,/ Ciebiem jednego wybrała! Na co ta gorzka pokuta?/ Daleką jeszcze mam drogę?/ Tumany kurzu tam widzę,/ lecz Ciebie dojrzeć nie mogę... MARIA EGIPCJANKA ŚPIEWA W jaką wasz okręt podróż/ odbija od tych wybrzeży?/ W stronę on życia czy śmierci/ po tych odmętach bieży? Hej, dobrzy ludzie, słuchajcie!/ Czy wam się w sercu pomieści,/ że gdzieś tam, w ziemi dalekiej,/ spełnia się uczta Boleści? Czy jest wiadomo na świecie,/ że powstał Zbawca jedyny,/ co grzechy krwią Swoją maże,/ co wszystkie przebacza winy? Grzech, Hańba, UpadekSzłam-ci ja, biedna Maryja,/ szłam-ci przez piaski pustyni,/ hen! ku tej rzece dalekiej,/ gdzie Chrystus cuda swe czyni. Szłam-ci, gdzie rozgwar wichrów,/ szłam-ci, gdzie cisza głucha,/ bo taka rozpacz mną targa/ i taki wstyd i skrucha, Choroba, PożądanieStraszna skorupa trądu/ mniej jest obrzydła i wstrętna,/ nizili sromota mej duszy./ niż te mej chuci tętna. Chciałabym do nóg Mu upaść/ i wielkim zapłakać płaczem,/ by się w swej łasce zlitował/ nad Grzechu życiem tułaczem. Włosami łzy me obetrę,/ co święte stopy Mu zleją,/ i wołać będę przez wieki:/ Tyś jeden mą nadzieją! Tak idę, biedna Maryja,/ tak mijam drogę za drogą,/ szukam i patrzę i słucham,/ zmysły go znaleźć nie mogą. Gdzieś tylko na krańcach świata/ zobaczę jakieś widziadła:/ jak gdyby krzyż się unosił,/ jakby go zgraja opadła. Gdzieś tylko za tym obrębem,/ w którym się zbrodnia wylęga,/ jak gdyby szczyt się promienił/ i rzeki błyszczała wstęga. Żądne wyciągam ręce,/ spragnione otwieram usta ---/ krzyż gaśnie i rzeka ginie,/ a przy mnie otchłań pusta. Czasami tylko wicher/ piaskiem mi w oczy uderzy,/ a uszy moje usłyszą/ ryk oszalałych zwierzy. WążCzasem się z wolna, po cichu/ przyczołga widmo węża,/ stal zimnych ócz we mnie topi,/ kręgi swe ku mnie wypręża. Czasem upadnę, znużona,/ przy jakimś sępa szkielecie,/ albo przy trupie wędrowca,/ co Zbawcy szukał po świecie. I wtedy czerń obszarpańców,/ ze wszystkich zaułków zbiegła,/ ,,Pijana ladacznica" ---/ wrzeszczy --- ,,pod płotem legła!" A ciągle --- o moja dolo!/ O moja hańbo! O wstydzie ---/ tłum grzechów na mnie się wali,/ sromotna ciżba idzie. Złych duchów moc się gromadzi/ i w świat mnie, chutną, wypędza/ i przez stulecie mnie goni,/ a za mną ciągnie się nędza. Wczoraj-ci z lat ja dziecięcych/ prawie nie wyszłam jeszcze,/ a oto w objęciach starca/ jego znużeniem się pieszczę. Kiedyś uciekłam od matki/ i, wziąwszy Szatana pod ramię,/ łzom jej urągam i prośbom,/ dusze niewinne plamię. Matroną jestem w dzień biały,/ nocą się staczam w kałużę,/ a gdzieś tam, w rojnym mieście,/ zwiędła w rozpuście, rajfurzę. Biedna ja, grzeszna Maryja,/ idę przez piaski pustyni,/ hen! ku tej rzece nieznanej,/ gdzie Chrystus cuda swe czyni. Dziecko, Kobieta, Mąż, ObowiązekW drodze ku brzegom zbawienia/ wędrując tak przez wieki,/ znalazłam-ci ja męża/ w jakiejś krainie dalekiej. Wróg wszedł do mego domu/ z przyjaźni zdradną wymową:/ rzuciłam męża i dzieci,/ miłość miłuję nową. Sierotek łzy mnie dławią/ i srom się za mną wlecze:/ za wiele łez i sromu/ na jedno serce człecze! Biedna ja, grzeszna Maryja,/ W drodze ku brzegom zbawienia/ zaszłam pod dach mej siostry,/ siostry się życie przemienia, Uwiodłam oblubieńca,/ w sieć uwikłałam jej męża ---/ wicher mi w oczy bije,/ wąż ku mnie się wypręża. Krwawe przekleństwo mnie ściga,/ zwierz dziki w pustce ryczy ---/ Zdeptana wierność żony!