Horacy Pieśń II, 7 (O saepe mecum tempus in ultimum...) Motty, Marceli Kozioł, Paweł Niedziałkowska, Marta Koziej, Marcin Kopeć-Gryz, Aleksandra Kopeć-Gryz, AleksandraKotwica, Wojciech Choromańska, Paulina Fundacja Nowoczesna Polska Starożytność Liryka Pieśń Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/do-pompejusa http://polona.pl/dlibra/doccontent2?id=4280 Horatius Flaccus, Quintus (65-8 a. C.), Horacego ody, epody, satyry i listy, tłum. Motty, Marceli (1818-1898), Poznań 1896 Domena publiczna - Marceli Motty zm. 1898 1969 xml text text 2010-01-05 pol https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/6160.jpg Oops!, titanium22@Flickr, CC BY-SA 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/6160 Starożytność DCA DB 1QBAR 3CT Horacy Pieśń II, 7 (O saepe mecum tempus in ultimum...) Do Pompejusza PompejuszuPompejusz Warus --- przyjaciel Horacego, który w rzymskiej wojnie domowej walczył po stronie republikańskiej; według niektórych przekazów Horacy wyjednał dla niego pozwolenie na powrót do kraju, prosząc Mecenasa, by ten wpłynął na Oktawiana Augusta., coś ze mną nieraz najcięższe chwile/ przebył w wojsku, gdy nami BrutusBrutus, właśc. Marek Juniusz Brutus (85--42 p.n.e.) --- rzymski polityk i dowódca wojskowy; jeden z przywódców spisku przeciwko Juliuszowi Cezarowi i zabójców dyktatora; razem z Kasjuszem, innym przywódcą spisku, zebrał wojska i opanował prowincje wschodnie; po przegranej bitwie z Markiem Antoniuszem i Oktawianem Augustem pod Filippi popełnił samobójstwo. dowodziłdowodził --- oryginał zamiast ducere używa czasownika deducere, sugerując albo wątpliwość wobec talentów wojskowych Brutusa, albo wątpliwość wobec słuszności reprezentowanej przez niego sprawy zachowania republikańskiego ustroju Rzymu., któż cię/ wrócił jako Kwirytękwiryta --- cywilny obywatel Rzymu; zdanie delikatnie sugeruje, że powodem wyrażanej w wierszu radości jest nie tylko powrót Pompejusza, ale też fakt, że po wojnie domowej nie utracił on praw obywatelskich./ bogom naszym, niebiosom italskim?/ Pierwszyś z moich przyjaciół, z tobą częstokroć długie/ doby winem skracałem, wieńcząc kwiatami włosy/ malabatremmalabatrum --- rodzaj pachnidła w formie olejku. syryjskim/ namaszczone. WojnaPrzeć'przeć' --- skrócone dla rytmu ,,przecież". z tobą nieszczęsne/ ja FilippiFilippi --- miasto w Macedonii, w okolicach którego w 42 p.n.e. rozegrały się dwie bitwy rzymskiej wojny domowej. W drugiej z nich Marek Antoniusz i Oktawian August pokonalili armię republikańską, dowodzoną przez Brutusa i Kasjusza, czyli przywódców spisku przeciw Cezarowi. Zwolennicy republiki ponieśli klęskę, a ich obydwaj dowódcy popełnili samobójstwo. poczułem, z tobą przebyłem też nagłą/ tę ucieczkę, niepięknie tarczę rzuciwszyniepięknie tarczę rzuciwszy --- dla Greków i Rzymian odrzucenie tarczy w trakcie bitwy było symbolem nie tylko tchórzostwa, ale i zdrady. Przy walce w szyku greckiej falangi czy rzymskiego legionu tarcza osłaniała stojącego po lewej towarzysza broni., mężnych/ gdy znękano, gdy groźni/ krwawej ziemi się twarzą dotknęli./ Mnie zaś wystraszonego szybko MerkuryMerkury (mit. rzym.) --- bóg kłamców i złodziei, utożsamiany z gr. Hermesem. uniósł,/ w gęstej chmurze, przez wrogów hufce, a ciebie odpływ/ morza porwał, na powrót/ pędząc falą burzliwą do wojny./ Więc należną biesiadę wypraw Zeusowi, długą/ zaś żołnierką znużone boki wyciągnij sobie/ tu, pod moim wawrzynem;/ nie szczędź dzbanów dla ciebie schowanych!/ AlkoholPuchar winem napełnij, w którym się troski topią,/ polej głowę pachnidłem z muszli obszernej!... Któż się/ stara, aby z seleryselera --- dziś słowo ,,seler" jest rodzaju męskiego./ wilgnej, albo też z mirtu spleciono/ wieńce?... Kogoż ogłosi Wenusogłosi Wenus --- osobę przewodniczącą rzymskiej uczcie określało się przez rzut kośćmi; tzw. iactus Veneris oznaczał cztery kości, na których nie powtarza się żadna liczba. sędzią pijącychsędzia pijących --- magister bibendi, rex bibendi a. arbiter bibendi, osoba kierująca przebiegiem uczty, w tym tempem i kolejnością wznoszenia toastów.?.../ EdończykomEdończycy --- zamieszkały w Tracji lud grecki, uznawany za skłonny do pijaństwa. w BachusaBachus a. Bakchus (mit. rzym., gr. Dionizos) --- syn Zeusa i Semele, wynalazł wino; czczony jako bóg wina i płodności; był patronem odbywających się co roku ku jego czci bachanaliów: obchodów połączonych z szalonymi, niekiedy rozwiązłymi ucztami, tańcami, pokazami teatralnymi itp. szale ustąpić nie chcę!/ Miło przecież mi szaleć,/ skoro taki powrócił przyjaciel!