<utwor><rdf:RDF xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#">
<rdf:Description rdf:about="http://redakcja.wolnelektury.pl/documents/book/hollender-blaski-guberni/">
<dc:creator xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Hollender, Tadeusz</dc:creator>
<dc:title xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Blaski Guberni</dc:title>
<dc:contributor.editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Kozioł, Paweł</dc:contributor.editor>
<dc:contributor.technical_editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Kopeć, Aleksandra</dc:contributor.technical_editor>
<dc:publisher xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Fundacja Nowoczesna Polska</dc:publisher>
<dc:subject.period xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Współczesność</dc:subject.period>
<dc:subject.type xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Liryka</dc:subject.type>
<dc:subject.genre xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Wiersz</dc:subject.genre>
<dc:description xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury
(http://wolnelektury.pl) we współpracy z Muzeum Powstania Warszawskiego. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.</dc:description>
<dc:identifier.url xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/hollender-blaski-guberni</dc:identifier.url>
<dc:source xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Jan Szczawiej, Poezja Polski Walczacej 1939-1945, tom 2, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1974.</dc:source>
<dc:rights xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Domena publiczna - Tadeusz Hollender zm. 1943</dc:rights>
<dc:date.pd xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2014</dc:date.pd>
<dc:format xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">xml</dc:format>
<dc:type xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">text</dc:type>
<dc:type xml:lang="en" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">text</dc:type>
<dc:date xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2018-06-04</dc:date>
<dc:language xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">pol</dc:language>
<dc:relation.coverImage.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/5964.jpg</dc:relation.coverImage.url>
<dc:relation.coverImage.attribution xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Shapes, Ian Muttoo@Flickr, CC BY-SA 2.0</dc:relation.coverImage.attribution>
<dc:relation.coverImage.source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/5964</dc:relation.coverImage.source>
<coverClass>mpw</coverClass>
  <category.legimi>Peozja</category.legimi>
<category.thema.main>DCC</category.thema.main>
    <category.thema>FS.DL-PL</category.thema>
    <category.thema>1DTP</category.thema>
    <category.thema>3MP</category.thema>
    </rdf:Description>
</rdf:RDF><liryka_l>
<autor_utworu>Tadeusz Hollender</autor_utworu>
 

<nazwa_utworu>Blaski guberni</nazwa_utworu>



<strofa>Źli są Polacy, źli i niewierni, /
że w Generalnej źle im Guberni<pe><slowo_obce>Generalna Gubernia</slowo_obce> --- właśc. Generalne Gubernatorstwo, jednostka administracyjna obejmująca ziemie dawnej II Rzeczypospolitej, które nie zostały włączone w obręb Niemiec.</pe>, /
czy źle im może, doktorze Franku<pe><slowo_obce>Frank, Hans</slowo_obce> (1900--1946) --- niemiecki zbrodniarz wojenny, odpowiedzialny za realizację planów eksterminacji narodu żydowskiego, w procesie norymberskim skazany na karę śmierci, w latach 1939--1945 generalny gubernator pozostających pod okupacją ziem polskich.</pe>, /
w miłym letnisku, w pięknym Majdanku<pe><slowo_obce>Majdanek</slowo_obce> --- niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny, jak również obóz jeniecki, usytuowany na przedmieściach Lublina.</pe>? /
nie zajadają masła i szynki /
w innym kurorcie, zwanym Treblinki<pe><slowo_obce>Treblinka</slowo_obce> --- niemiecki nazistowski obóz pracy (Treblinka I) oraz obóz zagłady (Treblinka II) w powiecie siedleckim, nazwany od pobliskiej wsi i stacji kolejowej.</pe>? /
że nie wymienię wśród tylu imion,/
ciebie, uroczy nasz Oświęcimiu<pe><slowo_obce>Oświęcim</slowo_obce> --- Auschwitz-Birkenau, zespół niemieckich nazistowskich obozów pracy i obozów zagłady, miejsce ludobójstwa Żydów i innych narodów. </pe>.../
Życie po różach, róże bez cierni /
w tej Generalnej kwitną Guberni.</strofa>





<strofa>A ileż nowych codziennych wrażeń, /
ileż wypadków, ileż wydarzeń, /
we dnie łapanki, branki, macanki,/
a w noc do getta wjeżdżają tanki<pe><slowo_obce>tank</slowo_obce> (daw.) --- czołg.</pe>/
i zajmujące dzieją się sceny /
albo przeciągle wyją syreny/
i słychać zaraz spóźnioną porą /
potężny warkot i mruk motorów./
Pyta więc każdy nerwowo nieco:/
--- Rzucą coś dzisiaj, czy tak przelecą?/
Dziś nie. Zasypiasz szczęśliw niezmiernie/
w swej Generalnej drogiej Guberni.</strofa>





