Mickiewicz, Adam Upiór http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/dziady-dziady-poema Sekuła, Aleksandra Pigoń, Stanisław Sutkowska, Olga Fundacja Nowoczesna Polska Romantyzm Epika Ballada Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/dziady-dziady-poema-upior Adam Mickiewicz, Dziady cz. 1-4, Czytelnik, Warszawa 1974 Domena publiczna - Adam Mickiewicz zm. 1855 1926 xml text text 2009-01-12 L polhttps://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/7532.jpg Ruiny zamku Krzyżtopór w Ujeździe, Stabrowski, Kazimierz (1869-1929), domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/7532/ https://wolnelektury.pl/media/book/htmlmobi/dziady-dziady-poema-upior.htmlISBN-978-83-288-7437-4ISBNtext/htmlhttps://wolnelektury.pl/media/book/txtmobi/dziady-dziady-poema-upior.txtISBN-978-83-288-7438-1ISBNtext/plainhttps://wolnelektury.pl/media/book/pdfmobi/dziady-dziady-poema-upior.pdfISBN-978-83-288-7439-8ISBNapplication/pdfhttps://wolnelektury.pl/media/book/epubmobi/dziady-dziady-poema-upior.epubISBN-978-83-288-7440-4ISBNapplication/epub+ziphttps://wolnelektury.pl/media/book/mobimobi/dziady-dziady-poema-upior.mobiISBN-978-83-288-7441-1ISBNapplication/x-mobipocket-ebookDDA Adam Mickiewicz Dziady. Poema UpiórUpiór --- Upiorem jest tu nazwany duch powracający. Według wierzeń ludowych tak powracały na ziemię zwłaszcza dusze samobójców. Duch, Gotycyzm, Trup, UpiórSerce ustało, pierś już lodowata,/ Ścięły się usta i oczy zawarły;/ Na świecie jeszcze, lecz już nie dla świata!/ Cóż to za człowiek? --- Umarły. Kochanek romantyczny, Miłość romantyczna, Miłość silniejsza niż śmierć, Miłość tragicznaPatrz, duch nadziei życie mu nadaje,/ Pamięć, WspomnieniaGwiazda pamięci promyków użycza,/ Umarły wraca na młodości kraje/ Szukać lubego oblicza. Pierś znowu tchnęła, lecz pierś lodowata,/ Usta i oczy stanęły otworem,/ Na świecie znowu, ale nie dla świata;/ Czymże ten człowiek? --- Upiorem. WierzeniaCi, którzy bliżej cmentarza mieszkali,/ Wiedzą, iż upiór ten co rok się budzi,/ Na dzień zaduszny mogiłę odwali/ I dąży pomiędzy ludzi. Aż gdy zadzwonią na niedzielę czwartą,/ Wraca się nocą opadły na sile,/ Z piersią skrwawioną, jakby dziś rozdartą,/ Usypia znowu w mogile. Grzech, SamobójstwoPełno jest wieści o nocnym człowieku,/ Żyją, co byli na jego pogrzebie;/ Słychać, iż zginął w młodocianym wieku,/ Podobno zabił sam siebie. Teraz zapewne wieczne cierpi kary,/ Bo smutnie jęczał i płomieniem buchał;/ Niedawno jeden zakrystyjanzakrystyjan (z łac. sacrista) --- dziś: zakrystianin, sługa kościelny opiekujący się świątynią, przedmiotami liturgicznymi (naczyniami i szatami) oraz przygotowujący kapłanów do obrzędów w kościele rzymskokatolickim. stary/ Obaczył go i podsłuchał. Mówi, iż upiór, skoro wyszedł z ziemi,/ Oczy na gwiazdę poranną wywrócił,/ Załamał ręce i usty chłodnemi/ Takową skargę wyrzucił: ,,Duchu przeklęty, po co śród parowuparów --- rodzaj doliny, przekształconej z wąwozu, charakteryzującej się płaskim dnem i dość stromymi zboczami porośniętymi roślinnością; tu: chodzi o podługowate zagłębienie w ziemi, inną nazwę grobu, w którym zazwyczaj (poza tą jedną nocą) umarły kochanek spoczywa./ Nieczułej ziemi ogień życia wzniecasz?/ Blasku przeklęty, zagasłeś i znowu,/ Po co mi znowu przyświecasz? Kara, Cierpienie, Rozpacz, Samotnik, SprawiedliwośćO sprawiedliwy, lecz straszny wyroku!/ Ujrzeć ją znowu, poznać się, rozłączyć;/ I com ucierpiał, to cierpieć co roku,/ I jakem skończył, zakończyć. Żebym cię znalazł, muszę między zgrają/ Błądzić z długiego wyszedłszy ukrycia;/ Lecz nie dbam, jak mię ludzie powitają;/ Wszystkiegom doznał za życia. Kiedyś patrzyła, musiałem jak zbrodzień/ Odwracać oczy; słyszałem twe słowa,/ Słyszałem co dzień, i musiałem co dzień/ Milczeć jak deska grobowa. Śmieli się niegdyś przyjaciele młodzi,/ Zwali tęsknotę dziwactwem, przesadą;/ Starszy ramieniem ściska i odchodzi/ Lub mądrą nudzi mię radą. Śmieszków i radców zarówno słuchałem,/ Choć i sam może nie lepszy od drugich,/ Sam bym się gorszył zbytecznym zapałem/ Lub śmiał się z żalów zbyt długich. Ktoś inny myślał, że obrażam ciebie,/ Uwłaczam jego rodowitej dumie;/ Przecież ulegał grzeczności, potrzebie,/ Udawał, że nie rozumie. Lecz i ja dumny, żem go równie zbadał,/ Choć mię nie pyta, chociaż milczeć umiem;/ Mówiłem gwałtem, a gdy odpowiadał,/ Udałem, że nie rozumiem. FałszAle kto nie mógł darować mi grzechu,/ Ledwie obelgę na ustach przytrzyma,/ Niechętnie lica gwałci do uśmiechu/ I litość kłamie oczyma; Takiemu tylko nigdym nie przebaczył,/ Wszakżem skargami nigdy ust nie zmazał,/ Anim pogardy wymówić nie raczył,/ Kiedym mu uśmiech okazał. Tegoż dziś doznam, jeśli dziką postać/ Cudzemu światu ukażę spod cieni;/ Jedni mię będą egzorcyzmem chłostać,/ Drudzy uciekną zdziwieni. Ten dumą śmieszy, ten litością nudzi,/ Inny szyderskie oczy zechce krzywić./ Do jednej idąc, za cóż tyle ludzi/ Muszę obrażać lub dziwić? Cóżkolwiek będzie, dawnym pójdę torem:/ Szydercom litość, śmiech litościwemu./ Tylko, o luba! tylko ty z upiorem/ Powitaj się po dawnemu. Spojrzyj i przemów, daruj małą winę,/ Że śmiem do ciebie raz jeszcze powrócić,/ Mara przeszłości, na jednę godzinę/ Obecne szczęście zakłócić. Wzrok twój, nawykły do świata i słońca,/ Może się trupiej nie ulęknie głowy,/ I może raczysz cierpliwie do końca/ Grobowej dosłuchać mowy. I ścigać myśli po przeszłych obrazach/ Błądzące jako pasożytne zielepasożytne ziele --- chwast.,/ Które śród gmachu starego po głazach/ Rozpierzchłe gałązki ściele."