/ Utracon wstyd dziewiczy!... Jakże pożądam Twej łaski!/ Gdzież Twoje zlitowanie?/ Idę tą gorzką drogą,/ szukam Cię, Chryste Panie! OkrętW jaką wasz okręt podróż/ odbija od tych wybrzeży?/ W stronę on życia czy śmierci/ po tych odmętach bieży? Zmierzacie ku rzece nieznanej?/ płyniecie w kraj ten daleki,/ gdzie Chrystus cuda swe czyni/ i miłosierdzie przez wieki? Słuchajcie mnie, dobrzy ludzie!/ Nowy się żywot rodzi!/ Weźcie mnie z sobą na głębie,/ do swojej weźcie mnie łodzi! Do nóg mu cała upadnę/ i wielkim zapłaczę płaczem,/ by się w Swej łasce zlitował/ nad Grzechu życiem tułaczem, Niewiele miejsca zabiorę ---/ powój o pręt się owija!/ W ostatni kącik się wtulę,/ biedna ja, grzeszna Maryja. Pieniądz, UpadekCzym wam zapłacę? Ha! prawda!/ Idąc w tę drogę pokuty,/ ubogim złoto rozdałam,/ mam niedostatek luty. KochanekCzym wam zapłacę? Ha! prawda!/ Któż pierwszy rękę mi poda?/ Jeszcze-ć się wznosi me łono,/ jeszczem-ci piękna i młoda! Ciebie pierwszego obejmę,/ pierwszym całunkiem obdarzę!/ Jak nam zadrgają wargi!/ Jak spłomienieją twarze! W przedziwnie miękkich kędziorach/ włos ci na barki spływa ---/ była li kiedy rozkosz/ ach! tak gorąca?! tak żywa?!... Albo ty będziesz wybrany,/ ty z tą źrenicą niebieską ---/ jak słodko blednąć musi,/ gdy zajdzie niewinną łezką! Przy moim licu gładkim/ łagodnie ci głowę złożę i,/ twe powieki całując,/ mdleć będę! Boże! Boże!... Znałam-ci w Aleksandrii/ rozkochanego lutnistę:/ śpiewem me serce zdobył,/ oczy, jak ty, miał szkliste. Lub ty --- z tą piersią szeroką!/ Bawola siła z niej bije!/ W takich uściskach mi skonać,/ zębami wgryzłszy się w szyję. I któż mi dzisiaj powie,/ że grzech w mym sercu noszę,/ że świętszym jest wyrzeczenie/ nad święte me rozkosze? Że te w źrenicach Bolu/ przymarłe skry są świętsze,/ niż jasny promień żądzy,/ co me rozpala wnętrze? Słuchajcie mnie, kochankowie!/ Nowy się żywot rodzi!/ Weźcie mnie z sobą na głębie,/ do swojej weźcie mnie łodzi! Czym wam zapłacę? czym? Prawda!/ Któżby dziś mówił o tem?/ Miłość za miłość! ho! hejże!/ Sami sypniecie złotem! Ty, ciemnowłosy, dasz perły!/ Ty, najcudniejszy --- nie kłamię ---,/ włożysz mi naramiennik/ na krwią nabiegłe ramię. Ty, co byś tura pochwycił/ i zwalił mi pod nogi,/ za jedną chwilę uciechy/ sprawisz mi jedwab drogi. Tamten, ściągnąwszy ze mnie/ to pokutnicze obiodrze,/ przepaskę da kosztowną,/ kamieniem sadzoną szczodrze. A zaś dla ciebie, nim jeszcze/ twe wyczerpanie się zdrzemie,/ z ciepłego wstanę łoża/ w iskrzącym diademie! I któż mi dzisiaj powie,/ że grzech w mym sercu noszę,/ że świętszym jest wyrzeczenie/ nad święte me rozkosze? MARIA EGIPCJANKA ŚPIEWA Zjaw się przede mną, Chryste,/ pokaż mi swe męczarnie,/ nim za mój ropny występek/ wieczna mnie noc ogarnie. Szłam-ci przez piaski pustyni,/ przez wielkie płynęłam morze,/ szukając, gdzie mi się spełni/ Twe miłosierdzie boże. Szłam-ci wśród wichrów pogwaru,/ płynęłam w burzy i ciszy,/ a wszędzie rozpacz i skrucha,/ wszędzie mi grzech towarzyszy. Pytam się smutnych przechodniów:/ Gdzie Ten, co miał litość nad nami?/ Był pono kiedyś --- odrzekną ---/ przed zamierzchłymi wiekami! Dalekoć jeszcze do celu,/ wylękłe serce moje?