Drużbacka, Elżbieta Skargi kilku Dam w spólnej kompanji będących, dla jakich racyi z Mężami swojemi żyć nie chcą http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/wiersze-swiatowe Ołtusek, Paulina Sekuła, Aleksandra Ołtusek, Paulina Fundacja Nowoczesna Polska Barok Liryka Wiersz Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/druzbacka-wiersze-swiatowe-skargi-kilku-dam http://www.polona.pl/item/295055/5/ Poezye Elżbiety Drużbackiej, Tomik I, Lipsk, u Breitkopf et Haertel, 1837 ([s.l. : s.n.]) Domena publiczna - Elżbieta Drużbacka zm. 1765 1836 xml text text 2014-05-07 pol http://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/5322135325_796bfeaca7_o.jpg Tyler & Tanisha - Flowers, Sean McGrath, CC BY 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/3777 Poezja DCA.WL-O 3ML Elżbieta Drużbacka Wiersze światowe Wprowadzono uwspółcześnienia: niechcą -> nie chcą, niechce -> nie chce, niechciał -> nie chciał, niedba -> nie dba, nieznam -> nie znam, niewiem -> nie wiem, nieuważając -> nie uważając, nieopuszczę -> nie opuszczę, niewyprawi -> nie wyprawi; po między -> pomiędzy, nato -> na to, do kąd -> dokąd; zemną -> ze mną; mnieby -> mnie by, prędzejbym -> prędzej bym; axamit -> aksamit. Zmodernizowano interpunkcję. Poprawiono błąd źródła: Ewaugelij -> Ewangelij. Skargi kilku Dam w spólnej kompanji będących, dla jakich racyi z Mężami swojemi żyć nie chcą W pewnym ogrodzie pomiędzy szpalery/ W czas ranny chodząc szeptałam pacierze,/ Słucham ciekawie, że jakieś afery/ Sekretne mają Damy przy kwaterze,/ Siedząc na darniuna darniu --- dziś: na darni. w figurę kanapyw figurę kanapy --- w kształcie kanapy.,/ Co raz z tabakier zażywają rapy./ Nadstawiam ucha przez grabiny gęste,/ Liścieliście mnie (...) zasłoniło --- tu: listowie. mnie swoim zasłoniło cieniem;/ Widzę łzy z oczu, a wzdychania częste,/ Uważam i mam litość nad stworzeniem/ Płci mojej, ledwie wraz z nimi nie kwilę,/ Nie wiedząc, że to płaczą krokodyle./ Żona, Mąż, Małżeństwo, Konflikt, Nuda, Kobieta, Mężczyzna, Pozycja społeczna, ObyczajePierwsza zaczyna żal do męża prawić,/ Że jak smok siedzi na łańcuchu w domu,/ Nic nie dba, bym się czem miała zabawić,/ Sługi nie pytaj, zagrać nie masz komu,/ Ani takiego, żeby mnie zrozumiał/ W mądrych dyskursach rezonowaćrezonować --- wypowiadać się elokwentnie, rozprawiać śmiało, krytycznie przedstawiać swoje zdanie; moralizować, mądrzyć się. umiał./ Jakże tu mięszkaćmięszkać (daw.) --- dziś popr.: mieszkać. z takim domatorem,/ Co tylko wołom karmnym krzyżów maca,/ Zboże na targi wyprawuje worem,/ Prostych to osób z taką zrzędą praca;/ Kawy w mym domu nie znajdzie trzech ziarnek,/ Piwa mi z serem zagrzać każe garnek./ Druga głos bierze: ach! miła sąsiadko/ Więcej ja cierpię z moim skąpcem męki,/ Kaszki na wieczór nagotuje rzadko,/ Kluczy z zapasa nie da mi do ręki;/ Muszek, wstąg, szpilek z marsemz marsem --- ze srogą miną. kiedy kupi,/ Jak z nim żyć, kiedy i skąpy, i głupi./ Od trzeciej skarga zachodzi osoby/ Mówiąc: fraszka to, godna śmiechu sprawa;/ Mnie by zapłakać gdy nie znam co robyrob --- robron; szeroka suknia balowa popularna w XVIII w.,/ Sejmów nie widzę, nie wiem gdzie Warszawa,/ Choćby mi boków naszturkano w ciżbie/ Bylem z raz była w SenatorskiejSenatorskiej izbie --- dziś popr. małą literą: senatorskiej. izbie./ Nie wiem co jest bal, assambleassamble (z fr.) --- spotkania towarzyskie., redutyreduta (daw.) --- zabawa towarzyska, łącząca bal (często maskowy) oraz grę w karty dla panów i plotki oraz swatanie par dla pań.,/ Mój mnie jegomość osadził przy kurach:/ Paź do ogona ma łatane buty,/ O blondynowychblondynowy --- wykonany z blondyny, tj. koronki klockowej z surowego jedwabiu. nie chce garniturach/ Wiedzieć, żebym je mieć mogła na modę;/ Otoż z tych racyi z gapiem się rozwiodę./ Czwarta z westchnieniem rzecze: ja się cieszę/ Żem nie ja tylko sama nieszczęśliwa;/ Mój Borys nie chciał sprawić mi bekieszębekiesza --- rodzaj długiego