Fogelbaum, Melania [Trzewie trawią próżnię...] text Sekuła, Aleksandra Świetlik, Maria Choromańska, Paulina 2023-06-28 Fundacja Wolne Lektury pol https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/fogelbaum-trzewie-trawia-proznie Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (https://www.wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Fundację Wolne Lektury. Domena publiczna - Melania Fogelbaum zm. 1944 2015 Tango łez śpiewajcie muzy, pod red. B. Keff, wyd. Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma, Warszawa 2012. Współczesność Liryka Wiersz https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/7379.jpg Ghetto Litzmannstadt. Wywózka dzieci z żydowskiego sierocińca na Marysinie do obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem (Kulmhof), autor nieznany, domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/7379/ DCC 1DTP 3MP Melania Fogelbaum [Trzewie trawią próżnię...] W 2004 wiersz został opublikowany w piśmie Zwoje z interpunkcją - moim zdaniem dodaną niepotrzebnie przez redaktora: Trzewia trawią próżnię, ślepe głodu pijawy. Świat nie dla nas, przez oczy otwarte głód targnie próżnią trzewi i jelit fioletowe kwiaty zadrżą sine pod sercem jak dzikie peonie, ślepe bólu pijawy w ciepło wnętrza się wessą. Niepotrzebnie. Zostawiamy tak: a la Czechowicz Głód, CiałoTrzewietrzewie --- dziś: trzewia; wnętrzności, narządy wewnętrzne zwierząt. trawią próżnię / ślepe głodu pijawypijawa --- zgrubienie od: pijawka: pasożytnicze zwierzę zamieszkujące środowisko wodne a. wodno-lądowe, żywiące się krwią wysysaną z ciał innych zwierząt./ świt nie dla nas, przez oczy otwarte głód targnieprzez oczy otwarte głód targnie --- Melania Fogelbaum napisała ten wiersz, gdy była uwięziona w getcie łódzkim. Getto w Łodzi powstało 8 lutego 1940 roku, z czasem stało się ono najbardziej izolowanym gettem dla ludności żydowskiej w okupowanej Polsce i wielkim obozem pracy przymusowej. Przetrwało prawie 4,5 roku. W getcie tym nie było kanałów, a kamienice sąsiadujące z murem od strony ,,aryjskiej" zostały wyburzone przez Niemców, co skutecznie uniemożliwiło przemyt niezbędnej żywności i lekarstw. Głodujący łódzcy Żydzi, w tym dzieci, wyrabiali odzież zimową dla armii niemieckiej, dywany i kapelusze, pracując w tzw. resortach (zakładach pracy przymusowej). Jeszcze przed 1942 w getcie łódzkim, głównie z powodu głodu i innych chorób, zmarło ok. 17,5 tys. osób. / próżnię trzewi i jelit fioletowe kwiaty / zadrżą sino podepode sercem --- dziś: pod sercem. sercem jak dzikie peonie/ ślepe bólu pijawy w ciepło wnętrza się wessą