Horacy Pieśń IV, 7 (Diffugere nives redeunt iam gramina campis...) Motty, Marceli Kozioł, Paweł Kozioł, Paweł Niedziałkowska, Marta Koziej, Marcin Kozioł, Paweł Kopeć-Gryz, Aleksandra Kopeć-Gryz, AleksandraKotwica, Wojciech Choromańska, Paulina Fundacja Nowoczesna Polska Starożytność Liryka Pieśń Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/do-manliusa-torkwata http://polona.pl/dlibra/doccontent2?id=4280 Horatius Flaccus, Quintus (65-8 a. C.), Horacego ody, epody, satyry i listy, tłum. Motty, Marceli (1818-1898), Poznań 1896 Domena publiczna - Marceli Motty zm. 1898; CC BY-SA - Paweł Kozioł 1969 xml text text 2010-01-05 pol https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/6156.jpg Moon, Tucker Sherman@Flickr, CC BY 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/6156 Starożytność DCA DB 1QBAR Horacy Już się rozpierzchły śnieżyce, a trawy na pola wracają; ani też Perseusz nie zdoła pokruszyć letejskich okowów/ -> ani Perseusz nie zdoła pokruszyć letejskich okowów (znów tonicznie) ziemia zmieniła swą postać i rzeki już opadające -> / skreslam "już", uznajmy że to wiersz toniczny; naga zawodzić po gajach -> naga prowadzic po gajach; lato i zniknie niebawem -> lato, co zniknie niebawem; chciwym przeć' rękom dziedzica -> chciwego rękom dziedzica; Pieśń IV, 7 (Diffugere nives redeunt iam gramina campis...) Do TorkwataDo Torkwata --- podtytuł skrócony decyzją redakcyjną. Pełne brzmienie: Do Manliusa Torkwata. NaturaŚnieg już się rozpierzchł i armia trawarmia traw --- w oryginale po prostu "trawy" (łac. gramina); oryginalny tekst pieśni ma jednak tę właściwość, że wiele spośród słów odnoszących się dalej do pór roku ma drugie czy trzecie znaczenia słownikowe odnoszące się do sfery militarnej. Obserwację tę zawdzięczam konwersatorium dra hab. Jerzego Mańkowskiego. powróciła na pola,/ na drzewa --- ich włosy zielone./ ziemia zmieniła swą postaćziemia zmieniła swą postać --- w oryginale łac. mutant terra vices, gdzie słowo vicis oznacza zmianę, przemianę lub fazę. Alternatywne, choć nieco ryzykowne tłumaczenie mogłoby więc brzmieć: planeta w nowej jest kwadrze. Dobrze współgrałoby ono z dalszą częścią wiersza, gdzie mowa jest o zmniejszającym się i odzyskującym dawną wielkość księżycu. i rzeki opadające/ płyną spokojnie wzdłuż brzegów./ Gracja z Nimfami i z dwoma siostrami odważa się tańce/ naga prowadzić po gajach./ ,,Nie licz na nieśmiertelność!" ostrzega cię rok i godzina,/ która dzień miły porywa./ Chłód się roztapia w powiewach ze wschodu, a wiosnę zabijazabija --- w oryginale mamy tu łac. protero, czyli depcze, tratuje./ lato, co znika niebawem,/ gdy jesień owoconośna rozdaje swe plony, a po niej/ leniwaleniwa --- w oryginale iners, co może znaczyć również: bezbronna. zima powraca./ Czas, PrzemijanieLecz księżycksiężyc --- w oryginale pojawia się tu liczba mnoga., co pędzi po niebie, odzyska to, co utracił,/ my zaś, Torkwacie! gdy wpadniem/ tam, gdzie jest ojciec EneaszEneasz (mit. gr. i rzym.) --- syn króla Troi Anchizesa i bogini Wenus, uczestnik wojny trojańskiej. Po zniszczeniu miasta przez Greków poprowadził ocalałych mieszkańców w długą wędrówkę, u końca której dotarł do Italii, a jego potomkowie założyli Rzym. Historię tę opisał Wergiliusz w poemacie epickim Eneida., gdzie TullusTullus Hostiliusz (673--642 p.n.e) --- legendarny trzeci król Rzymu, zdobywca Alba Longa, znany z bogactwa. bogaty i AnkusAnkus (640--616 p.n.e.) --- legendarny czwarty król Rzymu, założyciel pierwszego portu w Ostii.,/ prochem i cieniem jesteśmy./ Któż ci tam powie, czy dobę jutrzejszą bogowie dorzucą/ do dzisiejszego nam życia?/ Wszystko, co dzisiaj życzliwym dasz sercem, to ujdzie/ chciwego rękom dziedzica./ ŚmierćSkoro raz umrzesz i sędzia MinosMinos (mit. gr.) --- syn Zeusa i Europy, za życia władca Krety, po śmierci wraz z bratem Radamantysem sędzia zmarłych. na ciebie tam wyda/ świetne wyroki, już tobie/ życia nie wrócą ni ród twój, ni świetna wymowa, ni twoja/ znana pobożność, Torkwacie!/ Ani tam bowiem HippolitHippolit (mit. gr.) --- heros, syn Tezeusza, niesłusznie oskarżony o gwałt przez Fedrę; przeklęty przez ojca, zginął pod kołami rydwanu, gdy jego konie przestraszył wysłany przez Posejdona potwór. wstydliwy nie został przez DianęDiana (mit. rzym.) --- bogini łowów, lasów, gór i księżyca, opiekunka kobiet, utożsamiana z gr. Artemidą./ z piekieł ciemnicy uwolnion,/ ani PerseuszPerseusz (mit. gr.) --- syn Zeusa i Danae, córki króla Argos, heros, zabójca straszliwej Meduzy, która spojrzeniem obracała ludzi w kamienie; uratował księżniczkę Andromedę, przykutą do skały jako ofiara dla nasłanego przez boga mórz, Posejdona, morskiego potwora, pustoszącego kraj, którego zabił po ciężkiej walce. nie zdoła pokruszyć letejskich okowówletejskie okowy --- podziemna kraina umarłych, której granicę stanowiła rzeka Lete./ PiritousaPiritous a. Pejritoos (mit. gr.) --- królewicz tesalski, przyjaciel Tezeusza, wraz z nim próbował porwać z Hadesu Persefonę. Przyjaciele nie byli jednak w stanie stamtąd wrócić, a przybyły na pomoc Herakles zdołał uwolnić jedynie Tezeusza. Z niejasnych powodów Horacy zamienia Tezeusza na Perseusza. drogiego!