Grimm, Jacob i Wilhelm Król Drozdobrody Londyński, Bolesław Kozioł, Paweł Trzeciak, Weronika Niedziałkowska, Marta Okuljar, Aleksandra Fundacja Nowoczesna Polska Romantyzm Epika Baśń Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/krol-drozdobrody http://www.polona.pl/dlibra/doccontent2?id=12807 Bracia Grimm, Baśnie, Złota Biblioteczka; 4, Warszawa 1929 Domena publiczna - Bolesław Londyński zm. 1928 1999 xml text text 2010-09-08 pol http://wolnelektury.pl/media/book/pdf/krol-drozdobrody.pdf ISBN-978-83-288-0265-0 ISBN application/pdf https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/krol-drozdobrody.html ISBN-978-83-288-1321-2 ISBN text/html http://wolnelektury.pl/media/book/txt/krol-drozdobrody.txt ISBN-978-83-288-2276-4 ISBN text/plain http://wolnelektury.pl/media/book/epub/krol-drozdobrody.epub ISBN-978-83-288-3261-9 ISBN application/epub+zip http://wolnelektury.pl/media/book/mobi/krol-drozdobrody.mobi ISBN-978-83-288-4347-9 ISBN application/x-mobipocket-ebook Książki dla dzieci https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/7116.jpg Wzór winogronowy w stylu Art Nouveau, Émile-Allain Séguy (1877-1951), domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/7116/ SP1 YFJ FS.WL-N 3MN Królewska córka ma niezwykły talent --- układa rymowanki ośmieszające konkurentów do swojej ręki. Gdy kolejny utwór okazuje się zbyt trafny i do jednego z adoratorów na stałe przylega przezwisko ,,Drozdobrody", król ma dość ostrego języka córki. Postawia wydać ją za najmniej odpowiedniego kandydata. Księżniczka będzie musiała wykazać się wieloma umiejętnościami, żeby wydostać się z tarapatów. Nie tylko u Szekspira poskramia się złośnice. Bracia Jacob i Wilhelm Grimmowie byli XIX-wiecznymi niemieckimi naukowcami, autorami m.in. Słownika niemieckiego, jednak ich najbardziej znanym dziełem jest zbiór baśni, legend i podań ludowych. Choć od pierwszego wydania minęło już ponad 200 lat, baśnie braci Grimm wciąż bawią, straszą i inspirują kolejne pokolenia czytelników. Jacob i Wilhelm Grimm Król Drozdobrody Król, Córka, DumaPewien król miał córkę nadzwyczajnej urody, ale tak dumną i zarozumiałą, że żaden konkurentkonkurent --- mężczyzna starający się o rękę kobiety. nie trafiał jej do gustu. Odpalałaodpalać --- tu: odrzucać. jednego po drugim i jeszcze kpiła sobie z każdego. ZabawaPewnego razu, kazał król urządzić wielki festyn i zaprosił na tę uroczystość z bliska i z daleka mężczyzn, pragnących się ożenić. Zostali oni uporządkowani według godności i stanu; naprzód stali królowie, potem książęta, hrabiowie i rycerze, a w końcu szlachta. Teraz wzdłuż tych szeregów poprowadzono córę królewską, ale każdemu miała coś do zarzucenia. DrwinaO jednym rycerzu ozwała sięozwać się --- dziś: powiedzieć. w ten sposób: ,,Ten za gruby troszeczkę, przypomina mi beczkę"; Drugi wydał jej się za długi: ,,Długi chwiejnym bywa, za często się kiwa"; Trzeci był za krótki: ,,Krótki a gruby nie doda chluby". Czwarty za blady: ,,Temu do śmierci brak tylko ćwierci". Piąty za czerwony: ,,Ten czerwoniutki jak krasnoludki". Szósty był nie dość prosty: ,,Ach jakże krzywy, koszturkosztur a. kostur --- kij używany do podpierania się, często krzywy i sękaty. prawdziwy". I tak każdemu miała coś do zarzucenia. Nade wszystko jednak żartowała sobie z pewnego króla, który stał na samym przodzie i miał podbródek nieco zbyt wydatny. --- Ach --- zawołała --- u tego broda ma czub, jak drozda dziób. Ucieszne to porównanie obiegło wszystkich dokoła i odtąd z owym królem zrósł się przydomek ,,Drozdobrody". Ale stary