Brzeska, Wanda Ewa Tylko tamten strzał z karabinu text Świetlik, Maria Choromańska, Paulina 2023-12-06 2021 Fundacja Wolne Lektury pol https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/brzeska-tylk-tamten-strzal-z-karabinu/ Domena publiczna - Wanda Ewa Brzeska zm. 1950 Współczesność Liryka wiersz Wanda Ewa Brzeska, Garść ziemi, Spółdzielnia Wydawnicza "Wałbrzych", 1947. Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Wolne Lektury z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie. https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/7469.jpg Muzeum Narodowe w Warszawie. Wnętrze z zabytkami sztuki zdobniczej zniszczonymi we wrześniu 1939 r. - meble, instrumenty muzyczne oraz zegary, m.in. z kolekcji Tadeusza Bylewskiego, nieznany, domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/7469/ DCC 3MP Wanda Ewa Brzeska Tylko tamten strzał z karabinu Pamięci Janusza Już nigdy się, synu, nie dowiem,/ Co z tobą wtedy się stało,/ Śmierć, WojnaPowiedzieli ludzie nad Wisłą:/ --- «Tutaj rzucili to ciało... Przyjechali żelazną budą./ Przez most z RadziwiaRadziwie --- chodzi prawdopodobnie o dawną wieś, a od 1923 r. dzielnicę Płocka, na co wskazywałaby wspomniane w dalszej części wiersza szkoła i kościół, lub o niewielką wieś położoną w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim, w gminie Ojrzeń (obecnie liczącą ok. 30 mieszkanek i mieszkańców). do miasta»./ CzasNic nie wiem. Już tydzień?... Wiek minął?/ Brzeg rdzawe ziele porasta. Ile dni już mogło upłynąć/ Od bezlitosnych wydarzeń?/ Niby popiół siwe mam włosy,/ Głębokie bruzdy na twarzy. Czy śniegi topniały na łąkach?/ Czy liść purpurą się barwił?/ WojnaCzy to były dni Stalingradubitwa pod Stalingradem --- Stalingrad to jedno z największych miast Rosji, leżące nad Wołgą, obecnie nosi nazwę Wołgograd (do roku 1925 Carycyn, od 10 kwietnia 1925 do 7 listopada 1961 Stalingrad). O kontrolę nad Stalingradem stoczona została jedna z najważniejszych bitew II wojny światowej. Była to jedna z najkrwawszych bitew w historii wojen, liczbę ofiar szacuje się na 2 miliony. Niemiecka ofensywa na Stalingrad rozpoczęła się w sierpniu 1942 r. Bombardowania Luftwaffe doprowadziły do zniszczenia znacznej części miasta, następnie bitwa przerodziła się w walki miejskie, podczas których obie strony nadsyłały posiłki do miasta. W połowie listopada Niemcy zepchnęli radzieckich obrońców do czterech wąskich przyczółków wzdłuż zachodniego brzegu Wołgi, przejmując kontrolę nad 90 proc. powierzchni Stalingradu. Dopiero w listopadzie Armia Czerwona zdołała odciąć wspierające Niemców armie rumuńskie, węgierskie i włoskie. Hitler nakazał jednak swojej armii trwać na miejscu i nie próbować wyrwania się z okrążenia; zamiast tego podjęto próby zaopatrywania jej drogą powietrzną i przełamania pierścienia okrążenia z zewnątrz. Ciężkie walki trwały jeszcze do lutego 1943 r., gdy siły Osi w Stalingradzie, wyczerpawszy swoje zapasy amunicji i żywności, poddały się. Bitwa stalingradzka spowodowała wycofanie znacznych sił niemieckich z Europy Zachodniej, które miały uzupełnić straty wojskowe na froncie wschodnim.?/ Czy bronił się wówczas Narwikbitwa o Narwik --- Narwik to norweskie miasto portowe położone za kołem polarnym nad Morzem Norweskim. Wiosną 1940 r. o kontrolę nad portem toczyły się starcia pomiędzy siłami niemieckimi a alianckimi. Znaczenie strategiczne portu Narwik wiązało się z odbywającym się w nim przeładunkiem szwedzkiej rudy żelaza. Bitwa o Narwik była pierwszym testem współpracy różnych sił wojskowych: brytyjskich, francuskich, polskich i norweskich. W bitwie wzięła udział polska Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich. Z liczącej 4,7 tys. żołnierzy brygady w czasie tej operacji zginęło 97 żołnierzy, 28 zaginęło, 189 zostało rannych. W walkach brały udział także polskie okręty niszczyciele ORP Grom, Burza i Błyskawica. Natomiast statki pasażerskie MS Chrobry, Batory i Sobieski posłużyły jako transportowce dla wojska. Zwycięstwo nad armią niemiecką w tej bitwie uważane jest za pierwszą znaczącą klęskę Hitlera w czasie II wojny światowej.? CzasNic nie wiem... Już tydzień? Wiek mija?.../ Jak dawno bruzdy w mej twarzy?/ WojnaNa morzach czy polach WołyniaWołyń --- kraina historyczna w dorzeczu górnego Bugu oraz dopływów Dniepru, część Ukrainy. / Los świata wówczas się ważył? Ile to już, synu, tygodni/ Nie widzę oczu twych młodych?/ Cienie czarnych chmur rozkłębionych / Runęły w krąg na ogrody. KsiężycTej nocy grudniowej, bezsennej / Do izby mej zajrzał księżyc./ Pytałam całkiem bezradna:/ --- Minęło już sześć miesięcy? Pamięć, Czas, WojnaNiejeden już raz drżała ziemia,/ Niejeden alarm już minął ---/ Twoja stara matka wciąż słyszy/ Ten jeden strzał z karabinu. Dzisiaj w wiosce naszej, w Radziwiu,/ Jest znowu szkoła i kościół ---/ W dół oczy opuszcza dziewczyna,/ Była twą pierwszą miłością. Ta sama to dawna jest szkoła,/ Tuś pierwsze składał litery,/ Te same to dawne kasztany,/ O nieś się dzieckiem opierał. Scyzorykiem w korze kasztanu/ Swe imię wyciąłeś: «Janek»,/ Twoje imię... Codzienną mową/ Dźwięczeć nie było mu dane. I nie było ci również dane / MatkaMatczyną głowę przygarnąć,/ Gdy już nikt jej nie da schronienia,/ Tylko ziemia przytuli jak ziarno. CzasZnów liczyć próbuję tygodnie,/ Liczę miesiące, kochanie,/ Ale wybacz, synu, twej matce:/ Lat liczyć sił mi nie stanie.