<utwor>
  <rdf:RDF xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#">
    <rdf:Description rdf:about="http://redakcja.wolnelektury.pl/documents/book/braun-zyd/">
    <dc:creator xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Braun, Pola</dc:creator>
    <dc:title xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Żyd</dc:title>
    <dc:type xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">text</dc:type>
    <dc:contributor.editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Świetlik, Maria</dc:contributor.editor>
    <dc:contributor.editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Sekuła, Aleksandra</dc:contributor.editor>
    <dc:contributor.technical_editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Choromańska, Paulina</dc:contributor.technical_editor>
    <dc:date xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2023-04-18</dc:date>
    <dc:date.pd xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2014</dc:date.pd>
    <dc:publisher xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Fundacja Wolne Lektury</dc:publisher>
    <dc:language xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">pol</dc:language>
    <dc:source xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Pieśń ujdzie cało… Antologia wierszy o Żydach pod okupacją niemiecką, wstęp i oprac. Michał M. Borwicz, Warszawa - Łódź - Kraków 1947.</dc:source>
    <dc:identifier.url xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/braun-zyd</dc:identifier.url>
    <dc:rights xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Domena publiczna - Pola Braun zm. 1943</dc:rights>
    <dc:subject.period xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Współczesność</dc:subject.period>
    <dc:subject.type xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Liryka</dc:subject.type>
    <dc:subject.genre xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Wiersz</dc:subject.genre>
    <dc:description xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Fundację Wolne Lektury.</dc:description>
    <dc:relation.coverImage.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/7330.jpg</dc:relation.coverImage.url>
    <dc:relation.coverImage.attribution xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Port chlopca, Gela Seksztajn-Lichtensztajn (1907-1943), domena publiczna</dc:relation.coverImage.attribution>
    <dc:relation.coverImage.source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/7330/</dc:relation.coverImage.source>
    <category.thema.main>DCC</category.thema.main>
    <category.thema>1DTP</category.thema>
    <category.thema>3MP</category.thema>
    </rdf:Description>
  </rdf:RDF><liryka_l>
<uwaga><akap>źródło: Pieśń ujdzie cało… Antologia wierszy o Żydach pod okupacją niemiecką, wstęp i oprac. Michał M. Borwicz, Warszawa --- Łódź --- Kraków 1947, s. 229</akap>
<akap>Dodano przecinki w kilku wersach -> Powiedz mi, czy
W pozostałych miejscach pozostawiono oryginalną interpunkcję </akap></uwaga>





<autor_utworu>Pola Braun</autor_utworu>



<nazwa_utworu>Żyd</nazwa_utworu>



<nota><akap>(Słowa i muzyka Pauliny Braunówny)</akap></nota>





<strofa><begin id="b1680943210100-2932383825"/><motyw id="m1680943210100-2932383825">Żyd</motyw><begin id="b1680943299717-2934483050"/><motyw id="m1680943299717-2934483050">Antysemityzm</motyw>Powiedz, droga mamo, co to znaczy słowo ,,Żyd<pe><slowo_obce>Żyd</slowo_obce> --- słowo oznaczające osobę pochodzenia żydowskiego, to znaczy posiadającą przynajmniej jednego przodka  narodowości żydowskiej (a także, rzadziej, osobę, która przeszła konwersję religijną na judaizm), która identyfikuje się jako osoba żydowska. Nie każda osoba żydowska jest wyznawcą religii, w tym różnych nurtów judaizmu, i nie każda osoba wyznająca judaizm musi się identyfikować jako Żydówka bądź Żyd.</pe>"?/
Czy to jakaś hańba, jakiś wstyd?/
Powiedz mi, czy Żydzi długie brody mają,/
Powiedz mi, czy modlą się i w takt się kiwają<pe>
<akap><slowo_obce> Żydzi długie brody mają... się kiwają</slowo_obce> --- odniesienie do wyglądu i praktyk religijnych ortodoksyjnych wyznawców judaizmu. Zakaz przycinania brody wynikał z fragmentu Tory:</akap>


 
<strofa>
Nie podstrzygajcie kolisto boków głowy waszej, a nie psuj końców brody twojej
</strofa>
 
<akap>(Lev. XIX 27, tłum. Izaak Cylkow).</akap>


 

<akap>Wyrywanie lub obcinanie bród było częścią prześladowań osób narodowości żydowskiej w trakcie pogromów.</akap>


 
<akap>Rytmiczne poruszanie górną częścią tułowia w trakcie modlitwy pojawiło się w społeczności żydowskiej ok. VIII w.; pochodzenie i znaczenie tego zwyczaju nie jest jasne.</akap></pe>./
Powiedz, droga mamo, czy to wstyd?<end id="e1680943299717-2934483050"/>/
Że ja jestem taki mały Żyd?</strofa>




<strofa><wers_wciety typ="1"><begin id="b1680943264033-514844928"/><motyw id="m1680943264033-514844928">Cierpienie</motyw>Żyd, kochane dziecko, to cierpienie,</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="1">Żyd, kochane dziecko, to zły los,</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="1">Żyd, kochane dziecko, to zmartwienie,</wers_wciety>/
  <wers_wciety typ="1">Żyd musi przetrzymać każdy cios.<end id="e1680943264033-514844928"/></wers_wciety>/
  <wers_wciety typ="1"><begin id="b1680943253164-1163383375"/><motyw id="m1680943253164-1163383375">Nadzieja</motyw>Żyd, kochane dziecko, to otucha.</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="1">Żyd to wiara w przyszłość, w lepsze dni,</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="1">Żyd nie traci nigdy w życiu ducha,<end id="e1680943253164-1163383375"/></wers_wciety>/
<wers_wciety typ="1">Śmieje się, choć serce nieraz drży.</wers_wciety></strofa>




<strofa><begin id="b1680943283350-3819136494"/><motyw id="m1680943283350-3819136494">Antysemityzm</motyw>Powiedz, droga mamo, czemu każdy z niego drwi,/
Czemu każdy śmieje się i drwi?/
Powiedz mi, czy Żydzi to jest nic dobrego?/
Powiedz mi, czy nigdy nie stworzyli czegoś./
Powiedz, droga mamo, czy to wstyd,/
Że ja jestem taki mały Żyd?<end id="e1680943283350-3819136494"/></strofa>




<strofa><wers_wciety typ="1">... Żyd, to, czekaj, wiem już, co ci powiem,</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="1">Żyd, to wielkie słowo, wierzaj mi,</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="1">Żyd, to jest jedyny bodaj człowiek,</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="1">Który zna prawdziwe gorzkie łzy.<end id="e1680943210100-2932383825"/></wers_wciety></strofa>


</liryka_l></utwor>