<strofa>Może śmiesz twierdzić, że w owym kraju /
wcale, Polaku, o cię nie dbają?/
<begin id="b1527357330097-933310882"/><motyw id="m1527357330097-933310882">Polak, Niemiec, Władza</motyw>Czym byłeś dawniej? Słowiańskim gburem, /
dziś cię niemieckiej uczą kultury, /
a --- byś ją dobrze miał w swej pamięci, /
lśni na warszawskiej napis Zachęcie, /
ona dziś wyższej kultury domem, /
choć lepiej piszą knutem i łomem/
ową kulturę tam --- w Oświęcimiu, /
aż w krematoriach ognie z niej dymią, /
mają kultury tej aż za wiele <end id="e1527357330097-933310882"/>/
ci, co jej przedtem wcale nie mieli /
albo ją znali nazbyt mizernie /
na Generalnej ziemiach Guberni.</strofa>





<strofa>Czym byłeś dawniej? --- Obywatelem?/
Z tego tytułu miałeś niewiele, /
dzisiaj pracujesz, bo dobrodzieje /
rzekli, że kto nie pracuje, nie je, /
więc pracujący żarciem się krzepi,/
kto nie pracuje, żre jeszcze lepiej./
Módl się i pracuj! --- Sam tak ci radzę. /
Nie opiekują się tobą władze?/
Sam to, Polaku, przyznaj zuchwały:/
RGO<pe><slowo_obce>RGO</slowo_obce> --- Rada Główna Opiekuńcza, organizacja charytatywna funkcjonująca w latach 1940--1945 na terenie Generalnego Gubernatorstwa.</pe> miałeś przedtem? --- Nie miałeś, /
lub czy przed wojną, Polaku miły, /
jeździłeś rikszą<pe><slowo_obce>riksza</slowo_obce> --- pojazd do transportu osób, poruszany siłą ludzkich mięśni, początkowo ciągnięty przez człowieka, później wykorzystujący mechanizm roweru.</pe>? --- Nie, nie jeździłeś! /
Przyznaj, Polaku, wyznaj otwarcie, /
miałeś przed wojną kartki na żarcie?/
Nie! Musisz przyznać, drogi kolego,/
nie posiadałeś tego wszystkiego,/
a dziś posiadasz, świat ci zazdrości, /
więc nie posiadaj się też z radości,/
musisz posiadać się. Ich to dzieło; /
kartki na żarcie, riksze, RGO /
i ,,nur fűr Deutsche<pe><slowo_obce>nur fűr Deutsche</slowo_obce> (niem.) --- tylko dla Niemców.</pe>" knajpy, cukiernie /
masz w Generalnej swojej Guberni.</strofa>






<strofa>Cóż to, rodaku, brak ci zapału?/
Jeszcze ci tego wszystkiego mało?/
Dziś cię, niewdzięczny polski narodzie, /
przed bolszewikiem bronią na Wschodzie. /
Oto niemiecka armia zwycięska /
bezpłatnie wozi cię do Smoleńska<pe><slowo_obce>Oto niemiecka armia zwycięska 
bezpłatnie wozi cię do Smoleńska</slowo_obce> --- istnienie masowych grobów polskich oficerów zamordowanych przez NKWD w Katyniu zostało nagłośnione przez okupacyjne władze niemieckie.</pe>, /
gdzie płacząc rzewnie, pokażą tobie/
twych oficerów we wspólnym grobie /
i pomnik własnym kosztem postawią /
w twojej stolicy, w wielkiej Warszawie,</strofa>





<strofa>a w tym Smoleńsku jeszcze do tego /
mszę polską, pierwszą od Batorego<pe><slowo_obce>Batory, Stefan</slowo_obce> (1533--1586) --- właśc. Istvan Bathory, książę Siedmiogrodu, od 1571 król Polski, a od 1576 wielki książę litewski; poślubił Annę Jagiellonkę, córkę Zygmunta I Starego, ostatnią przedstawicielkę Piastów na polskim tronie. Jeden z najwybitniejszych polskich królów elekcyjnych.</pe>,/
odprawią, byleś wdzięczny być umiał, /
byłeś docenił, byłeś zrozumiał,/
że te zamiary jasne i szczere, /
że gubernialny twój to interes, /
gdybyś do tego dał interesu/
wojsko --- na polskich obronę Kresów /
Wschodnich --- Zachodnie dziś oni sami/
muszą na razie bronić przed nami./
Poznański wiatrak, toruński piernik /
dla Generalnej nie są Guberni.</strofa>





<strofa>A tobie Chrobry marzy się Bolko, /
który nie znosił wprost <slowo_obce>Herrenvolku<pe><slowo_obce>Herrenvolk</slowo_obce> (niem.) --- rasa panów.</pe></slowo_obce>,/
a ty, Polaku, jeszcze im szkodzisz/
nie doceniając wszystkich dobrodziejstw,/
ty wciąż im brzydkie robisz kawały,/
wręcz ich mordujesz, strzelasz w dzień biały,/
ty ich za podłe uważasz plemię, /
choć już robotnik żre to, co Niemiec, /
choć już gotowi ustąpić więcej,/
bylebyś trochę pokochał Niemcy./
Choć wciąż niemiecka armia zwycięska,/
choć w tej Guberni czwarte już lato, /
nie Polak jesteś, lecz gubernator.../
Źle tak, Polaku, służ panu wiernie, /
on generalnie za to gubernie...</strofa>


</liryka_l></utwor>