Horacy Pieśń II, 20 (Non usitata nec tenui ferar...) Motty, Marceli Kozioł, Paweł Niedziałkowska, Marta Kopeć-Gryz, Aleksandra Koziej, Marcin Jaros, Ewa Kotwica, Wojciech Choromańska, Paulina Fundacja Nowoczesna Polska Starożytność Liryka Pieśń Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/do-cilniusa-mecenasa http://polona.pl/dlibra/doccontent2?id=4280 Horatius Flaccus, Quintus (65-8 a. C.), Horacego ody, epody, satyry i listy, tłum. Motty, Marceli (1818-1898), Poznań 1896 Domena publiczna - Marceli Motty zm. 1898 1969 xml text text 2010-01-05 pol https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/6151.jpg Head of the cloud pyramid, Kaustav Das Modak@Flickr, Public domain (CC0 1.0) http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/6151 Starożytność DCA DB 1QBAR 3CT Horacy Pieśń II, 20 (Non usitata nec tenui ferar...) Do MecenasaMecenasa --- podtytuł skrócony decyzją redakcyjną. Pełne brzmienie: Do Cilniusa Mecenasa. Poeta, SławaNi zwyczajne ni cienkie pióra mnie wzniosą, wieszcza/ dwukształtnegodwukształtny (łac.: biformis) --- z dalszego ciągu wiersza wynika, że znaczy to: będący naraz człowiekiem i ptakiem; w parafrazie Jana Kochanowskiego, Pieśni II, 24: ,,ze dwojej złożony natury". przez płynny eter; już dłużej bawić/ tu na ziemi nie myślę,/ lecz nad wszelką już wzniósłszy się zazdrość,/ miasta nasze porzucę... Ja, co pochodzę ze krwi/ biednych ojców, którego zwykłeś przyzywać, drogi/ MecenasieMecenas, właśc. Gaius Cilnius Maecenas (70--8 p.n.e.) --- rzymski polityk i pisarz, doradca i przyjaciel cesarza Augusta, opiekun i protektor najsławniejszych poetów rzymskich: Horacego, Owidiusza, Wergiliusza; jego nazwisko stało się synonimem patrona sztuki, literatury lub nauki.! nie umrę,/ ani StyksuStyks (mit. gr.) --- najbardziej znana z pięciu rzek podziemnej krainy zmarłych, wypływająca ze stromej skały; według autorów rzym. stanowiła (razem z Acheronem lub samodzielnie) granicę pomiędzy światem żywych a królestwem umarłych. Ciekawostkę konstrukcji wiersza stanowi fakt, że po wspomnieniu tej mitycznej rzeki Horacy dalej wymienia już tylko rzeki rzeczywiste. mnie woda na wieki/ nie uwięzi... PtakJuż szorstka skóra na udach siadłaJuż szorstka skóra na udach siadła... --- rzymscy czytelnicy odbierali obraz przemiany w ptaka jako groteskowy.,/ całym zmienił się górą w ptaka białego, lekkie/ bowiem pióra na plecach/ i na palcach mi rosną. O wiele/ prędzej lecąc niż IkarIkar (mit. gr.) --- syn genialnego konstruktora Dedala; uciekając z ojcem z Krety na zbudowanych przez ojca skrzydłach, podleciał za wysoko w górę, słońce stopiło wosk, którym pióra były zlepione, a Ikar wpadł do morza i utonął., syn ów DedalaDedal (mit. gr.) --- zręczny rzemieślnik, wynalazca i architekt, ojciec Ikara; zaprojektował m.in. labirynt dla Minotaura, wynalazł narzędzia ciesielskie, rzeźbił figury wyglądające jak żywe, sugestywnie przedstawiające ruch., zwiedzę,/ do śpiewnego łabędzia kształtem podobny, brzegi,/ które jęcząc biczuje/ BosforBosfor --- cieśnina oddzielająca Europę od Azji, łączy Morze Czarne z Morzem Marmara, jest położona między Półwyspem Bałkańskim a Azją Mniejszą. , SyrtySyrty --- Wielka Syrta to zatoka Morza Śródziemnego, znajdująca się u wybrzeży Libii; Mała Syrta to zatoka tego samego morza u wybrzeży Tunezji. i pola północne./ Mnie znać będą, prócz KolchówKolchowie --- mieszkańcy Kolchidy, starożytnej krainy na wybrzeżu Morza Czarnego, na terenie obecnej Gruzji., DakiDakowie --- mieszkańcy Dacji, staroż. krainy odpowiadającej terytorialnie dzisiejszej Rumunii., co tają strach swój/ przed pułkami groźnymi Marsówprzed pułkami groźnymi Marsów --- tj. przed armią rzymską., na końcu ziemi/ znać mnie będą GelonyGelonowie --- szczep scytyjski zamieszkały nad Donem.,/ zręczny Hiszpan i taki, co pija/ wodę z rzeki RodanuRodan --- rzeka przepływająca przez Szwajcarię i Francję.... PogrzebNiechaj od próżnej urnypróżnej urny --- z uwagi na opisaną wcześniej przemianę w łabędzia pogrzeb odbywa się bez zwłok./ z dala treny zostaną, smutek i wstrętne skargi!/ Wstrzymaj krzyki i grób mój/ bez zbytecznych zaszczytów pozostaw!