Jasieński, Bruno Śmierć Pana Premiera http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/but-w-butonierce Sekuła, Aleksandra Sutkowska, Olga Fundacja Nowoczesna Polska Dwudziestolecie międzywojenne Liryka Wiersz sylabotoniczny Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/but-w-butonierce-smierc-pana-premiera http://polona.pl/item/803535/4/ Bruno Jasieński, But w butonierce, wyd. Klub Futurystów "Katarynka", Warszawa, 1921 Domena publiczna - Bruno Jasieński zm. 1938 2009 xml text text 2009-02-23 polhttp://redakcja.wolnelektury.pl/media/dynamic/cover/image/395.jpg Untitled / 20090919.SD850IS.2914 / SML, See-ming Lee 李思明 SML@Flickr, CC BY-SA 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/395 DCC.WL-D1 3MR do sprawdzenia zgodność strof Bruno Jasieński But w butonierce Śmierć Pana Premiera Rapsod Eleganckie, otwarte landau/ Z fantazyjnie filmową szybkością/ Elastycznie tańczyło po nierównym bruku/ Zaprzężone w dwa białe, rasowe ogiery. Pan Premier z wysokości pluszowej poduszki,/ Oddając z lekka-grzecznie ukłony en gros,/ Jak ktoś, kto ma cylinder i dobre maniery,/ Myśli z przyjemnością:/ --- Świat jest, w zasadzie, piękny./ I słońce jest piękne. Niewątpliwie... ---/ (Pan Premier jest, jak zwykle, po dobrym śniadaniu)/ --- I piękne są dziewczęta w wiosennych manteaux/ Na swoich śpiewnych biodrach kroczące leniwie./ Np. ta blondynka --- pulchna, jak ciasteczko... ---/ (Pan Premier zakurzył buty przy wsiadaniu,/ Otrzepuje je z lekka chusteczką)/ --- I jaka nadzwyczajna we wszystkim harmonia! ---/ (Pan Premier myśli filozoficznie)/ --- Przecież nie widzi chyba niewidomy!/ Przez to, że węglarz jest brudny i czarny,/ Jaśniej i bielej wyglądają domy./ (Zdaje się nawet jakiś myśliciel już to rzekł.)/ I czym by było np. resorne landau,/ Gdyby nie było wcale trzęsących dorożek?/ Albo czy kwitłyby tak pięknie drzewa,/ Gdyby zbrakło na świecie zwyczajnego... gnoju... ---/ (Pan Premier poetyzuje./ Jest dziś w wybornym nastroju./ Wiosna go olśniewa.)/ --- I jak wobec tych pięknych rzeczy są komiczni/ Wszyscy posłowie socjalistyczni/ Z tym swoim brudnym ludem, którym ciągle straszą./ Oni są po pierwsze nie-e-ste-tycz-ni.../ Tak przesiąkli kapustą i kaszą.../ Nie potrafią ocenić jak cudnym jest życie./ I w ogóle, gdy świat jest cały taki piękny, ---/ Bez wątpienia/ Jest po prostu nieprzyzwoicie/ Robić w nim jakieś zatwardzenia... --- Hoppp.../ Intermezzo./ Lekkie wstrząśnienie./ Szprycha zadziała koło w ciężarowym wozie./ Białe konie kłusowieją dalej./ Pan Premier uprzytamnia sobie, że siedzi w powozie/ I jedzie na posiedzenie./ Na poduszce, w skórzanym portfelu/ Leży jego mowa,/ Którą ma dziś wygłosić przed plenum./ Rzecz niby, w zasadzie, nie nowa.../ Dobrze jednak, że dziś jest w humorze,/ To mu w takich razach dodaje tlenu./ Poza tym mowa mu się udała,/ No... i teraz jest tak pięknie na dworze.../ Gdy przymknie oczy, bez mała/ Zdaje mu się, że jest Wielkim Księciem/ I jedzie gdzieś po miękkiej fiołkowej łące.../ (I ludzie najtrzeźwiejsi mają swe poezje...)