Brzeska, Wanda Ewa Pochwała Niemca text Świetlik, Maria Choromańska, Paulina 2023-12-06 Fundacja Wolne Lektury pol Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Wolne Lektury z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie. Domena publiczna - Wanda Ewa Brzeska zm. 1950 https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/brzeska-pochwala-niemca/ Wanda Ewa Brzeska, Garść ziemi, Spółdzielnia Wydawnicza "Wałbrzych", 1947. 2021 https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/7459.jpg Gubernator Hans Frank (4 z lewej), Ernst Zorner (4 z prawej), Ernst Kundt (2 z prawej), Otto von Wachter (3 z prawej) i inni funkcjonariusze niemieccy zwiedzają teren byłego getta lubelskiego., Andraschko Gustaw, domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/7459/ Współczesność Liryka wiersz DCC 3MP Wanda Ewa Brzeska Pochwała Niemca Ballada dwugłosowa Panu Arkadiuszowi MirkowiczowiMirkowicz, Arkadiusz --- prawdopodobnie chodzi o polskiego badacza literatury (1900--1983). Praca, Robotnik--- Zwiń swe szkice, mistrzu budowlany,/ Rzesza ceni wysiłki twe szczere!/ --- Nie czas na spoczynek! Na rano/ Ma być gotów baraków szereg! --- Gdzież on stanie? Gruz ledwie zwalono,/ Garść popiołu z polskich kamienic!/ --- Już pracują więźniowie z FordonuFordon --- dziś Zakład Karny w Bydgoszczy-Fordonie, w okresie II wojny światowej nazistowskie więzienie dla kobiet; szacuje się, że odbywało w nim kary ponad 6 tys. więźniarek (Polek i Żydówek), wiele z nich było następnie przewożonych do obozów w Auschwitz lub Ravensbrück.!/ Z MontelupichMontelupich --- więzienie znajdujące się w Krakowie przy ul. Montelupich 7, daw. więzienie garnizonowe Armii Austro-Węgier, dziś areszt śledczy. W czasie II wojny światowej w budynku tym mieściło się więzienie policyjne podlegające Gestapo; szacuje się, że w tym okresie osadzonych było tu ok. 50 tys. osób (w tym profesorowie Uniwersytetu Jagiellońskiego). Większość aresztowanych wywożono do obozów KL Auschwitz lub obozu pracy przymusowej Plaszow (Płaszów)., z PawiakaPawiak --- daw. więzienie w Warszawie przy ul. Dzielnej 24/26, wzniesione w l. 1830--1835 między ulicami Dzielną, Pawią i Więzienną. W okresie II wojny światowej było największym więzieniem politycznym na terytorium okupowanej Polski; jak szacuje się przez Pawiak przeszło ok. 100 tys. osób, z których część została zamordowana na miejscu, a ok. 60 tys. wywieziono do obozów. zwiezieni! --- Dość na dzisiaj! Już zbliża się ranek!/ Za swą pilność masz --- tkaczu --- odznaki!/ --- Cóż mi z tego! TreblinkaTreblinka --- nazistowski obóz śmierci, oficjalna nazwa SS-Sonderkommando Treblinka, zwyczajowo Treblinka II (dla odróżnienia od obozu pracy przymusowej Treblinka I). Powstał jako element planu całkowitej zagłady ludności żydowskiej w lipcu 1942 r. i funkcjonował do listopada 1943 r. na terenie gminy Kosów w powiecie sokołowskim, przy linii kolejowej Siedlce-Sokołów Podlaski-Małkinia, nieopodal wsi i stacji Treblinka, od których pochodzi jego nazwa. Do obozu naziści kierowali transporty z gett w okupowanej Polsce, w tym z getta warszawskiego, a także z innych części Europy (Żydzi austriaccy, czescy, greccy, jugosłowiańscy, niemieccy i słowaccy oraz Romowie i Sinti). Ofiary mordowano w komorach gazowych, ich liczba sięga ok. 800 tys. osób. Był to zatem największy ośrodek zagłady w Generalnym Gubernatorstwie, drugi po Auschwitz-Birkenau w okupowanej Europie. W obozie miały miejsce różne akty oporu, a 2 sierpnia 1943 roku wybuchło powstanie, dzięki któremu około 400 więźniów zdołało uciec (blisko siedemdziesięcioro z nich przeżyło wojnę)., MajdanekMajdanek --- KL Lublin, nazywany także Majdankiem lub obozem na Majdanku, to działający w l. 1941--1944 nazistowski obóz pracy dla jeńców wojennych, następnie obóz koncentracyjny, a od 1942 także obóz śmierci. Od wiosny 1942 r. na Majdanek kierowano liczne transporty Żydów (głównie ze Słowacji, a także Protektoratu Czech i Moraw, Niemiec oraz z Lubelszczyzny). Od wiosny 1943 r. zwożono tu ludność żydowską z likwidowanych gett: warszawskiego i białostockiego. Najwięcej osób straciło życie w wyniku rozstrzeliwań oraz w komorach gazowych, które uruchomiono jesienią 1942 r. Ostatnim elementem ,,Akcji Reinhardt", czyli planu ostatecznej likwidacji ludności żydowskiej z terenu Generalnej Guberni i Okręgu Białostockiego, była masowa egzekucja, która odbyła się 3 i 4 listopada 1943 r. W ciągu jednego dnia wymordowano wówczas ok. 18 tys. Żydów z Majdanka oraz innych obozów na terenie Lublina (a także 25 tys. w innych