płaszcza podszytego futrem, szamerowanego i zapinanego na pętlice z ozdobnego sznura.,/ Takiej jak teraz modny wiek zażywa,/ Aksamit ponso podszyty marmurkiem/ Po szwach z masyfu bramowano sznurkiem./ Sukna mi kupił miastomiasto (daw.) --- zamiast. aksamitu,/ Szlamy wytarte z lamusu sprowadził,/ Na to u żydażyd --- wyznawca judaizmu. zaciągnął kredytu,/ Mnie przy gałganach z kuśnierzem zasadził;/ Zważcież, jeżeli nie mam się czem smucić,/ Z tak słusznych przyczyn prostaka porzucić./ Ostatnia mówi: jam się w wachlarzyku/ Pięknym kochała, gdzie miniatura/ Postać Kupida niby w ołtarzyku/ Wstawiła, co mu dać mogła natura,/ Wszystko wyraźne, w tak subtelnej sztuce/ Było, a resztę dla żalu ukrócę./ Mój Satyr wziąwszy wachlarz w grube ręce,/ Jak jął wachlować niby kowal miechem,/ Nie uważając na członki chłopięce,/ Rozumiał, że to z pachołkiem Wojciechem,/ Za pasy chodzi, złamał kość słoniową;/ Rura za rurę osądził wołową./ Ja pełna będąc cholerycholera --- tu: gniew, wściekłość. i żalu,/ Odjeżdżam z domu porzuciwszy dzieci,/ Na pożegnaniu powiem mu: brutalu,/ Już z tobą żyję rok dziesiąty trzeci,/ Dłużej nie myślę, intencyi nie kryję,/ Wiedz, w jakiej cenie są galanterye./ Dłużej nie mogąc słuchać rzeczy podłych,/ Zatulam uszy, a zaciskam zęby,/ Uchodzę od tych piąciupiąciu (daw.) --- dziś popr. D.lm: pięciu. Dam rozwiodłych,/ Aby mi słowo nie wypadło z gęby,/ Powiedzieć prawdę, że nie masz racyi/ Ni do rozwodu, ni separacyi./ Milczałam dotąd, chcąc sekret zachować/ Dla wstydu, żem też i ja białogłowa;/ Odtąd zaczynam mężatki rachować,/ Zamiast pięć panien głupich, co je zowią/ W Ewangelij, że w lampach nie miały/ Oleju, od drzwi precz odejść musiały./ Ślub, Przysięga, Bóg, RozstaniePrędzej bym pannom niewiadomym rzeczy/ Błąd darowała niżeli zamężnym,/ Które gdy stuła ślubem ubezpieczy,/ I stan ich węzłem zadziergniezadziergnąć --- dziś popr.: zadzierzgnąć. potężnym,/ Pomocą Boga wraz świętych wezwaniem/ Wolą utwierdzi, iść za swoim zdaniem./ Jest to żart z Bogiem, z Świętymi igraszka,/ Ołtarz podobno u nich Gdańskim Biuremgdańskie biuro --- biuro handlowe, kupieckie; Gdańsk był głównym ośrodkiem handlu zbożem i in. surowcami eksportowanymi z Rzeczypospolitej, siedzibą kupców pośredniczących w tym handlu.;/ Przysięgać jawnie, bagatela, fraszka,/ Ufając, że się pięknych pereł sznurem/ W zastaw złożonym, wyplątająwyplątają --- dziś popr.: wyplączą. z węzła:/ Ciałoćciałoć --- konstrukcja z partykułą wzmacniającą -ci, skróconą do -ć. swobodne, lecz dusza uwięzła./ Sumienie, Robak, Przysięga, ZdradaWiem, że niejednej w sumieniu zawierci/ Robak, choć go chce umorzyć sposoby:/ Nie opuszczę cię aż do samej śmierci;/ Opuszcza snadnosnadno (daw.) --- łatwo. dla podłej osoby:/ Przymierze z Stwórcą dla stworzenia łamie,/ Idź precz Antoni, żyj ze mną Adamie./ Jeźlijeźli --- dziś: jeśli. dla racyi wyżej wyrażonych/ Kochane panie szukacie rozwodu,/ Nie miejcie za złe, że was rozpuszczonych/ W swywoli sądzę; PolskiemuPolskiemu --- dziś popr. małą literą: polskiemu. narodunarodu --- dziś popr. C.lp: narodowi./ Krzywdę czynicie, z siebie śmiechy, żarty;/ Honor wasz płacze, że goły, wytarty./ Czy słuszna? żeby Rzym, Nuncyaturęnuncjatura --- przedstawicielstwo dyplomatyczne Watykanu.,/ Konsystorzkonsystorz (łac. consistorium: zgromadzenie) --- daw. w kościele katolickim zgromadzenie doradców biskupa (kurii biskupiej) zbierające się pod przewodnictwem biskupa dla rozstrzygania spraw administracyjno-sądowniczych. kłócić niegodziwą sprawą:/ Bóg dobry, iże piorunową chmurę/ Nie ześle, w piekło nie wyprawi nawąnawa (daw., z łac.) --- statek, okręt; por. nawigacja../ Przyjdzie kres, kiedy z życiem was rozwiedzie,/ Będzie wiedziała każda, dokąd jedzie./ Żałują wielu, żałuję też i ja/ Pasterzów naszych zacnych i pobożnych/ Że się o uszy niewinne obija/ Echo zgorszenia w materyach różnych./ Radziemy zażyć sztuki Ulissesa/ Być głuchym, mijać Syren interesainteresa --- dziś popr. M.lm: interesy..