/ --- Jednak to wszystko jest strasznie męczące... ---/ Myśli Pan Premier z dystyngowanym ziewnięciem,/ Z którym mu jest bardzo do twarzy.../ --- Dzisiaj w Sejmie 3 interpelacje,/ Nie licząc samych wniosków nagłych.../ Ten pasztet wczoraj na kolację/ Na intencję holenderskiej misji/ Był stanowczo cokolwiek nieświeży.../ Poza tym interview 8 dziennikarzy/ W sprawie nowej państwowej emisji.../ (Strasznie ciekawy naród --- ci Polacy...)/ Potem bankiet u Ministra Zdrowia/ Z 50-ej okazji urodzin.../ Wszystko to, jeśli się zmierzy, ---/ Wypadnie na pewno 12 godzin pracy./ Robotnicy krzyczą ośmiu godzin!/ Zobaczyliby ile mamy ich my, Ministrowie!/ Ale to ich nie obchodzi... ---/ Tymczasem słońce świeci tak różowo.../ Na ulicach bieleją kasztany.../ Pan Premier nie wie co się dzieje z jego głową/ Jest zupełnie słońcempijany./ Budzi się w nim odwieczny u człowieka kult Rha./ Stara się myśleć nad swoją mową./ Na porządku jest kwestia agrarna./ Mowa jest stanowczo non plus ultra./ Mocna. Zwięzła. Lapidarna./ Przy tym kwiecista i patriotyczna./ Wynalazł nawet piękną cytatę z Verhaerena.../ Jutro już będą o tym czytać sojusznicy.../ W Sejmie można liczyć na poparcie./ Zrobi się mały rwetes na lewicy.../ Zresztą, mówiąc otwarcie,/ Zważywszy pro i contra pewnym jest, że chociaż... światłem zostały zastąpione wielokropki na szerokość całej strony Ryży, uciekający robociarz/ W granatowej, połatanej bluzie.../ Smutne niebieskie oczy --- sen o eskimosie.../ Pan Premier czuje jakiś dziwny swąd.../ Coś go kręci w nosie.../ Musi kichnąć.../ --- Zaraz... aale skąd?... --- I-czi-hi!!! Białe szalone konie, całe w krwi i w pianie,/ Ponoszące na oślep ulicą/ Zaplątanego w lejcach siwego stangreta.../ Ktoś krzyczący przeraźliwie --- Ooooo!! ---/ Ktoś drugi wystraszony, spłaszczony przy ścianie./ I czarne, roztrzaskane na drzazgi landau... Ludzie./ Otoczyli./ Krzyczeli./ Machali rękami./ Znalazł się pompatyczny, zaspany constabel/ Popychali się. Pchali. Wzdychali./ Wyciągnęli czarne palto z nogami/ I z czymś mokrym, zamiast głowy.../ Wszystko było fashionabl./ Ktoś pobiegł dzwonić po pogotowie./ Ktoś opowiadał jakąś dziwną okoliczność.../ --- Proszę się nie tłoczyć, Panowie. ---/ Powiedział poważnie okręgowy/ I zaczął rozpychać publiczność./ Stali. Ubolewali. Wzdychali./ Kołysali domyślnie głowami.../ A jeśli?../ Przyjechała karetka ---/ Podnieśli./ Kapało na ziemię./ Dużo lepkiej, brunatnawej krwi./ Jakaś dama fiołkowo-biała/ Powiedziała: «Fi!»/ I zemdlała./ Wsadzili. Odjechali./ Każdy cisnął się. Każdy chciał zobaczyć z bliska. Policjant urzędowym tonem, dla formy,/ Poprosił nie robić zbiegowiska./ Tramwaj ruszył z dzwonieniem, zgrzytaniem./ Potoczyły się dorożki, platformy./ Poszli ludzie. Pojechały landa./ Samochody. Karety. Mail-coache./ Długa kołopędna girlanda/ Po nieznanej, linijnej wytycznej.../ Z akacji opadały białe, ciężkie płatki.../ Na rogach dyskutowali jeszcze długo/ O sytuacji politycznej./ W drukarniach układali nadzwyczajne dodatki.../ Została czerwonawa plama na asfalcie./ Konie ją rozniosły na kopytach./ Rozmazały ją koła, obcasy.../ Chłopiec z cukierni lizał palce po biskwitach./ Państwo za wielką szybą jedli ananasy./ Pani mówiła panu: --- Jutro nie przyjadę... --- Przyszedł łysy, parszywy pies/ I zaczął lizać/ Lepką, słodko-kwaśną marmoladę.