król, spostrzegłszy, że córka wszystkich sobie lekceważy i ze wszystkich zebranych tam konkurentów jawnie szydzi, wpadł w złość i poprzysiągł, że wyda ją za pierwszego lepszego żebraka, który stanie przed jego drzwiami. W kilka dni potem zaczął pewien muzykant śpiewać pod oknami, żeby sobie zarobić na kawałek chleba. Gdy król go usłyszał rzecze: --- Wprowadźcie go tutaj! ŻebrakGrajek wszedł w swoim brudnym ubraniu, zaśpiewał przed królem i jego córką i poprosił o skromny datek. A na to król: --- Twój śpiew bardzo mi się podobał i to tak dalece, że chcę ci dać swoją córkę za żonę. Królewna przestraszyła się, ale król oświadczył: --- Przysięgłem wydać cię za pierwszego żebraka, który zwróci się do mnie o jałmużnę i słowa mego dotrzymam. ŚlubNie pomogły żadne wykręty, sprowadzono księdza i królewna musiała niezwłocznie wziąć ślub z grajkiem. Gdy się to stało, król rzekł: --- Teraz nie wypada, żebyś ty, jako żona żebraka, pozostawała nadal w moim pałacu; możesz więc sobie odejść ze swym mężem. Grajek wyprowadził ją z pałacu pod rękę i musiała z nim odejść piechotą. Gdy przybyli do wielkiego lasu, pani grajkowa zapytała: --- Czyjaż to puszcza tak pełna kraskrasa --- piękność.?/ --- Drozdobrodego króla to las./ Nie było gardzić, byłby twój.../ --- Ach, Boże mój!/ --- O jak wspaniałe miałabym godygody (daw.) --- wesele.,/ Gdyby był moim król Drozdobrody. Następnie przyszli na łąkę, a ona znów rzecze: --- Czyjeż te łąki, zielony łan?/ --- Król Drozdobrody tej łąki pan./ Nie było gardzić, byłby twój,/ --- Ach, Boże mój!/ --- O jak wspaniałe miałabym gody,/ Gdyby był moim król Drozdobrody. W końcu przyszli do dużego miasta pyta królewna. --- Czyjże ten piękny wielki gród?/ --- Drozdobrodego króla to lud./ Nie było gardzić, byłby twój./ --- Ach Boże mój!/ --- O jak wspaniałe miałabym gody,/ Gdyby był moim król Drozdobrody. --- Tak, ale mi się to wcale nie podoba --- rzekł grajek --- że ciągle wzdychasz do innego męża. Czy nie jestem dość dobrym dla ciebie? Przyszli nareszcie do maleńkiej chatki, a ona pyta: --- Czyja to chatka uboga tak,/ Czy w niej prócz nędzy wszystkiego brak? A grajek na to: --- To mój i twój dom, w którym mieszkać mamy razem. Musiała się schylić, żeby wejść przez drzwi niskie. --- Gdzie służba? --- spytała córka królewska. --- Co? służba? --- odparł żebrak. --- Musisz sama wykonywać to, co byś pragnęła, żeby ci robili inni. Roznieć ogień i nastaw wodę, bo musisz mi jeść przygotować. Jestem bardzo zmęczony. A córka królewska nie miała pojęcia o rozpaleniu ognia ani o gotowaniu i grajek musiał sam dobrze się narobić. Gdy młodzi małżonkowie spożyli skromną wieczerzę, poszli spać, ale już raniutko mąż kazał żonie wstać i zabrać się do roboty przy gospodarstwie. Bieda, GłódPrzez kilka dni żyli w ten sposób, biedując, aż w końcu przejedli wszystko. Wtedy mąż rzecze: -Praca-- Kobieto, tak dłużej być nie może, żebyśmy żyli w próżniactwie i nic nie zarabiali. Ty zajmiesz się wyplataniem koszów. Zgodziła się, ale twarde patyki pokrwawiły jej delikatne ręce. --- Widzę, że ci to nie idzie --- rzekł mąż. Weź się do kądzielikądziel --- pęk włókien do przędzenia., może to potrafisz lepiej. Usiadła i zaczęła prząść, ale cienkie nici poprzecinały jej delikatne palce, aż krew z nich wystąpiła. --- Sama widzisz --- rzekł mąż --- iż nie nadajesz się do żadnej pracy. Zły interes zrobiłem na tobie. Spróbuję teraz handlu garnkami i naczyniami z gliny. Siądziesz na targu i będziemy towaru pilnować. Hańba, Śmiech--- Ach --- pomyślała sobie --- jeżeli na targ przyjdą ludzie z państwa mojego