<utwor>

<rdf:RDF xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#">
<rdf:Description rdf:about="http://redakcja.wolnelektury.pl/documents/book/czechowicz-nic-wiecej-hidur-baldur-i-czas/">
<dc:creator xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Czechowicz, Józef</dc:creator>
<dc:title xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">hildur baldur i czas</dc:title>
<dc:relation.isPartOf xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://www.wolnelektury.pl/lektura/nic-wiecej</dc:relation.isPartOf>
<dc:contributor.editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Zając, Hanna</dc:contributor.editor>
<dc:contributor.editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Dug, Katarzyna</dc:contributor.editor>
<dc:contributor.technical_editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Niedziałkowska, Marta</dc:contributor.technical_editor>
<dc:contributor.technical_editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Choromańska, Paulina</dc:contributor.technical_editor>
<dc:publisher xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Fundacja Nowoczesna Polska</dc:publisher>
<dc:subject.period xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Dwudziestolecie międzywojenne</dc:subject.period>
<dc:subject.type xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Liryka</dc:subject.type>
<dc:subject.genre xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Wiersz</dc:subject.genre>
<dc:description xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Publikacja  zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza  pochodzącego ze zbiorów BN. Utwór powstał w ramach "Planu współpracy z Polonią i Polakami za granicą w 2014 roku" realizowanego za pośrednictwem MSZ w roku 2014. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji, o posiadaczach praw oraz o "Planie współpracy z Polonią i Polakami za granicą w 2014 r.".</dc:description>
<dc:identifier.url xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/nic-wiecej-hidur-baldur-i-czas</dc:identifier.url>
<dc:source.URL xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://www.polona.pl/dlibra/doccontent2?id=21909</dc:source.URL>
<dc:source xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"> Józef Czechowicz, Nic więcej, wyd. Księgarnia F. Hoesicka, Warszawa 1936.</dc:source>
<dc:rights xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Domena publiczna - Józef Czechowicz zm. 1939</dc:rights>
<dc:date.pd xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2010</dc:date.pd>
<dc:format xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">xml</dc:format>
<dc:type xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">text</dc:type>
<dc:type xml:lang="en" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">text</dc:type>
<dc:date xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2011-12-16</dc:date>
<dc:language xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">pol</dc:language><dc:relation.coverImage.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/3920.jpg</dc:relation.coverImage.url>
<dc:relation.coverImage.attribution xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Strange attractor?, kevin dooley@Flickr, CC BY 2.0</dc:relation.coverImage.attribution>
<dc:relation.coverImage.source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/3920</dc:relation.coverImage.source>
  <category.legimi>Poezja</category.legimi>
<category.thema.main>DCC.WL-D1</category.thema.main>
    <category.thema>3MP</category.thema>
    </rdf:Description>
</rdf:RDF>
<liryka_lp>

<autor_utworu>Józef Czechowicz</autor_utworu>




<dzielo_nadrzedne>nic więcej</dzielo_nadrzedne>




<nazwa_utworu>hildur<pe><slowo_obce>hildur</slowo_obce> (isl.; rzecz. r.ż.) --- walka; skandynawskie imię, zarówno męskie jak i żeńskie. W wydaniu z 1936 w tytuł wkradła się literówka i zamiast hildura pojawił się <slowo_obce>hidur</slowo_obce> (hebr.) --- elegancja; piękne spełnianie nakazu (<slowo_obce>hidur mitzvah</slowo_obce>).</pe> baldur<pe><slowo_obce>Baldur (Baldr, Balder)</slowo_obce> --- jeden z bogów w mitologii nordyckiej, syn Odyna, symbol światła i piękna. Ulubieniec bogów, podstępnie zabity strzałą z jemioły.</pe> i czas</nazwa_utworu>

<nota_red>
<akap>W wydaniu <tytul_dziela>nic więcej</tytul_dziela> z 1936, które jest podstawą tej edycji, w tytuł wiersza wkradła się literówka i zamiast hildura pojawił się hidur. Jednakże tak w samym tekście utworu, jak i w spisie treści z tego wydania jest hildur, stąd różnica względem źródła.</akap>

<akap>Uwspółcześnienia:</akap>

<akap>Pisownia łączna i rozdzielna:</akap>
<wers_akap>poprostu -> po prostu; niema -> nie ma; któżby -> któż by; wgłos -> w głos; zawcześnie -> za wcześnie.</wers_akap>

<akap>Zmiany leksykalne (w tym ortograficzne):</akap>
<wers_akap>zwycięscom -> zwycięzcom; assyryjską -> asyryjską; puhar -> puchar.</wers_akap>

<akap>Pisownia joty:</akap>
<wers_akap>safjan -> safian; konwalje -> konwalie; linjach -> liniach.</wers_akap>

