<utwor><rdf:RDF xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#">
<rdf:Description rdf:about="http://redakcja.wolnelektury.pl/documents/book/dziady-dziadow-czesci-iii-ustep-pomnik-piotra-wielkiego/">
<dc:creator xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Mickiewicz, Adam</dc:creator>
<dc:title xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Pomnik Piotra Wielkiego</dc:title>
<dc:relation.isPartOf xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/dziady-dziadow-czesci-iii-ustep</dc:relation.isPartOf>
<dc:contributor.editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Sekuła, Aleksandra</dc:contributor.editor>
<dc:contributor.editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Pigoń, Stanisław</dc:contributor.editor>
<dc:contributor.technical_editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Sutkowska, Olga</dc:contributor.technical_editor>
<dc:publisher xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Fundacja Nowoczesna Polska</dc:publisher>
<dc:subject.period xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Romantyzm</dc:subject.period>
<dc:subject.type xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Epika</dc:subject.type>
<dc:subject.genre xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Poemat</dc:subject.genre>
<dc:description xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.</dc:description>
<dc:identifier.url xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/dziady-dziadow-czesci-iii-ustep-pomnik-piotra-wielkiego</dc:identifier.url>
<dc:source.URL xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"/>
<dc:source xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Adam Mickiewicz, Dziady cz. 1-4, Czytelnik, Warszawa 1974</dc:source>
<dc:rights xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Domena publiczna - Adam Mickiewicz zm. 1855</dc:rights>
<dc:date.pd xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">1926</dc:date.pd>
<dc:format xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">xml</dc:format>
<dc:type xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">text</dc:type>
<dc:type xml:lang="en" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">text</dc:type>
<dc:date xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2009-01-12</dc:date>
<dc:audience xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">L</dc:audience>
<dc:language xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">pol</dc:language><dc:relation.coverImage.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/media/dynamic/cover/image/1207.jpg</dc:relation.coverImage.url>
<dc:relation.coverImage.attribution xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Fire Place Flower - Brian Eno Speaker Flowers Sound Installation at Marlborough House, Dominic's pics@Flickr, CC BY 2.0</dc:relation.coverImage.attribution>
<dc:relation.coverImage.source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/1207</dc:relation.coverImage.source>
<category.thema.main>DCA.WL-R</category.thema.main>
    <category.thema>3MN</category.thema>
    </rdf:Description>
</rdf:RDF><liryka_l>

<autor_utworu>Adam Mickiewicz</autor_utworu>

<dzielo_nadrzedne>Dziadów części III Ustęp</dzielo_nadrzedne>

<nazwa_utworu>Pomnik Piotra Wielkiego</nazwa_utworu>



<strofa><begin id="b1209074348718"/><motyw id="m1209074348718">Przyjaźń, Polak, Rosjanin, Poeta</motyw>Z wieczora na dżdżu stali dwaj młodzieńce/
Pod jednym płaszczem, wziąwszy się za ręce:/
Jeden, ów pielgrzym, przybylec z zachodu,/
Nieznana carskiej ofiara przemocy;/
Drugi był wieszczem ruskiego narodu<pr><slowo_obce>był wieszczem ruskiego narodu</slowo_obce> --- według przyjętego przeważnie mniemania mowa o znakomitym poecie rosyjskim Aleksandrze Puszkinie (1799--1837), z którym Mickiewicz w Rosji zawarł bliższą przyjaźń.</pr>,/
Sławny pieśniami na całej północy./
Znali się z sobą niedługo, lecz wiele ---/
I od dni kilku już są przyjaciele./
<begin id="b1215557047256"/><motyw id="m1215557047256">Góra</motyw>Ich dusze wyższe nad ziemskie przeszkody,/
Jako dwie Alpów spokrewnione skały,/
Choć je na wieki rozerwał nurt wody:/
Ledwo szum słyszą swej nieprzyjaciółki,/
Chyląc ku sobie podniebne wierzchołki.<end id="e1215557047256"/>/
Pielgrzym coś dumał nad Piotra kolosem<end id="e1209074348718"/>,/
A wieszcz rosyjski tak rzekł cichym głosem:</strofa>

