<utwor>
  <rdf:RDF xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#">
    <rdf:Description rdf:about="http://redakcja.wolnelektury.pl/documents/book/galczynski-na-dziwny-a-niespodziewany-odjazd-poety-konstantego/">
      <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Gałczyński, Konstanty Ildefons</dc:creator>
      <dc:title xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Na dziwny a niespodziewany odjazd poety Konstantego</dc:title>
      <dc:date xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2024-02-21</dc:date>
      <dc:date.pd xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2024</dc:date.pd>
      <dc:publisher xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Fundacja Wolne Lektury</dc:publisher>
      <dc:language xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">pol</dc:language>
      <dc:source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Konstanty Ildefons Gałczyński, Wybór poezji, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1967.</dc:source>
      <dc:identifier.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/galczynski-na-dziwny-a-niespodziewany-odjazd-poety-konstantego/</dc:identifier.url>
      <dc:rights xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Domena publiczna - Konstanty Ildefons Gałczyński zm. 1953</dc:rights>
    <dc:contributor.editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Sekuła, Aleksandra</dc:contributor.editor>
    <dc:contributor.technical_editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Sekuła, Aleksandra</dc:contributor.technical_editor>
    <dc:description xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (www.wolnelektury.pl).</dc:description>
    <dc:subject.period xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Współczesność</dc:subject.period>
    <dc:subject.type xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Liryka</dc:subject.type>
    <dc:subject.genre xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">wiersz</dc:subject.genre>
    <dc:relation.coverImage.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/6536.jpg</dc:relation.coverImage.url>
    <dc:relation.coverImage.attribution xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Fisherman, Leon Wyczółkowski  (1852–1936), domena publiczna</dc:relation.coverImage.attribution>
    <dc:relation.coverImage.source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/6536/</dc:relation.coverImage.source>
    </rdf:Description>
  </rdf:RDF>
  


<liryka_l>
<autor_utworu>Konstanty Ildefons Gałczyński</autor_utworu>


  

<nazwa_utworu>Na dziwny a niespodziewany odjazd
poety Konstantego</nazwa_utworu>

 
<podtytul>elegia</podtytul>

 
    <dedykacja>
<akap>Żandarmom Republiki</akap>


</dedykacja>


<strofa>
Więc odjeżdżasz, oszuście, słodki szarlatanie<pe><slowo_obce>szarlatan</slowo_obce> --- oszust, zwodzący łatwowiernych ludzi swoimi rzekomymi nadzwyczajnymi umiejętnościami.</pe>,<pe><slowo_obce>Więc odjeżdżasz, oszuście, słodki szarlatanie (...)</slowo_obce> --- żart. nawiązanie do elegijnego wiersza Norwida <tytul_dziela>Bema pamięci żałobny rapsod</tytul_dziela>, zaczynającego się od słów ,,Czemu, cieniu, odjeżdżasz, ręce złamawszy na pancerz", zachowany został też dostojny rytm wiersza (u Norwida 15-zgłoskowy heksametr polski, tu 13-zgłoskowiec) oraz rymy okalające.</pe>/
któryś kochał alkohol, cygara i czaple, /
któryś był taumaturga<pe><slowo_obce>taumaturga</slowo_obce> (z gr.) --- cudotwórca.</pe>, bufon i hochsztapler, /
odjeżdżasz, a więc jedźże na karku złamanie! /
Ach, znamy, dobrze znamy twoje promenady/
od Kresów do Ziemiańskiej<pe><slowo_obce>Kresy, Ziemiańska</slowo_obce> --- nazwy popularnych w międzywojennej Warszawie kawiarni, w których spotykało się środowisko artystyczne.</pe><ref href="https://www.wikidata.org/wiki/Q11772143"></ref>, z Ziemiańskiej do Kresów,/
dżdżyste rajdy autami z córkami mechesów<pe><slowo_obce>meches</slowo_obce> (z hebr.) --- żyd, który zmienił wyznanie np. na religię chrześcijańską.</pe>/
noce w mrocznych winiarniach, komersze<pe><slowo_obce>komersz</slowo_obce> a. <slowo_obce>komers</slowo_obce> (z niem. <slowo_obce>kommers</slowo_obce>, łac. <slowo_obce>commercium</slowo_obce>) --- tradycyjne, uroczyste spotkanie korporacji studenckiej. </pe> i szpady.
</strofa>



    
    

<strofa>Faktycznie, pamiętamy ,,moce infernalne" /
i ,,Poemat o piekle", i liścik Lechonia<pe><slowo_obce>Lechoń, Jan</slowo_obce>, właśc. <slowo_obce>Leszek Józef Serafinowicz</slowo_obce> (1899--1956) --- poeta, prozaik, krytyk literacki i teatralny, współtwórca grupy poetyckiej Skamander (powst. ok. 1916 r.), współredagował także czasopismo ,,Pro Arte et Studio" (1916--1919) i był współzałożycielem kawiarni ,,Pod Picadorem" (1918--1919); redaktor pisma satyrycznego ,,Cyrulik Warszawski", publicysta ,,Wiadomości Literackich".</pe>,/
twoje usta za duże, spalone przez koniak/
i przez miłości słotne, a fenomenalne.</strofa>




