Kochanowski, Jan Do gór i lasów http://wolnelektury.pl/lektura/fraszki-ksiegi-trzecie Krzyżanowski, Julian Otwinowska, Barbara Sekuła, Aleksandra Sutkowska, Olga Gałecki, Dariusz Fundacja Nowoczesna Polska Renesans Liryka Fraszka Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/fraszki-ksiegi-trzecie-do-gor-i-lasow http://www.polona.pl/dlibra/doccontent2?id=1499&from=editionindex&dirids=1 Jan Kochanowski, Dzieła polskie, tom 1, Państwowy Instytut Wydawniczy, wyd. 8, Warszawa, 1976 Domena publiczna - Jan Kochanowski zm. 1584 1655 xml text text 2007-09-07 pol http://redakcja.wolnelektury.pl/media/dynamic/cover/image/614.jpg Dandelion Can look Nice, halseike@Flickr, CC BY 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/614 DCA.WL-RN DCA 1DTP 3MD Jan Kochanowski Fraszki, Księgi trzecie Do gór i lasówFraszka autobiograficzna powstała ok. r. 1573, w pierwszych latach pobytu w Czarnym Lesie. Carpe diem, Młodość, Ojczyzna, Podróż, StarośćWysokie góry i odziane lasy!odziane lasy --- pokryte lasami (Góry Świętokrzyskie) lub może: lasy piękne (liściaste)./ Jako rad na was patrzę, a swe czasy/ Młodsze wspominam, które tu zostały,/ Kiedy na statek człowiek mało dbałyna statek człowiek mało dbały --- mało stateczny (w dzieciństwie i młodości)../ Gdziem potym nie był? Czegom nie skosztował?/ Jażem przez morze głębokie żeglował,/ Jażem Francuzy, ja Niemce, ja Włochy,/ Jażem nawiedził Sybilline lochySybilline lochy --- groty pod Neapolem../ Dziś żak spokojny, jutro przypasany/ Do miecza rycerzprzypasany do miecza rycerz --- Kochanowski brał udział w wyprawie inflanckiej z r. 1568 (por. Pieśni, I 13); tutaj powtarza żart Cycerona o wojowniku małego wzrostu. dziś miedzy dworzany/ W pańskim pałacu, jutro zasię cichy/ Ksiądz w kapitulecichy Ksiądz w Kapitule --- proboszcz poznański mający prawo zasiadać w radzie biskupiej., tylko że nie z mnichy/ W szarej kapicy a z dwojakim płatemdwojaki płat --- szkaplerz zakonny: część habitu zbliżona krojem do ornatu; tylko że nie z mnichy w szarej kapicy a z dwojakim płatem --- zagadkowa wzmianka o zabiegach o jakieś opactwo. Próbę rozwiązania zagadki podjął Julian Krzyżanowski w studium O paru fraszkach Kochanowskiego („Odrodzenie i Reformacja w Polsce", 1964). Usiłował tam wyjaśnić, iż poeta zabiegał o godność komendatariusza, tj. przełożonego zakonu Bożogrobców w Miechowie, inaczej opata, że jednak starania te z powodu śmierci Zygmunta Augusta do skutku nie doszły. Klucza do rozwiązania zagadki dostarcza list Kochanowskiego do Stanisława Fogelwedera (t. II, s. 288).;/ I to czemu nicczemu nic --- czemu nie., jesliże opatem?/ Taki był ProteusProteus --- bóg mórz południowych, wieszczek. Pasł on Neptunowi stada cieląt (według innych wersji fok). Miał dar przemieniania się w różne postaci, zwierzęta i przedmioty., mieniąc się to w smoka,/ To w deszcz, to w ogień, to w barwę obłoka./ Dalej co będzie? Srebrne w głowie nici,/ A ja z tym trzymam, kto co w czas uchwyci.