<strofa><begin id="b1209074501656"/><motyw id="m1209074501656">Dziedzictwo, Rosja, Władza, Historia, Państwo, Przemoc, Upadek, Nieśmiertelność</motyw>,,Pierwszemu z carów, co te zrobił cuda,/
Druga carowa pamiętnik stawiała<pa><slowo_obce>Druga carowa pamiętnik stawiała</slowo_obce> --- na pomniku Piotra jest napis: <slowo_obce>Petro primo Catharina secunda</slowo_obce>.</pa><pr><slowo_obce>Petro primo Catharina secunda</slowo_obce> --- ,,Piotrowi pierwszemu Katarzyna Druga".</pr>./
Już car odlany w kształcie wielkoluda/
Siadł na brązowym grzbiecie bucefała/
miejsca czekał, gdzie by wjechał konno.</strofa>

<strofa>Lecz Piotr na własnej ziemi stać nie może./
W ojczyźnie jemu nie dosyć przestronno,/
Po grunt dla niego posłano za morze./
Posłano wyrwać z finlandzkich nadbrzeży/
Wzgórek granitu; ten na Pani<pr><slowo_obce>Pani</slowo_obce> --- carowej Katarzyny II.</pr> słowo/
Płynie po morzu i po lądzie bieży,/
I w mieście pada na wznak przed carową<pa><slowo_obce>I w mieście pada na wznak przed carową</slowo_obce> --- ten wiersz jest tłumaczony z rosyjskiego poety, którego nazwiska nie pomnę.</pa><pr>Raczej przerobiony z poety Rubana (1742--1795), z jego wiersza sławiącego pomnik Piotra Wielkiego.</pr>./
Już wzgórek gotów; leci car miedziany,/
Car knutowładny w todze Rzymianina,/
Wskakuje rumak na granitu ściany,/
Staje na brzegu i w górę się wspina.</strofa>

<strofa>,,<begin id="b1209074633140"/><motyw id="m1209074633140">Cnota, Państwo, Przywódca</motyw>Nie w tej postawie świeci w starym Rzymie/
Kochanek ludów, ów Marek Aureli,/
Który tam naprzód rozsławił swe imię,/
Że wygnał szpiegów i donosicieli:/
A kiedy zdzierców domowych poskromił,/
Gdy nad brzegami Renu i Patolu/
Hordy najezdców barbarzyńskich zgromił,/
Do spokojnego wraca Kapitolu./
Piękne, szlachetne, łagodne ma czoło,/
Na czole błyszczy myśl o szczęściu państwa;/
Rękę poważnie wzniósł, jak gdyby wkoło/
Miał błogosławić tłum swego poddaństwa,/
A drugą rękę opuścił na wodze,/
Rumaka swego zapędy ukraca./
<begin id="b1215557422886"/><motyw id="m1215557422886">Dziecko, Król, Ojciec</motyw>Zgadniesz, że mnogi lud tam stał na drodze/
I krzyczał: ,,Cesarz, ojciec nasz powraca!"/
Cesarz chciał z wolna jechać między tłokiem,/
Wszystkich ojcowskim udarować okiem./
<begin id="b1215557530060"/><motyw id="m1215557530060">Koń</motyw>Koń wzdyma grzywę, żarem z oczu świeci,/
Lecz zna, że wiezie najmilszego z gości,/
Że wiezie ojca milijonom dzieci,/
I sam hamuje ogień swej żywości;/
Dzieci przyjść blisko, ojca widzieć mogą.<end id="e1215557422886"/>/
Koń równym krokiem, równą stąpa drogą:/
Zgadniesz, że dojdzie do nieśmiertelności!<pr><slowo_obce>Zgadniesz, że dojdzie do nieśmiertelności!</slowo_obce> --- pomnik konny kolosalny Piotra roboty Falkoneta i posąg Marka Aureliusza stojący teraz w Rzymie w Kapitolium są tu wiernie opisane.</pr><end id="e1209074633140"/></strofa>

<strofa><begin id="b1215557619939"/><motyw id="m1215557619939">Wolność</motyw>,,Car Piotr wypuścił rumakowi wodze,/
Widać, że leciał tratując po drodze,/
Od razu wskoczył aż na sam brzeg skały./
Już koń szalony wzniósł w górę kopyta,/
Car go nie trzyma, koń wędzidłem zgrzyta,/
Zgadniesz, że spadnie i pryśnie w kawały.<end id="e1215557530060"/>/
Od wieku stoi, skacze, lecz nie spada,/
Jako lecąca z granitów kaskada,/
Gdy ścięta mrozem nad przepaścią zwiśnie:/
Lecz skoro słońce swobody zabłyśnie/
I wiatr zachodni ogrzeje te państwa,/
I cóż się stanie z kaskadą tyraństwa?"<end id="e1215557619939"/><end id="e1209074501656"/></strofa>

</liryka_l></utwor>