<akap>Fleksja:</akap>
<wers_akap>wonnemi -> wonnymi.</wers_akap>

<akap>Inne zmiany:</akap>
<wers_akap>hidur -> hildur.</wers_akap>
</nota_red>






<naglowek_czesc>1. wstęp</naglowek_czesc>





<strofa>
w pomieszaniu wspomnień jedna druga twarz/
a tak równoległe jak wiosenne skiby/
jak bierwiona<pe><slowo_obce>bierwiono</slowo_obce> ---kawałek drewna oczyszczony z gałęzi, przeznaczony na opał.</pe> tratw
</strofa>




<strofa>
<begin id="b1323071483951-747829661"/><motyw id="m1323071483951-747829661">Wspomnienia</motyw>spod powiek ciepłej konchy<pe><slowo_obce>koncha</slowo_obce> (z gr.) --- muszla.</pe>/
wyłuskam zblakłe lata/
umiem to ja w gaśnienie uwierzyć skłonny/
kochanek triumfalnego świata
<end id="e1323071483951-747829661"/></strofa>





<naglowek_czesc>2. poznanie</naglowek_czesc>





<strofa>baldur zamykał oczy ciemne/
bolało go/
<begin id="b1323072018334-2781307947"/><motyw id="m1323072018334-2781307947">Maszyna</motyw>blask ulatywał całą noc z arkusza/
heksametr<pe><slowo_obce>heksametr</slowo_obce> --- specyficzne akcentowanie wiersza; heksametrem napisane są najstarsze greckie epopeje: <tytul_dziela>Iliada</tytul_dziela> i <tytul_dziela>Odyseja</tytul_dziela> Homera.</pe> maszyn drukarskich także niemniej/
męczył ogłuszał<end id="e1323072018334-2781307947"/></strofa>




<strofa><begin id="b1323071887862-381256270"/><motyw id="m1323071887862-381256270">Zima</motyw>kończy się rok śnieżycą/
srebra w zaułki nawiał/
tajemniczo/
srebro jak biały safian<pe><slowo_obce> safian
</slowo_obce> (z pers.) --- barwiona kozia skóra.</pe><end id="e1323071887862-381256270"/></strofa>




<strofa>późno już hildur szedł korytarzem/
on --- brzask spędzający ćmy gwiazd/
po prostu stanął z lewą nogą ugiętą/
wszyscy chłopcy tak stoją gdy nie ma powodu do marzeń</strofa>




<strofa>
popatrz baldurze/
papier jak flaga zatrzepotał w promieniu łask/
zaczynając długie święto
</strofa>





<naglowek_czesc>3. rok pierwszy</naglowek_czesc>





<strofa>
<begin id="b1323072184790-276600697"/><motyw id="m1323072184790-276600697">Ciało</motyw>pacholę jasnowłose pachnie słodyczą pasiek/
szerokie w bark wiązaniu a wiotkie bardzo w pasie/
goni od czaru do czaru zawzięcie
<end id="e1323072184790-276600697"/></strofa>




<strofa>
mrok ciężkich nocy rudział/
kwiaty strzelały na cierniach/
obaj zapominając o ludziach/
widzieli cień berła/
szczęście
</strofa>




<strofa>
styczeń luty miesiące mitów/
ciało poznaje dobre uściski/
na gołoledzi też ciało ikar tu spadł z zenitu<pe><slowo_obce>zenit</slowo_obce> --- najwyżej położony punkt na niebie.</pe>/
a choinka ciągle jeszcze śni się błyska/
szczęściem
</strofa>




<strofa>
<begin id="b1323072574622-3951816654"/><motyw id="m1323072574622-3951816654">Taniec</motyw>w marcu wino dni kołysało szepcząc/
hildur tańczył z cygańskim bębenkiem/
w rytmie wtórował sobie chcąc nie chcąc/
nucił piosenki/
szczęścia
<end id="e1323072574622-3951816654"/></strofa>




<strofa><begin id="b1420499010779-654669144"/><motyw id="m1420499010779-654669144">Wiosna, Kwiaty</motyw>cała wiosna kwieciste burze/
bzy konwalie narcyzy róże/
korowodami wonnymi zbiegają ku temu/
który je urzekł/
szczęściem<end id="e1420499010779-654669144"/></strofa>




<strofa>
<begin id="b1420499050706-2871265434"/><motyw id="m1420499050706-2871265434">Lato, Rzeka</motyw>czerwiec lipiec i sierpień ciągną słoneczną strunę/
przed nagimi rozlewają nurt rzeki/
więc łodzie świętojańskie upalne muzyki fruną/
i wilgotny urok z łozin/
późna noc ja wiem na czarne brzegi/
szczęście zanosi
<end id="e1420499050706-2871265434"/></strofa>




<strofa><begin id="b1420499091753-1909208437"/><motyw id="m1420499091753-1909208437">Jesień</motyw>wrzesień pogoda stojąca woda/
złocista woda stawu/
włosów hildura świeci hełm/
i w mieście/
po kolumnach po liniach architrawów<pe><slowo_obce>architraw</slowo_obce> --- w budownictwie antycznym to dolna część belkowania leżąca bezpośrednio na głowicy kolumny.</pe>/
schodzi radosne spojrzenie szept/
szczęście</strofa>