miejscowościach). Akcja ta, nosząca kryptonim ,,Erntefest" (,,Dożynki") była największą jednostkową egzekucją przeprowadzoną w czasie drugiej wojny światowej w obozach koncentracyjnych./ Wciąż wołają o moje pasiakipasiaki --- charakterystyczny strój więźniów przypominający piżamę w (zwykle pionowe) pasy. Został wprowadzony do obozów koncentracyjnych już w 1938 r. Strój utrudniał ucieczkę, wyróżniając się na tle zwykłych ubrań okolicznych mieszkańców. Męski strój obozowy składał się z koszuli, kalesonów, marynarki, spodni oraz okrągłej czapki bez daszka, a kobiecy z sukienki z długimi rękawami i białej chustki na głowę. Od 1940 r. pasiaki produkowane były w obozie KL Ravensbrück, a następnie także w KL Sachsenhausen.! --- Spocznij chwilę --- kotlarzu --- przy ścianie,/ Jak parują twe kotły na widłach!/ --- Na jutro mam termin! Sto wanien/ Zamówiła fabryka mydłafabryka mydła --- żadne badania nie potwierdziły istnienia fabryk produkujących mydło z ludzkiego tłuszczu w czasie II wojny światowej, mit ten był jednak rozpowszechniony już w czasie wojny. Informacja o tym, że naziści produkują takie mydło, pojawiła się też w Medalionach Zofii Nałkowskiej. W 2006 r. śledztwo Instytutu Pamięci Narodowej potwierdziło, że we wspomnianym w Medalionach gdańskim instytucie anatomicznym przygotowywano w trakcie II wojny światowej ze zwłok więźniów preparaty (kości, czaszki) dla studentów medycyny oraz środek czyszczący z tłuszczu. Jednak nie ma tam żadnych śladów wskazujących na masowy czy komercyjny charakter tej produkcji.! --- Stukasz młotkiem --- rymarzu --- jak dzięcioł!/ Dość naciąłeś tych pasków ze skóry!/ --- Nie tak łatwo sto pejczówpejcz --- naziści używali pejczy w obozach do wymierzania doraźnych lub regulaminowych kar. Kara chłosty mogła oznaczać od 10 do 50 (lub więcej) uderzeń na gołe ciało. zakręcić/ I na termin dostarczyć za mury! --- Dzień dogasa --- niemiecki kowalu ---/ Mógłbyś w kąt już żelastwo to cisnąć!/ --- To nie jest tak proste! Na pale/ Las szubienic czeka nad Wisłą! --- Pot ci spływa niby krople laku!/ Już tym zamkom --- ślusarzu --- daj pokój!/ --- Nie dla mnie wywczasy! Brak haków/ Niezliczonym pawiakom naokół. Lekarz--- O kant biurka --- doktorze --- już trącasz!/ Ze zmęczenia się słaniasz. Tyś chory!/ --- Ach, na cykloncyklon --- uśmiercanie gazem (zwykle preparatami cyjanowodoru, np. cyklonem B) było jednym ze sposobów masowego mordowania przez nazistów w czasie drugiej wojny światowej. Początkowo naziści wykorzystywali trujące właściwości spalin samochodowych, uśmiercając nimi w ramach Akcji T4 niemieckie dzieci z widocznymi wadami rozwojowymi, przebywające w instytucjach opiekuńczych, następnie dorosłe osoby z niepełnosprawnością intelektualną lub chore psychicznie (szacuje się, że w sumie w ten sposób zamordowali ok. 300 tys. osób, początkowo obywateli Niemiec i Austrii, z czasem także Polski z terenów okupowanych przez III Rzeszę). Od 1942 r., kiedy Akcja T4 została zakończona, zaangażowany w nią personel i sprzęt skierowano do obozów koncentracyjnych i obozów zagłady. Trujących gazów używano w ciężarówkach (po raz pierwszy do zamordowania ludzi ze względu na ich narodowość w lutym 1942 r.; było to ok. 4 tys. osób narodowości romskiej i ok. 4 tys. żydowskiej), następnie w pomieszczeniach istniejących już budynków (np. w piwnicach zamków), a z czasem w specjalnie wybudowanych pomieszczeniach, które miały udawać łaźnie. już od miesiąca/ Krematoriów czekają komorykomora --- tu: komora gazowa; urządzenie do uśmiercania ludzi trującym gazem.! Pies, Zagłada, Żyd--- Psy niemieckie! Ty, Rolfie! Gdzie lecisz?!Psy niemieckie... Gdzie lecisz?! --- psy niemieckie znane były w obozach z gorliwej służby. ,,Rolf" i ,,Mensch" zasłużyli się w Oświęcimiu./ Czas już wracać z panami do domu!/ Jak to? Setkę żydowskich dzieci/ Trzeba w pyskach odnieść do komór! Żołnierz--- Dokąd biegniesz, niemiecki feldfeblufeldfebel --- niemiecki podoficerski stopień wojskowy, odpowiednik polskiego sierżanta, w formacjach Waffen SS Oberscharführer.?/ Zapał w oczach młodzieńczy ci płonie!/ --- Obejmuję dziś funkcję zaszczytną/ W egzekucyjnym plutonie! Praca, Robotnik, Grób--- Dokąd śpieszysz, dzielny robotniku?/ Dokąd wieziesz tysiące łopat?/ --- Na przyjęcie grobów masowych/ Trzeba całą Polskę przekopać! Władza, Polityka--- Kim jesteście, chłopcy z pochodniami,/ Od żagwi płonących różowi?/ --- My świat z czterech stron podpalimy,/ Aby radość sprawić WodzowiFührer (niem. wódz) --- tytuł używany przez Adolfa Hitlera, przywódcę nazistowskich Niemiec po przejęciu władzy.!