ojca i spostrzegą, że ja tam siedzę i handluję garnkami, jakże sobie kpić ze mnie będą. Ale nic nie pomogło, musiała się poddać, o ile nie chciała z głodu umrzeć. Za pierwszym razem poszło dobrze, mężczyźni kupowali u niej, bo była ładna i płacili, ile zażądała; byli nawet tacy, co dawali jej pieniądze i towaru wcale nie brali. Teraz więc żyli z zarobku, ile go starczyło, a potem znów mąż zgromadził masę nowych naczyń. Żona rozstawiła w jednym z rogów rynku swój towar i rozpoczęła handel. Aż oto zjawił się nagle pijany huzar i wpadł prosto na garnki, że tylko skorupy zostały. Ona zaczęła płakać i nie wiedziała, co począć ze strachu. --- Ach na co mi to przyszło, zawołała. Ach co też mój mąż powie! Pobiegła do domu i opowiedziała o nieszczęściu, jakie ją spotkało. --- A któż siada na rogu placu z kuchennymi naczyniami? --- rzekł mąż. Przestań płakać. Widzę, że nie jesteś zdatna do żadnej roboty. Toteż byłem w zamku naszego króla, pytając go, czy nie potrzebuje dziewkidziewka --- tu: służąca. do kuchni i przyrzekł, że cię przyjmie. Za to dostaniesz całkowity posiłek dzienny. I oto córka królewska zeszła na pomywaczkę, musiała wysługiwać się kucharzowi i spełniać najordynarniejszeordynarny --- tu: pospolity. roboty. W każdej z bocznych kieszeni miała garnuszek i przynosiła do domu resztki jedzenia i żywili się tym oboje. Wesele, Duma, BiedaPewnego razu miało się odbyć wesele królewskiego syna. Biedna kobieta weszła na górę i stanęła przy drzwiach, żeby się przyjrzeć uroczystości. Gdy zapalono światło i goście zaczęli wchodzić, a wszystko tchnęło zbytkiem i okazałością, wtedy ze ściśniętym sercem pomyślała o swym własnym losie i przeklinała swoją dumę i zarozumiałość, dzięki którym została tak poniżoną i tak wielkiej zaznała nędzy. Z wykwintnych potraw, które tam wnoszono, służba rzucała jej kiedy niekiedy jakiś odpadek, a ona wkładała go do swoich garnuszków dla odniesienia do domu. Aż oto wystąpił syn króla ubrany w jedwabie i aksamity, na szyi miał złoty łańcuch, a gdy ujrzał w drzwiach piękną kobietę, porwał ją szybko za rękę i chciał z nią tańczyć, ale ona opierała się przestraszona, spostrzegła bowiem, że to był król Drozdobrody, który starał się o nią, i którego ona odrzuciła z szyderstwem. Opór jej nie przydał się na nic, Drozdobrody wciągnął ją do sali, garnki wypadały jej z kieszeni, zupa się wylała, a reszta jedzenia znalazła się na ziemi. Śmiech, WstydGdy goście to zobaczyli, powstał śmiech ogólny i żarty, ona zaś była tak zawstydzona, że wolałaby być o tysiąc mil pod ziemią. Wpadła we drzwi wejściowe i chciała uciec, ale na schodach dogonił ją jakiś mężczyzna i przyprowadził z powrotem. Spostrzegła, że był to król Drozdobrody. On zaś rzekł do niej: --- Nie lękaj się, ja jestem grajkiem, który żył z tobą w nędznej chatce. Jestem jedną i tą samą osobą. Miłość, PychaPrzez miłość dla ciebie grałem tę komedię, a huzar, który ci potłukł garnki na targu, to także ja. To wszystko było zrobione dla przełamania twej pychy i ukarania cię za twą zarozumiałość, dzięki którym zadrwiłaś sobie ze mnie. Wtedy ona zapłakała rzewnierzewnie --- smutno. i rzekła: --- Byłam wielce nierozumną i nie jestem godna być twoją małżonką. Ale on odparł: --- Pociesz się, złe czasy minęły, teraz wyprawiamy sobie wesele nasze. Po chwili podeszły garderobiane i ubrały ją w najwspanialsze suknie, a ojciec jej i cały dwór składali jej życzenia szczęścia z powodu zaślubin z królem Drozdobrodym --- i dopiero teraz nastąpiła prawdziwa radość. I ja, i ty, czytelniku, chcielibyśmy tam być, czy nie prawda?