<utwor><rdf:RDF xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#">
<rdf:Description rdf:about="http://redakcja.wolnelektury.pl/documents/book/druzbacka-elzbieta-wiersze-swiatowe-ii-opisanie-oczu-ciekawych-akteona/">
<dc:creator xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Drużbacka, Elżbieta</dc:creator>
<dc:title xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Opisanie oczu ciekawych Akteona</dc:title>
<dc:relation.isPartOf xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/wiersze-swiatowe</dc:relation.isPartOf>
<dc:contributor.editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Ołtusek, Paulina</dc:contributor.editor>
<dc:contributor.editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Sekuła, Aleksandra</dc:contributor.editor>
<dc:contributor.technical_editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Ołtusek, Paulina</dc:contributor.technical_editor>
<dc:publisher xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Fundacja Nowoczesna Polska</dc:publisher>
<dc:subject.period xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Barok</dc:subject.period>
<dc:subject.type xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Liryka</dc:subject.type>
<dc:subject.genre xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Wiersz</dc:subject.genre>
<dc:description xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.</dc:description>
<dc:identifier.url xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/druzbacka-wiersze-swiatowe-opisanie-oczu-ciekawych-akteona</dc:identifier.url>
<dc:source.URL xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://www.polona.pl/item/295055/5/</dc:source.URL>
<dc:source xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Poezye Elżbiety Drużbackiej, Tomik I, Lipsk, u Breitkopf et Haertel, 1837 ([s.l. : s.n.])</dc:source>
<dc:rights xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Domena publiczna - Elżbieta Drużbacka zm. 1765</dc:rights>
<dc:date.pd xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">1836</dc:date.pd>
<dc:format xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">xml</dc:format>
<dc:type xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">text</dc:type>
<dc:type xml:lang="en" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">text</dc:type>
<dc:date xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2014-05-07</dc:date>
<dc:language xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">pol</dc:language>
<dc:relation.coverImage.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/935756569_0bc2b4dcd6_o.jpg</dc:relation.coverImage.url>
<dc:relation.coverImage.attribution xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">George is Keeping an Eye On You!, peasap, CC BY 2.0</dc:relation.coverImage.attribution>
<dc:relation.coverImage.source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/3767</dc:relation.coverImage.source>
  <category.legimi>Poezja</category.legimi>
<category.thema.main>DCA.WL-O</category.thema.main>
    <category.thema>3ML</category.thema>
    </rdf:Description>
</rdf:RDF><liryka_l>

<autor_utworu>Elżbieta Drużbacka</autor_utworu>


<dzielo_nadrzedne>Wiersze światowe</dzielo_nadrzedne>

<nota_red>
<akap>Uwspółcześnienia: zdaleka -> z daleka, niedba -> nie dba; skurę -> skórę. Zmodernizowano interpunkcję.</akap>


</nota_red>






<nazwa_utworu>Opisanie oczu ciekawych Akteona<pe><slowo_obce>Akteon</slowo_obce> (mit. gr.) --- myśliwy; zobaczył przypadkiem boginię łowów, Artemidę, w kąpieli; za to świętokradztwo został zamieniony w jelenia i zginął rozszarpany przez własne psy.</pe></nazwa_utworu>