<strofa>
<begin id="b1323072931854-1178269883"/><motyw id="m1323072931854-1178269883">Deszcz</motyw>jesień to dziwna pora bez niebios kobaltu<pe><slowo_obce>kobalt</slowo_obce> --- pierwiastek chemiczny; metal o srebrzystoszarym kolorze.</pe>/
usmutnia ogrody deszczów bulgot/
są mokre a pełne pomarłych łodyg<end id="e1323072931854-1178269883"/>/
<begin id="b1323073119470-211308762"/><motyw id="m1323073119470-211308762">Przeczucie</motyw>pierwszych cieniów pierścieniem staje się myśli kółko<end id="e1420499091753-1909208437"/>/
ale szybko otrząsa się baldur/
jest szczęście/
szczęście młodych
<end id="e1323073119470-211308762"/></strofa>




<strofa>znowu <begin id="b1323073167134-1063376504"/><motyw id="m1323073167134-1063376504">Szczęście</motyw>zima zawiesza lampy nad śmiechem/
o któż by tam patrzył na godzin połamanych stos/
hildur i baldur na wszystko odpowiadają w głos/
szczęście ono zawsze było lotne i lekkie/
jak jasny włos<end id="e1323073167134-1063376504"/></strofa>





<naglowek_czesc>4. skrót innych lat</naglowek_czesc>

<strofa>1932/
chwiały się nocne ballady zorzą nakryte modrą/
jaśniało zawsze jaśniało u łoża tkanin i kurtyn/
nawet wrogowie palili zwycięzcom ambrę<pe><slowo_obce>ambra</slowo_obce> --- wydzielina przewodu pokarmowego kaszalota o balsamicznym zapachu; używana do wyrobu perfum.</pe> bursztyn/
bo antyk wskrzesi pierś płaska włosy ze złota biodro</strofa>




<strofa>1933/
<begin id="b1323073831158-1708194685"/><motyw id="m1323073831158-1708194685">Radość</motyw>już nie ma takich wydarzeń które nie kipią weselem/
od srebra rosy porannej do srebra zmierzchu jest chmielnie/
księżyce jazdy zieleń śnieżyce gwiazdy zieleń/
orszak wierszy wysławia pełnego szału pełnię<end id="e1323073831158-1708194685"/></strofa>




<strofa>
1934/
<begin id="b1420499582214-2718570134"/><motyw id="m1420499582214-2718570134">Przemijanie</motyw>hildur mężnieje tańcząc po zimie jesieni wiośnie/
niestety w ramion układach ostrzejszy rysuje się kontur/
zabrzęknął kosą starzec tak przypomina co rośnie/
nachyla usta czy liście do ciemnych wód acherontu<pe><slowo_obce>Acheront, Acheron</slowo_obce> --- w greckiej mitologii jedna z rzek kraju zmarłych, Hadesu; Acheront to rzeka smutku.</pe>
<end id="e1420499582214-2718570134"/></strofa>



<naglowek_czesc>5. wszystko przemija</naglowek_czesc>





<strofa>skrzydła w niebie furkoczą głucho/
ikar to ikar opuszcza dedala/
piorunów starca szkarłatna fala/
uderzy w puchar</strofa>




<strofa>
<begin id="b1420499445816-3240984656"/><motyw id="m1420499445816-3240984656">Śmierć</motyw>pozbawiona kulis przepychu/
ziemia stromo się piętrzy/
już wielkie schody wiodą pod chmur dno/
ptaki padają na marmur cicho/
szczęście osłabia/
ptaki mrą
</strofa>




<strofa>
a starzec za tymi dwoma rok po roku zatapia/
jak sine kry/
kogut zapiał/
kosa się skrzy
</strofa>




<strofa>baldurze wyżej ty czujesz nie ma powrotu/
och idzie kosę odrzucił a ujął śpiewny łuk/
to znaczy śmierci nie chce tylko go strąci grotem/
abyście razem nie doszli do czarnych strug</strofa>




<strofa>
stopnie z białego kamienia siło przedwieczna pogaś/
przecież płonące w słońcu wydają hildura na strzał/
groźnego wroga/
imię jego nienawiść młodych ciał
</strofa>




<strofa>przyklęka błyska brodą asyryjską/
napina cięciwę/
świsnęło</strofa>




<strofa>
to już to
</strofa>




<strofa>
spada hildur kołuje w otchłani siwej/
ugodzony pod serce nisko/
a światło pszenicznych włosów jak siostra za nim szło
<end id="e1420499445816-3240984656"/></strofa>





<naglowek_czesc>6. epilog</naglowek_czesc>





<strofa>baldur otworzył oczy rano/
pięć lat już temu arkusz bielił się spod pięści/
w taki sam świt/
gdy cichły czarne maszyny</strofa>




<strofa>za wcześnie cię wieńczonym nazwano/
jasny jedyny</strofa>




<strofa>
nie żałuj wstąpiłeś w mit
</strofa>


</liryka_lp>




</utwor>