/ Oto zmęczona i biedna/ w bramie kościoła stoję. Podarte na mnie łachmany/ i nogi do cna skrwawione ---/ tylem doznała, śpiesząc/ w tę wybawienia stronę. Podajcie mi kromkę chleba,/ głód mnie do ziemi powali/ w progach waszego kościoła,/ w tej dla mnie obcej dali. Jeszczem-ci piękna i młoda:/ niech tylko siły nabiorę,/ za chleb wam wynagrodzę,/ zjawię się w samą porę. Biedna ja, grzeszna Maryja!/ Taką przebywszy drogę,/ stoję u bramy świątyni,/ do wnętrza wejść nie mogę. W organach rzeka szumi,/ Jordanu fala najświętsza,/ a ja, ja biedna Maryja,/ nie mogę wejść do wnętrza. Córka, Dziewictwo, Matka, PrzemianaŻyjesz li, matko moja?/ Jest jeszcze chata słomiana,/ gdzie w rannym, cichym pacierzu/ rośnie potęga Pana? Żyjesz li, matko moja?/ Pamiętasz --- o niech zginę! ---/ kiedyś za rękę wiodła/ w dom boży małą dziecinę? Ziół pełno rosło przy rowach,/ zboże szumiało na łanach,/ jak dziś w tym Pańskim śpiewie,/ jak dziś w tych świętych organach. Zrywałam wrzos i rozchodnik ---/ jaki kwiat w drodze się zdarzy ---/ i pęk tych niewiniątek/ kładłam na stopniach ołtarzy. Żyjesz li? matko moja?/ Jest jeszcze szereg długi/ twych komnat? Snują się jeszcze/ w dziedzińcach sługi i cugi? O straszna, złowróżbna chwilo!/ O straszne nieba i piekła!/ kiedy się do mnie pokusa/ z żarzącym szeptem przywlekła! Dziecko, Kobieta, Mąż, ObowiązekGdzie jesteś, mężu zdradzony?/ O gdzie wy, moje dziecięta?/ Oddane cudzej opiece?! ---/ Ojciec czy o was pamięta?... Wzgardzone łzy mnie dławią/ i srom się za mną wlecze ---/ za wiele łez i sromu/ na jedno serce człecze! Chrystus, Cierpienie, Cnota, Grzech, Konflikt wewnętrznyZjaw się przede mną, o Chryste!/ pokaż mi swoje męczarnie,/ nim za mój ropny występek/ wieczna mnie noc ogarnie. Szłam-ci przez piaski pustyni,/ przez wielkie płynęłam morze,/ szukając, gdzie mi się spełni/ Twe miłosierdzie boże. I oto jestem przy Tobie,/ Twe słodkie całuję rany,/ ciernie wyciągam Ci z Głowy,/ o Ty mój Jezu kochany! Wspaniały stół mi gotujesz ---/ nie ma nad ucztę Boleści!/ Jeszcze się przy Twym boku/ biedna ma dusza zmieści! Lice mi gładzisz swą ręką,/ przebaczeń szepcesz wyrazy,/ a łzy mi gorące cieką/ na Twoje stopy bez skazy. Przed Tobą padam cała/ i płaczę i płaczę i płaczę,/ nogi--ć włosami obcieram/ za Grzechu życie tułacze. Czemu Go krzyżujecie?/ On mi przebaczył winę,/ sprawił mi ucztę Cierpienia,/ niech ja za Niego zginę! Dobrze!... Ostrzejszym gwoździem/ kłujcie mi rany w ręce.../ O jak mi błogo umierać!/ O jaka rozkosz w tej męce! O wyżej! wyżej z tym krzyżem!/ Niech jeszcze okiem, nim skona,/ zobaczę świat, który Chrystus/ zamknął w litości ramiona... O wyrzeczenia godzino!/ O wy rozkoszne katusze!/ Czym ja Ci, Panie, zapłacę?/ Ciało Ci oddam i duszę! Wielka mnie gnała tęsknica ---/ Któż większą słodycz mi poda?/ Bierz moje ciało i duszę ---/ jeszczem-ci piękna i młoda! Po co Ci, bogów wybrańcze,/ dla ludzkiej ginąć nędzy?/ Szczęściem ma warga się śmieje,/ scałuj to szczęście co prędzej!... MARIA EGIPCJANKA ŚPIEWA ŚmierćBiedna ja, grzeszna Maryja!/ Idę i idę przez wieki/ hen ku tej rzece nieznanej,/ hen! ku tej ziemi dalekiej. Idę przez piaski pustyni,/ przez wielkie płynę morza,/ ku Niemu gna mnie tęsknica,/ a przy mnie litość boża. Biedna ja, biedna Maryja --- ---/ --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- Umilkł śpiew Marii Egipcjanki, albowiem przygłuszył go hymn najwspanialszy, który cnotę zrównywa z grzechem --- on, cudotwórczy hymn Śmierci --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- ---akapit o nie zawężonej szerokości łamu Amen.