Grimm, Jacob i Wilhelm Zając i jeż Londyński, Bolesław Kozioł, Paweł Trzeciak, Weronika Niedziałkowska, Marta Fundacja Nowoczesna Polska Romantyzm Epika Baśń Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/zajac-i-jez http://www.polona.pl/dlibra/doccontent2?id=12807 Bracia Grimm, Baśnie, Złota Biblioteczka; 4, Warszawa 1929 Domena publiczna - Bolesław Londyński zm. 1928 1999 xml text text 2010-09-08 pol http://wolnelektury.pl/media/book/pdf/zajac-i-jez.pdf ISBN-978-83-288-0291-9 ISBN application/pdf https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/zajac-i-jez.html ISBN-978-83-288-1347-2 ISBN text/html http://wolnelektury.pl/media/book/txt/zajac-i-jez.txt ISBN-978-83-288-2302-0 ISBN text/plain http://wolnelektury.pl/media/book/epub/zajac-i-jez.epub ISBN-978-83-288-3287-9 ISBN application/epub+zip http://wolnelektury.pl/media/book/mobi/zajac-i-jez.mobi ISBN-978-83-288-4373-8 ISBN application/x-mobipocket-ebook Książki dla dzieci https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/7499.jpg European Hedgehog (Erinaceus Europaeus) and Common Treeshrew (Tupaia Glis), Charles Dessalines D' Orbigny, domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/7499/ YFJ Jak wiadomo, zające to szybkie stworzenia, ale co można powiedzieć o jeżach? Na pewno to, że mają krótkie łapki i nie są najlepszymi biegaczami. Tak przynajmniej myślał zając, zakładając się z jeżem o złotą monetę. Nie wziął pod uwagę innych cech kolczastego znajomego, ani tego, jak bardzo w wyścigach pomocne mogą być żony. Kinder- und Hausmärchen, w Polsce nazywane najczęściej baśniami braci Grimm, to legendy i podania ludowe, zebrane przez Jacoba i Wilhelma Grimmów, XIX-wiecznych językoznawców. Zbiór, nierzadko zawierający sceny okrutne, początkowo nie był pisany z myślą o dzieciach i dopiero później został dostosowany do potrzeb młodszych czytelników, niektóre przez samych braci Grimm, inne przez późniejszych wydawców i tłumaczy. Choć od ukazania się pierwszego tomu minęło już ponad 200 lat, baśnie braci Grimm wciąż bawią, straszą i inspirują kolejne pokolenia. Jacob i Wilhelm Grimm Zając i jeż Powiastka ta wydać się może trochę nieprawdopodobną, a jednak jest prawdziwą, a mój dziadek, któremu ją zawdzięczam, zwykł był mawiać, jeżeli coś opowiadał z przejęciem: --- Prawdziwą musi być, mój drogi, bo inaczej nie mógłbym wam jej powtarzać. A rzecz się miała tak: W pewien świąteczny poranek jesienią stał jeż przed wrotami swojego domku, ręce założył jedną na drugiej, przyglądał się figlom porannego wiatru i pośpiewywał sobie piosenkę. Ale przyszło mu na myśl, że mógłby przejść się nieco po polu i przyjrzeć się zarazem, co też dzieje się z jego rzepą. I oto odwrócił się, drzwi domku zamknął i puścił się w drogę na pole. DumaOdszedł jeszcze niedaleko, gdy mu się trafia zając. Jeż powitał go przyjaźnie: ,,Dzień dobry"! Ale zając był bardzo dumnym panem, na pozdrowienie nie odpowiedział, lecz tylko poruszył nosem i zapytał: --- Cóżeś tak wcześnie wybrał się w pole? --- Idę na przechadzkę --- odparł jeż. Śmiech, Drwina--- Na przechadzkę? zaśmiał się drwiąco zając. --- Sądziłem, że mógłbyś swych krzywych nóg używać do czegoś lepszego. Słowa te uraziły jeża niesłychanie, dlatego też odrzekł: --- Widocznie ci się zdaje, że swymi nogami więcej wykonać zdołasz niż ja swoimi? --- Bez wątpienia --- kpił zając. Zakład--- No to się spróbujmy --- jeż na to. --- Założę się, że jeżeli pójdziemy na wyścigi, to ja cię wyprzedzę. --- Ty, swymi krzywymi łapami? --- rzekł zając. --- Ależ to