Ginczanka, Zuzanna Maj 1939 text Świetlik, Maria Dubielecka, Paulina Choromańska, Paulina 2023-06-28 Fundacja Wolne Lektury pol https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/ginczanka-maj-1939/ Domena publiczna - Zuzanna Ginczanka zm. 1944 2015 Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (https://www.wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Fundację Wolne Lektury. Sekuła, Aleksandra Zuzanna Ginczanka, Udźwignąć własne szczęście, oprac. Izolda Kiec, Książnica Włóczęgów i Uczonych, Poznań 1991. Współczesność Liryka Wiersz https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/7380.jpg Miss Polonia USA Jadwiga Bieńko podczas pobytu w Warszawie, autor nieznany, domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/7380/ DCC 3MP Zuzanna Ginczanka Maj 1939 Raz wzbiera we mnie nadzieja,/ raz jestem niespokojna./ Zbyt wiele rzeczy się dzieje ---/ coś przyjdzie: miłość lub wojnaRaz wzbiera we mnie nadzieja, raz jestem niespokojna (...) coś przyjdzie: miłość lub wojna... --- w maju 1939 roku istniały poważne obawy, że Polska może stać się celem agresji ze strony nazistowskich Niemiec. Od czasu dojścia Hitlera do władzy w 1933 r. Niemcy naruszały traktaty i granice ustalone po zakończeniu I wojny światowej. Dokonały aneksji Austrii w roku 1938 (tzw. Anschluss) i części Czechosłowacji (okupacja Sudetów), co wywołało obawy co do możliwości dalszych ekspansji terytorialnych. Niemcy podważały także niezależność Wolnego Miasta Gdańska, które od zakończenia I wojny światowej na mocy traktatu wersalskiego miało odrębny status i podlegało zarządowi Ligi Narodów. Hitler uważał Gdańsk za niemieckie miasto i dążył do przyłączenia go do Rzeszy. 28 kwietnia 1939 r. odbyło się dotyczące tej kwestii spotkanie między ministrem spraw zagranicznych Polski Józefem Beckiem a ministrem spraw zagranicznych III Rzeszy Joachimem von Ribbentropem. Ribbentrop przedstawił żądanie dostępu Niemiec do terytorium Polski przez Korytarz Pomorski. Propozycja zakładała m.in. przyłączenie Wolnego Miasta Gdańska do III Rzeszy i budowę eksterytorialnego traktu łączącego Niemcy z Prusami Wschodnimi, co umożliwiłoby bezpośredni dostęp do Morza Bałtyckiego. Józef Beck odrzucił propozycję niemiecką, argumentując, że stanowiłaby ona naruszenie niezawisłości i suwerenności Polski. Spotkanie nie przyniosło żadnego rozwiązania ani porozumienia, a napięcie między Polską a Niemcami nadal wzrastało. W maju 1939 Francja i Wielka Brytania przedstawiły plan wsparcia Polski. Zakładał, że w przypadku konfliktu zbrojnego między Polską a Niemcami Francja i Wielka Brytania udzielą Polsce militarnego wsparcia. Brytyjska Royal Navy miała ochronić polskie szlaki morskie i zapewnić transport wojskowy oraz dostawy zaopatrzenia do Polski. Francja z kolei zobowiązywała się do przeprowadzenia ofensywy na zachodniej granicy Niemiec, w celu odciągnięcia sił niemieckich od Polski. Ta deklaracja spowodowała przypływ nadziei wśród mieszkańców Polski. Antoni Słonimski opublikował w tym czasie w ,,Wiadomościach Literackich" wiersz Maj 1939, zaczynający się do słów: ,,Gdy chmury płynące z zachodu/ Niosły nam piorun ognisty/ W tej wiośnie deszczu i chłodu/ wypiękniał mój kraj ojczysty" entuzjastycznie witający braterskie wsparcie Francji i Wielkiej Brytanii. Wiersz Zuzanny Ginczanki opublikowany kilka tygodni później w tym samym piśmie (,,Wiadomości Literackie" 2 lipca 1939, nr 28, s. 1.) jest swego rodzaju polemiką z tym nastrojem.. Są znaki, że przyjdzie wojna:/ komety, orędzia, mowy./ Są znaki, że przyjdzie miłość:/ serce, zawroty głowy. Kometa błysnęła nocna,/ gazeta nadbiegła dzienna./ WiosnaO wiosno, wiosno miłosna!/ Nie, nie miłosna. Wojenna! Pełnia nadeszła wiosenna/ i snów ze sobą naniosła./ O wiosno, wiosno wojenna!/ Nie, nie wojenna. Miłosna! Czytam codzienne dodatki,/ wnioski z dodatków snuję,/ obrywam na kwiatkach płatki:/ kocha... lubi... szanuje... WiosnaBrzemienna! Wróżebna! Wiosno/ inna od innych wiosen!/ Cokolwiek byś mi przyniosła,/ wszystko przyjmę i zniosę. Na maju, rozstaju stoję/ u dróg rozdrożnych i sprzecznych,/ gdy obie te drogi twoje/ wiodą do spraw ostatecznych. Tęsknota nadciąga chmurą,/ wieści przez radio płyną./ Czy pójdę, czy pójdę górą,/ czy pójdę --- doliną?Czy pójdę, czy pójdę górą, czy pójdę doliną --- nawiązanie do jednej ze zwrotek pieśni Ty pójdziesz górą: Ty pójdziesz górą, ty pójdziesz górą,/ A ja doliną,/ Ty zakwitniesz różą, ty zakwitniesz różą,/ A ja kaliną.. Pieśń była śpiewana od XVIII w. przez różne warstwy społeczne, Oskar Kolberg w Pieśniach ludu polskiego przytacza 13 różnych jej wersji. W XX w. na jej popularność wpłynęło użycie słów pieśni przez Elizę Orzeszkową w powieściach Nad Niemnem i Australczyk.