Mickiewicz, Adam Przedmieścia stolicy http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/dziady-dziadow-czesci-iii-ustep Sekuła, Aleksandra Pigoń, Stanisław Sutkowska, Olga Fundacja Nowoczesna Polska Romantyzm Epika Poemat Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/dziady-dziadow-czesci-iii-ustep-przedmiescia-stolicy Adam Mickiewicz, Dziady cz. 1-4, Czytelnik, Warszawa 1974 Domena publiczna - Adam Mickiewicz zm. 1855 1926 xml text text 2009-01-12 L polhttp://redakcja.wolnelektury.pl/media/dynamic/cover/image/1208.jpg IMG_8317, Luigi Crespo Photography@Flickr, CC BY 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/1208 DCA.WL-R 3MN Adam Mickiewicz Dziadów części III Ustęp Przedmieścia stolicy Rosja, MiastoDziedzictwo, SztukaZ dala, już z dala widno, że stolica./ Po obu stronach wielkiej, pysznej drogi/ Rzędy pałaców. --- Tu niby kaplica/ Z kopułą, z krzyżem; tam jak siana stogi/ Posągi stoją pod słomą i śniegiem;/ Ówdzie, za kolumn korynckich szeregiem,/ Gmach z płaskim dachem, pałac letni, włoski,/ Obok japońskie, mandaryńskie kioski,/ Albo z klasycznych czasów Katarzyny/ Świeżo małpione klasyczne ruiny./ Różnych porządkówRóżnych porządków --- w różnych stylach., różnych kształtów domy,/ Jako zwierzęta z różnych końców ziemi,/ Za parkanami stoją żelaznemi,/ W osobnych klatkach. --- Jeden niewidomy,/ Pałac krajowej ich architektury,/ Wymysł ich głowy, dziecko ich natury./ BłotoJakże tych gmachów cudowna robota!/ Tyle kamieni na kępach śród błota! Pieniądz, Krew, ZbrodniaW Rzymie, by dźwignąć teatr dla cezarów,/ Musiano niegdyś wylać rzekę złotaMusiano niegdyś wylać rzekę złota --- te słowa wyrzekł król Gotów, ujrzawszy po raz pierwszy Kolizeum w Rzymie.;/ Na tym przedmieściu podłe sługi carów,/ By swe rozkoszne zamtuzyzamtuz --- dom rozpusty. dźwignęli,/ Ocean naszej krwi i łez wyleli./ Żeby zwieźć głazy do tych obelisków,/ Ileż wymyślić trzeba było spisków;/ Ilu niewinnych wygnać albo zabić,/ Ile ziem naszych okraść i zagrabić;/ Póki krwią Litwy, łzami Ukrainy/ I złotem Polski hojnie zakupiono/ Wszystko, co mają Paryże, Londyny,/ I po modnemu gmachy wystrojono,/ Szampanem zmyto podłogi bufetów/ I wydeptano krokiem menuetów. Teraz tu pusto. --- TrupDwór w mieście zimuje,/ I dworskie muchy, ciągnące za wonią/ Carskiego ścierwa, za nim w miasto gonią./ Teraz w tych gmachach wiatr tylko tańcuje;/ Panowie w mieście, car w mieście. --- Do miasta/ Leci kibitka; zimno, śnieżno było;/ Z zegarów miejskich zagrzmiała dwunasta,/ A słońce już się na zachód chyliłoZ zegarów miejskich zagrzmiała dwunasta. A słońce już się na zachód chyliło --- w dniach zimowych w Petersburgu około godziny trzeciej już mrok pada../ OkoNiebios sklepienie otwarte szeroko,/ Bez żadnej chmurki, czcze, ciche i czyste,/ Bez żadnej barwy, blado przezroczyste,/ Jako zmarzłego podróżnika oko. WizjaPrzed nami miasto. --- Nad miastem do góry/ Wznoszą się dziwnie, jak podniebne grody,/ Słupy i ściany, krużganki i mury,/ Jak babilońskie wiszące ogrody:/ To dymy z dwiestu tysięcy kominów/ Prosto i gęsto kolumnami lecą,/ Te jak marmury kararyjskie świecą,/ Tamte się żarzą iskrami rubinów;/ W górze wierzchołki zginają i łączą,/ Kręcą w krużganki i łukami plączą,/ I ścian, i dachów malują widziadła: ---/ Jak owe miasto, co nagle powstanie/ Ze śródziemnego czystych wód zwierciadła/ Lub na Libijskim wybuchnie tumanie,/ I wabi oko podróżnych z daleka,/ I wiecznie stoi, i wiecznie uciekaI wiecznie stoi, i wiecznie ucieka --- dymy miast północnych, w czasie mroźnym wznoszące się pod niebo w kształtach fantastycznych, tworzą widowisko podobne do fenomenu zwanego mirage, który zwodzi żeglarzy na morzach i podróżnych na piaskach Arabii. Mirage zdaje się być już miastem, już wsią, już jeziorem albo oazą; przedmioty wszystkie widać bardzo wyraźnie, ale zbliżyć się do nich niepodobna; zawsze w równej od podróżnego znajdują się odległości i na koniec nikną.. Już zdjęto łańcuch, bramy otwierają;/ Trzęsą, badają, pytają --- wpuszczają.