można skonać ze śmiechu! --- Chcesz się założyć? --- zawołał jeż! --- A o co? --- spytał zając. --- O złotego luidoraluidor --- złota moneta francuska bita od poł. XVII do pocz. XIX w., o ciężarze ok. 7 g. --- odparł jeż, wyciągając rękę do zająca. --- Zgadzam się! --- rzekł zając --- i przybijam! --- Nie mam się co spieszyć --- zauważył jeż. Ja bo dotąd jestem na czczo, więc naprzód muszę pójść do domu i trochę przekąsić. Za pół godziny stanę na placu, a wtedy możemy zacząć. Co rzekłszy, jeż odszedł, bo zając nic nie miał przeciwko temu. W drodze myśli sobie jeż: zając liczy na swoje długie nogi, ale ja go wezmęwziąć kogoś --- tu: pokonać.. Uważa on się za bardzo dystyngowanegodystyngowany --- elegancki, wytworny. jegomościa, ale jest tylko głupim smarkaczem i musi zapłacić, choćby się nie wiem, co stało. Wróciwszy do domu, rzecze jeż do żony: --- Żono, ubieraj się prędko, musisz pójść ze mną na pole, założyłem się z zającem o złotego luidora, że mam nogi bardziej rącze niż on, więc musisz być przy tym. --- Ach, drogi mężu --- rzekła pani jeżowa: --- czyś zmysły stracił? Jakże możesz zakładać się z zającem? --- Cicho, babo! --- rzekł na to jeż --- To już moja rzecz! Dalej, ubieraj się i pójdź ze mną! Po drodze mówił jeż do żony: Podstęp--- Teraz uważaj! Tam, na wielkim polu ma się rozegrać nasz wyścig. Zając będzie leciał jedną bruzdąbruzda --- podłużny rowek wykonany w ziemi pługiem lub innym narzędziem rolniczym. , a ja drugą, a bieg rozpoczniemy z góry. Otóż ty nie masz nic innego do roboty, jak tylko siąść sobie w bruździe tu, na dole, a gdy zając przyleci z drugiej strony, zawołasz: ,,Ja już jestem!" Ułożywszy się w ten sposób, doszli do pola. Jeż wskazał żonie jej miejsce i skierował się w górę pola. Dowlókłszy się na miejsce, zastał już zająca. --- Możemy zacząć? --- zapytał. --- I owszem --- odparł zając. Każdy stanął w swojej bruździe. Zając zawołał: --- Raz, dwa, trzy! --- i pomknął, jak wicher w dół pola. A jeż ledwie że dał trzy kroki naprzód, kucnął sobie wygodnie w bruździe i siedział z całym spokojem. Gdy teraz zając w pełnym biegu dolatuje do mety, wita go pani jeżowa tymi słowy: --- Ja tu już jestem! Zając cofnął się niesłychanie zdziwiony. Nie przyszło mu nawet na myśl, ażeby to nie był ten sam jego mniemanymniemany --- uważany za kogoś bądź za coś, zwykle błędnie. konkurent bo, Zwierzętajak wiadomo, samica jeża zupełnie tak samo wygląda jak samiec. Ale zając rzekł: to jakiś nieczysty interes, i dodał: --- Biegnijmy stąd do góry! Co powiedziawszy, ruszył jak huragan w górę. Gdy się tam zjawił, woła doń jeż: --- Ja tu już jestem! A zając rozpalony zawołał z pasją: --- Jeszcze raz --- znów na dół! --- I owszem! --- odparł jeż. --- Możemy biegać, ile razy zechcesz. W ten sposób zając przebiegł siedemdziesiąt trzy razy, a jeż ciągle mu dotrzymywał placudotrzymywać placu (daw.) --- nie przegrywać pojedynku.. Za każdym razem, gdy dobiegł do mety, witał go głos jeża albo jeżowej: --- Ja tu już jestem! Krew, ŚmierćAle za siedemdziesiątym czwartym razem, zając nie doprowadził biegu do końca. W połowie drogi padł na ziemię, krew trysnęła mu z szyi i dokonał życia na miejscu. A jeż wygranego luidora, który leżał na kamieniu granicznym, wziął, wywołał żonę z bruzdy i oboje z wielką radością udali się do domu, a jeżeli nie pozdychali, to żyją dotąd. Od tego czasu zając nie da się wziąć na wyścigi z jeżem. A nauka z tej powiastki jest taka: Nikt, choćby się miał za najbardziej doskonałego, nie powinien nigdy podrwiwać sobie z cudzych ułomności.