<utwor>
  <rdf:RDF xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#">
    <rdf:Description rdf:about="http://redakcja.wolnelektury.pl/documents/book/galczynski-ofiara-swiezopa/">
      <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Gałczyński, Konstanty Ildefons</dc:creator>
      <dc:title xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Ofiara świerzopa</dc:title>
      <dc:date xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2024-02-21</dc:date>
      <dc:date.pd xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2024</dc:date.pd>
      <dc:publisher xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Fundacja Wolne Lektury</dc:publisher>
      <dc:language xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">pol</dc:language>
      <dc:source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Konstanty Ildefons Gałczyński, Wybór poezji, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1967.</dc:source>
      <dc:identifier.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/galczynski-ofiara-swierzopa/</dc:identifier.url>
      <dc:rights xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Domena publiczna - Konstanty Ildefons Gałczyński zm. 1953</dc:rights>
    
    <dc:contributor.editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Kotwica, Wojciech</dc:contributor.editor>
    <dc:contributor.technical_editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Choromańska, Paulina</dc:contributor.technical_editor>
    <dc:description xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (www.wolnelektury.pl).</dc:description>
    <dc:subject.period xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Współczesność</dc:subject.period>
    <dc:subject.type xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Liryka</dc:subject.type>
    <dc:subject.genre xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">wiersz</dc:subject.genre>
    <dc:relation.coverImage.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/7570.jpg</dc:relation.coverImage.url>
    <dc:relation.coverImage.attribution xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Krajobraz ze spacerującą parą i półksiężycem / Para spacerująca wśród drzew oliwnych w górzystym krajobrazie z półksiężycem, Vincent Van Gogh (1853–1890), domena publiczna</dc:relation.coverImage.attribution>
    <dc:relation.coverImage.source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/7570/</dc:relation.coverImage.source>
    <category.thema.main>DCC.WL-D1</category.thema.main>
    <category.thema>DCC</category.thema>
    <category.thema>1DTP</category.thema>
    <category.thema>3MP</category.thema>
    </rdf:Description>
  </rdf:RDF>

<liryka_l>


<autor_utworu>Konstaty Ildefons Gałczyński</autor_utworu>


<nazwa_utworu>Ofiara świerzopa</nazwa_utworu>


<strofa><begin id="b1716186227442-3024302773"/><motyw id="m1716186227442-3024302773">Poezja, Rośliny</motyw>Jest w I Księdze <tytul_dziela>Pana Tadeusza</tytul_dziela>/
taki ustęp, panie doktorze:/
«Gdzie bursztynowy świerzop<ref href="https://www.wikidata.org/wiki/Q27986"></ref><pe><ref href="https://www.wikidata.org/wiki/Q28017"></ref><slowo_obce>świerzop</slowo_obce> ---  dawna regionalna nazwa niektórych gatunków roślin z rodziny kapustowatych mających żółte kwiaty i rosnących na nieużytkach i polach uprawnych jako chwast: a) <slowo_obce>rzodkiew świrzepa</slowo_obce> (<slowo_obce>Raphanus raphanistrum</slowo_obce>), o  jadalnych liściach; lub b) podobna do niej <slowo_obce>gorczyca świrzepa</slowo_obce> (gorczyca polna, ognicha, <slowo_obce>Sinapis arvensis</slowo_obce>), dawniej używana w lecznictwie oraz do wytwarzania oleju i musztardy.</pe>, gryka<ref href="https://www.wikidata.org/wiki/Q7223832"></ref> jak śnieg biała...»/
I właśnie przez ten świerzop neurastenia<pe><slowo_obce>neurastenia</slowo_obce> --- nerwica, nadpobudliwość.</pe> cała... /
O Boże, Boże...</strofa>

<strofa>Bo gdy spytałem Kridla<pe><slowo_obce>Kridl, Manfred</slowo_obce> (1882--1957) --- polski historyk i teoretyk literatury, profesor uniwersytetu w Wilnie, podczas wojny wyemigrował do USA; autor m.in. obszernego podręcznika <tytul_dziela>Literatura polska wieku XIX</tytul_dziela> (1925--1933).</pe>, co to takiego świerzop,/
Kridl odpowiedział: --- Hm, może to jaki przyrząd?/
Potem pytałem Pigonia<pe><slowo_obce>Pigoń, Stanisław</slowo_obce> (1885--1968) --- historyk literatury polskiej, edytor, badacz romantyzmu i Młodej Polski; profesor uniwersytetu w Wilnie, a następnie Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie; znawca biografii i twórczości Mickiewicza, edytor i komentator wielu wydań (od 1925) poematu <tytul_dziela>Pan Tadeusz</tytul_dziela> w serii Biblioteka Narodowa (początkowo uważał Mickiewiczowski świerzop za ognichę, w ostatnich wydaniach opowiadał się za identyfikacją świerzopu jako rzepaku).</pe>, /
a Pigoń podniósł ramiona.<end id="e1716186227442-3024302773"/></strofa>

<strofa> Potem ryłem w cyklopediach<pe><slowo_obce>cyklopedia</slowo_obce> (daw.) --- encyklopedia.</pe>, /
w katalogach i w słownikach, /
i w staropolskich trajediach<pe><slowo_obce>trajedia</slowo_obce> (daw.) --- tragedia.</pe>, /
i w herbarzach, i w zielnikach...</strofa>

<strofa>
Idzie jesień i zima. /
Ale świerzopa ni ma.</strofa>

<strofa>
Już szepczą naokół panie: /
--- Cóż się zrobiło z chłopa! /
Dziękuję, panie Adamie!!! /
Jestem ofiara świerzopa.</strofa>

<nota><akap>Pierwodruk: ,,Kurier Poranny" 1934, nr 306.</akap></nota>

</liryka_l></utwor>