Horacy Pieśń III, 1 (Odi profanum vulgus et arceo...) Siemieński, Lucjan Kopeć-Gryz, Aleksandra Kotwica, Wojeciech Kopeć-Gryz, Aleksandra Choromańska, Paulina Fundacja Nowoczesna Polska Starożytność Liryka Pieśń Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl) na podstawie tekstu pochodzącego z projektu Wikiźródła (https://pl.wikisource.org/). http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/horacy-piesn-iii-1-tlum-siemienski https://pl.wikisource.org/wiki/Oda_III,_1_(Horacy,_t%C5%82um._Siemie%C5%84ski,_1916) Domena publiczna - tłum. Lucjan Siemieński zm. 1877 Horacy, Ody Horacyusza, wyd. Karol Sechorz, druk W. L. Anczyc i Spółka, Kraków 1916. 1948 xml text text 2022-07-06 https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/6936.jpg Studium gispowej głowy, Jan Veth ( 1864-1925), domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/6936 pol Horacy Pieśń III, 1 (Odi profanum vulgus et arceo...) Uwspółcześnienia: pisownia łączna ,,niema" zamieniona na rozdzielną, ubezdźwięcznienie ,,nizki" z->s. O próżnościach świata Nie cierpię gminugmin --- ludzie z niższych warstw społecznych.; precz niepoświęcony!/ Ucisz się --- wnet tu nieznana popłynie/ Oda. Jam kapłan Muzy, jam natchniony,/ Śpiewam mołojcommołojcy --- młodzieńcy, młodzi mężczyźni. i dziewic drużynie. Nad ludem twardzi panują królowie,/ A królów JowiszJowisz (mit. rzym.) --- najwyższe bóstwo rzymskiego panteonu, bóg nieba, światła, dnia i pioruna, odpowiednik gr. Zeusa. powściąga prawicą; / Jak raz GigantówGiganci (mit. gr.) --- spokrewniony z bogami szczep dzikich olbrzymów, który przegrał walkę z nimi o władzę nad światem. starł butne pogłowiepogłowie --- tłum, ogół przedstawicieli.,/ Tak światem trzęsie óczócz --- dziś popr.: oczu. swych błyskawicą. Jednym się trafia sadzić dłuższe rzędy/ Drzew niźli drugim; ów z zapałem śpieszy/ Na MarsopoluMarsopol --- Pole Marsowe, równina poświęcona bogowi wojny Marsowi, poza tzw. murami serwiańskimi, otaczającymi dawniej Rzym; odbywały się na niej m.in. zebrania ludowe komicjów centurialnych, wybierające urzędników. zdobyć pierwsze względy;/ Tego, gdy dobre imię zyskał, cieszy; Śmierć, LosÓw rad, im więcej klientów nazbiera./ Lecz śmierć to wszystko równa: gdy w głębokiej/ Urnie, mieszając losy, nie przebiera;/ Wielkim lub niskim ciska swe wyroki! Komu nad karkiem już wisi miecz goły,/ W smak mu nie pójdą sykulskiesykulskie --- sycylijskie. łakotki;/ Nie uśpi świegot ptaszków go wesoły,/ Ani dźwięk lutni ukołysze słodki. Od niskiej strzechy biednego rolnika/ Sen nie ucieka; znajdzie go na łące/ Pod drzew sklepieniem, nad brzegiem strumyka/ W TempeTempe --- wąwóz w Grecji, w pobliżu góry Olimp. , gdzie wieją zefiry chłodzące. Kto poprzestaje na samej potrzebie,/ Ten się nie boi zhukanych mórz grozy,/ Czy ArkturArktur --- najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Wolarza. z burzą spuszcza się po niebie,/ Czy sprowadzają wiatr wschodzące KozyKozy (astr.) --- właśc. Koźlątka, łac. Haedi: grupa trzech małych gwiazd w gwiazdozbiorze Woźnicy (w obecnej terminologii: Epsilon Aurigae, Zeta Aurigae i Eta Aurigae), w pobliżu najjaśniejszej gwiazdy tego gwiazdozbioru, Kapelli (łac. Capella: koza), kojarzonej z mityczną kozą Amalteą, która wykarmiła małego Zeusa; pojawienie się na nocnym niebie Koźląt, następujące w połowie października, zwiastuje nadejście pory wiatrów i burz.. Ani się skarży, gdy grad mu wytłucze/ Piękne winnice; a drzewa w ogrodzie/ Przez ciężkie mrozy ucierpią lub tucze;/ A on ucierpi w corocznym dochodzie. Pan wielki ziemią znudzon, co mu rodzi,/ Nawet to morze połyka oczyma:/ Z majstry, z czeladzią olbrzymi wał grodzi,/ Że nawet ryba pływać już gdzie nié ma. Śmierć, StrachLecz z czarną troską chodzi on jak struty ---/ Gdzie bądź się ruszy, tuż za nim śmierć blada:/ Ona na okręt miedzią wskróś okuty/ Wsiądzie, i konno gdy jedzie, z nim wsiada. Nic cię nie broni od tych trwóg napaści/ Ni marmur z FrygiiFrygia --- kraj w zachodniej części Azji Mniejszej, gdzie miała znajdować się Troja., ni blaski purpury,/ Ni AchmenoweAchmenowe --- dziś popr. achemenidzkie, od nazwy perskiej dynastii Achemenidów; tu: perskie. woniejące maści,/ Ni rozweseli falernfalern --- mocne, złociste wino włoskie, cenione przez starożytnych Rzymian., gdyś ponury. Mamże budzące zazdrość kolumnady/ Lub nowym stylem wznosić atriumatrium (łac.) --- wewnętrzny dziedziniec lub centralne pomieszczenie w rzymskim domu. pyszne?/ Mamże za złota zgryźliwe pokłady/ Mieniaćmieniać --- wymieniać, zamieniać. sabińskiesabiński --- przym. od: Sabinum, wiejska posiadłość Horacego otrzymana od Mecenasa; ok. 50 km od Rzymu. ustrońko zaciszne?