<strofa><begin id="b1416484570703-2322997848"/><motyw id="m1416484570703-2322997848">Oko, Wzrok, Niewola</motyw>Często ciekawe oko szkodę czyni w duszy,/
<wers_wciety typ="1">Często w niewolne jarzmo wolnego zaprzęga;</wers_wciety>/
Oko nasz nieprzyjaciel, mózg i ciało suszy<end id="e1416484570703-2322997848"/>,/
<wers_wciety>Zdrów dopiero, wnet z niego żebrak niedołęga,</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="2">Choruje napiera się, a nie wie, że w trunku</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="2">Zamiast lekarstwa bierze złą śmierć w bassarunku<pe><slowo_obce>bassarunek</slowo_obce> właśc. <slowo_obce>basarunek</slowo_obce> (z niem.) --- wynagrodzenie za krzywdę; odszkodowanie.</pe>.</wers_wciety>/
<begin id="b1416484627567-1947489880"/><motyw id="m1416484627567-1947489880">Wzrok, Pożądanie, Niebezpieczeństwo</motyw>Teć to są perspektywy misternej roboty,/
<wers_wciety typ="1">I choć z daleka patrząc, nie nasyca wzroku,</wers_wciety>/
Pędzi ciekawość szybko, dodaje ochoty,/
<wers_wciety typ="1">Pozwala bezpieczeństwa, przyspieszając kroku;</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="2">Zaciekły oślep bieżąc, często w przepaść mierzy,</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="2">Oczy traci, gdy głowę o skałę uderzy.</wers_wciety>/
Przypłacił ciekawości <wyroznienie>Akteon</wyroznienie> myśliwy<end id="e1416484627567-1947489880"/>,/
<wers_wciety typ="1">Lubo<pe><slowo_obce>lubo</slowo_obce> --- chociaż.</pe> nie szukał w kniei damy lub jelenia;</wers_wciety>/
Hartowną strzałę z łuku wypuściwszy chciwy,/
<wers_wciety typ="1">Bieży w lot do harapu<pe><slowo_obce>harap</slowo_obce> --- tu: zdobycz; od niem. ,,<slowo_obce>herab</slowo_obce>!" (tutaj, do nogi), będącego zawołaniem stosowanym przez myśliwych, by odciągnąć psy od upolowanej zwierzyny i nie dopuścić do jej rozszarpania.
</pe>, ubił bez wątpienia,</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="2">A pragnąc oczy napaść, w pobitej zwierzynie</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="2">Topi wzrok równo z strzałą w kąpiącej dziewczynie.</wers_wciety>/
Nie sądzi ją być z rzędu Bogiń wielowładnych,/
<wers_wciety typ="1">Choć z twarzy coś Bozkiego<pe><slowo_obce>bozki</slowo_obce> --- dziś ubezdźwięcznione: boski.</pe>, w groźnej minie czyta;</wers_wciety>/
Pasterek dosyć widząc, przy piękności ładnych,/
<wers_wciety typ="1">Żadnej się gust i z sercem tak mocno nie chwyta:</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="2">Im dłużej myje nogi, ciało wodą pleszcze<pe><slowo_obce>pleszcze</slowo_obce> --- dziś popr.: pluszcze.</pe>,</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="2">Nie dość opodal widzieć, z bliska lepiej jeszcze.</wers_wciety>/
Już wszelkich sztuk przybiera, dogodzić swej woli;/
<wers_wciety typ="1">Raz się skrada pomiędzy gęstych drzew zarośle,</wers_wciety>/
Wnet jak wąż pełznie w trawie, nie czując, że boli,/
<wers_wciety typ="1">Gdy ciernie ostry bodziec w ciało miękkie pośle.</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="2">Nie dba na ciernie, głogi, osty i zawady</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="2">Ten, kto ciekawych oczu, rad słucha porady.</wers_wciety>/
Stanął <wyroznienie>Akteon</wyroznienie> w mecie pożądanej blisko,/
<wers_wciety typ="1">Tak, że już było trudno przydać więcej kroku;</wers_wciety>/
Wnet Bożek łuczny z niego uczyni igrzysko,/
<wers_wciety typ="1">Wnet pozna, co za skutek w zakazanym stoku,</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="2">W którym <wyroznienie>Dyana</wyroznienie> czysta, Bozkie myjąc członki</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="2">Na pokrycie nagości nie miała zasłonki.</wers_wciety>/
W tym spojrzy w bok, postrzeże ukrytego szpiega:/
<wers_wciety typ="1">Wstydem, a potem gniewem zdjęta, wodą pryśnie</wers_wciety>/
Zalawszy oczy, sama szukając <wyroznienie>Nimf</wyroznienie> biega,/
<wers_wciety typ="1">Okiem nań, słowem groźnym jak piorunem ciśnie,</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="2">Mówiąc mu: byś nie wydał przed światem sekretu,</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="2">Coś widział, bądź jeleniem, z mojego dekretu.</wers_wciety>/
Ledwie co wymówiła Bogini zajadła,/
<wers_wciety typ="1">Aż postać kawalera wybornej urody</wers_wciety>/
Mieni się<pe><slowo_obce>mienić się</slowo_obce> (daw.) --- zmieniać się.</pe>, bo twarz z głową natychmiast opadła./
<wers_wciety typ="1">Dopiero uznał, jakiej wzrok nabawił szkody,</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="2">Gdy w zamianę za ludzką i kształtną posturę</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="2">Brać musi jeleniową głowę, nogi, skórę.</wers_wciety>/
Nie dosyć, że z człowieka przemieniony w zwierza/
<wers_wciety typ="1">Lecz własnych psów sprobował tyraństwa nad sobą.</wers_wciety>/
Wołać chce, ci go szarpią, lancą ku nim zmierza,/
<wers_wciety typ="1">Myśląc wzdycha, cóż to jest <wyroznienie>Akteonie</wyroznienie> z tobą?</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="2">Za jednę oczu twoich chęć, przypłacasz śmiercią,</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="2">Okrywasz się jelenią i twoich psów siercią<pe><slowo_obce>sierć</slowo_obce> --- dziś popr.: sierść.</pe>.</wers_wciety>/
Otoż tak igrać z Bogi! a śmiałością grzeszyć?/
<wers_wciety typ="1">Chronić się raczej życzę ich pomsty i gniewu:</wers_wciety>/
Mają moc złych ukarać, mają dobrych cieszyć,/
<wers_wciety typ="1">Człowieka niemym zrobią, mówić każą drzewu.</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="2"><begin id="b1416485749632-2350419027"/><motyw id="m1416485749632-2350419027">Oko, Pożądanie, Przemiana, Zwierzę</motyw>Często zła myśl, złe oko, gdzie żądza przeklęta,</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="2">Mieni ludzie w bestye i głupie bydlęta.<end id="e1416485749632-2350419027"/></wers_wciety></strofa>




</liryka_l></utwor>