<strofa>
O, poeto najsłodszy, hodujący kwiatki,/
robiący tricki lepsze niż święty Franciszek<pe><slowo_obce>Franciszek z Asyżu</slowo_obce>, właśc. <slowo_obce>Giovanni di Pietro di Bernardone</slowo_obce> (1181 a. 1182--1226) --- założyciel zakonu franciszkanów, misjonarz, mistyk, święty Kościoła katolickiego; propagował naśladowanie Chrystusa, życie w ubóstwie, pokutę, miłość Boga i bliźniego, pogardę własnego ciała, afirmację natury jako dzieła Bożego; nie są znane szczególne cuda Franciszka.</pe>, /
pustkę serca wyleczył ci pełny kieliszek/
i krawat, w którym lśniła duża łza twej matki.
</strofa>


 



 <strofa>
A kiedy przychodziły noce niepogody,/
po Nalewkach<ref href="https://www.wikidata.org/wiki/Q9365699"></ref> się błąkał twój kabriolet stary,/
noc zmieniała się w strofy, a strofy w dolary.../
<slowo_obce>hélas</slowo_obce>!<pe><slowo_obce>hélas!</slowo_obce> (fr.) --- niestety.</pe> strofy są zawsze, honoraria --- w środy.
</strofa>

<strofa>
I takeś, o Konstanty, gwizdał po Warszawie,/
jak jakiś wzniosły Rilke<pe><slowo_obce>Rilke, Maria Rilke</slowo_obce> (1875--1926) --- poeta austriacki, twórca liryki symbolicznej, prekursor egzystencjalizmu, autor m.in. <tytul_dziela>Elegii duinejskich</tytul_dziela> (1922) i <tytul_dziela>Sonetów do Orfeusza</tytul_dziela> (1922).</pe> albo zgoła Irzek<pe><slowo_obce>Irzek</slowo_obce> --- bohater prozy Juliusza Kadena-Bandrowskiego (1885--1944), poczytnego w dwudziestoleci międzywojennym powieściopisarza i publicysty, przy tym wolnomularza, kapitana piechoty Wojska Polskiego, żołnierza Legionów Piłsudskiego, adiutanta marszałka. Irzek występuje w powieści <tytul_dziela>W cieniu zapomnianej olszyny</tytul_dziela>, najbardziej znaną książką Kadena-Bandrowskiego jest polityczna powieść z kluczem <tytul_dziela>Generał Barcz</tytul_dziela>.</pe>;/
prawie co noc w Empirze<pe><slowo_obce>Empir</slowo_obce> --- jedna z popularnych w międzywojniu warszawskich kawiarni artystycznych.</pe> grywałeś na lirze,/
rachunki dobrzy ludzie płacili łaskawie.
</strofa>




 


<strofa>
Ale wszystko się kończy i odjeżdżasz oto,/
łzy Eleonory zmieszały się z deszczem,/
 odjeżdżasz... <slowo_obce>never</slowo_obce>, <slowo_obce>never</slowo_obce>!<pe><slowo_obce>never, never</slowo_obce> (ang.) --- nigdy, nigdy; ze względu na ogólny nastrój wiersza jest to być może nawiązanie do mrocznego poematu Edgara Alana Poe <tytul_dziela>The Raven</tytul_dziela> (<tytul_dziela>Kruk</tytul_dziela>) o powracającym refrenie <slowo_obce>never more</slowo_obce> (ang. nigdy więcej).</pe> Zostań chwilę jeszcze,/
lubiła cię hołota, więc zostań z hołotą.
</strofa>





<strofa>
O, pociągu jesienny, jadący w szarugę,/
o, koła, roztrzęsione strachem i malarią!/
Kochałem cię naprawdę, Stanisławie Mario<pe><slowo_obce>Saliński, Stanisław Maria</slowo_obce> (1902--1969) --- dziennikarz i prozaik, autor tekstów o tematyce marynistycznej oraz dalekowschodniej, ur. w Nowokijowsku, dzieciństwo spędził na pograniczu rosyjsko-koreańsko-mandżurskim, we Władywostoku ukończył szkołę średnią i rozpoczął studia w Szkole Żeglugi, do Polski przyjechał w 1921 r., studiował na Uniwersytecie Warszawskim i był związany, podobnie jak Konstanty Ildefons Gałczyński z grupą Kwadryga, pseud. Jerzy Seweryn.</pe>,/
a ty szaleństwa moje i moją papugę.
</strofa>



  
  <nota>
<akap>Wiersz z 1926 r. Pierwodruk: ,,Cyrulik Warszawski" 1930, nr 3.</akap>


 
    </nota>
  </liryka_l>




    
    
    



</utwor>