Gajcy, Tadeusz Czas Kozioł, Paweł Kopeć, Aleksandra Kotwica, Wojciech Mila, Wioletta Fundacja Nowoczesna Polska Współczesność Liryka Wiersz Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl) we współpracy z Muzeum Powstania Warszawskiego. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/gajcy-czas Jan Szczawiej, Poezja Polski Walczacej 1939-1945, tom 1, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1974. Domena publiczna - Tadeusz Gajcy zm. 1944 2015 xml text text 2018-06-04 pol https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/5923.jpg Grass, Eric Martin@Flickr, CC BY 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/5923 Poezja mpw DCC FS.DL-PL 1DTP 3MP Tadeusz Gajcy Czas Kiedy po włosach kręte płomyki wiją się pośpieszne / i iskra wzrok wypala, czoło w sieć zamienia,/ twe ręce przerażone ogromnym powietrzem/ kulistym bardzo --- drżą./ Za oknem jak krawędzią dwu odmiennych światów/ jest ciemna pogoń planet, milczenie kamienia/ i niebo, dymiąc głucho, płynie cieniem statku,/ pod którym wieją skrzydła żegnających rąk. A światy są ogniste i oczom dostępne./ Nie chwila staje w ogniu, lecz horyzont ziemski:/ na morzach drobnych fala ociera się z lękiem/ o brzegi nagich piasków, na których jak kreski/ powstają ciężkie dymy i błysk się wyzwala./ WojnaTam domy drżą dziecinne w ogrodach zniszczenia/ i pocisk szlak wyznacza, a za nim jak palma/ upada gałąź ognia na miasto z kamienia. Ten obszar pełen głosów to ojczyzna ludzka/ i nad nią jest granica z księżyca i chmur./ Rozwarte chodzą gwiazdy, Ojczyznapowietrze jak z piór/ pod niebem danym ustom jak niebieskie płuca/ granice, co z obłoków dokładnie wypełnia/ i kraj zaludnia chłodny farbami marzenia./ I chociaż bije ziemia skalista i srebrna,/ pod tobą jest ojczyzna z drżącego płomienia. Bo wieją długie trawy i przy każdej drodze/ stanęło lekkie drzewo za kamieniem białym;/ i widzisz prędki pyszczek myszy w polnej norce,/ i księżyce stalowe twarde zboża kładą;/ więc jeszcze tutaj anioł oczyścił sandały/ i miecz na wadze złożył, i dotknął cię światłem,/ że jesteś pełen blasku, w ciało ledwie wierzysz/ i z trwogą słuchasz dźwięków okrutnych, mosiężnych. I do kwiatu powiadasz w pieszczotliwej mowie:/ mój bracie. Wciąż ojczyzna wspomnieniem porasta/ i wracasz znów nad rzekę, gdzie jak mały chłopiec/ do ręki piasek bierzesz i w zwierciadło miasta/ na fali niespokojnej jak w szybę się patrzysz./ Lecz nie widzisz tam wiele: kilka ogni stoi/ milczących pośród domów, a na wodzie płaskich,/ i łuna trąca falę, rzeźbi w drzewne słoje. I idziesz coraz głębiej, i wciąż cię zachwyca/ twa własność niepodzielna, zaprzedana stopom,/ i Wojnanie wiesz, jak w tej chwili nad ziemią ci obcą/ krzyknęły usta armat, człowiek dłoń położył/ i inny człowiek upadł; pod światłem księżyca/ zalśniły w drzewach bronie, zahuczały wozy,/ nad miastem ogień zawisł jak kometa długa/ i niebem rzucał gęstym na gwałtownych łukach. I trwoży cię dźwięk ostry, i tulisz powietrze/ w powiekach, aby obraz zatrzymać na zawsze,/ gdy szedłeś obok matki tym znajomym miastem/ i pięści małe niosłeś już wtedy bezbronne,/ i lękasz się, gdy mówią, że gorzka jest przestrzeń,/ po której dzisiaj stąpasz, a myślisz wciąż: promień. I jeszcze nie dostrzegasz, kiedy brzegiem krążysz,/ jak trudna jest ta ziemia wysoka do łokci/ smugami ciężkich kłosów wezbranych jak nurt./ Po czole spada światło słoneczne i w pocie/ wypręża zgrzebny człowiek swe mięśnie jak orzech/ nakryty posągami falujących chmur. StrachWięc trwożysz się daremnie, powracasz nieustannie/ przez głos krzywdzonych rzeczy i przez człowieka krzyk/ do miejsca wiecznej ciszy, co --- w tobie ma posłanie / i nigdzie więcej nie ma. Uderza w twardy brzeg/ raniona w piersi woda odbiciem twojej ziemi,/ o której myślisz: promień, nie krew, i głaz, i pot --- / znów słuchasz: skrzypi fala i ciągnie nad ciemnemi/ drzewami długim sznurem gwiaździsty zwarty lot.