Boy-Żeleński, Tadeusz Pieśń o mowie naszej http://www.wolnelektury.pl/lektura/slowka-zbior Kowalska, Dorota Niedziałkowska, Marta Fundacja Nowoczesna Polska Dwudziestolecie międzywojenne Liryka Wiersz Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/slowka-zbior-piesn-o-mowie-naszej Tadeusz Boy-Żeleński, Słówka: zbiór wierszy i piosenek, nakł. Księgarnia Polska B. Połonieckiego, Lwów; wyd. E. Wende, Warszawa 1913 Domena publiczna - Tadeusz Boy-Żeleński zm. 1941 2012 xml text text 2011-12-09 pol Poezja DCC.WL-D1 3MP Tadeusz Boy-Żeleński Słówka (zbiór) Pieśń o mowie naszej Rzecz aż nazbyt oczywista, / Że jest piękną polska mowa: / Jędrna, pachnąca, soczysta,/ Melodyjna, kolorowa, Bohaterska, gromowładna, / Czysta niby błękit nieba, / Mądra, zacna, miła, ładna, / Słowo, Język--- Ale czasem przyznać trzeba, Że ten język najobfitszy / W poetyczne różne kwiatki,/ W uczuć sferze pospolitszej / Zdradza dziwne niedostatki; Że w podniebnej wysokości/ Nazbyt górnie toczy skrzydła, / A nas, ludzi z krwi i kości,/ Poniewiera gorzej bydła. To, co ziemię w raj nam zmienia,/ Życia cały wdzięk stanowi,/ Na to --- nie ma wyrażenia,/ O tym --- w Polsce się nie mówi! SeksPytam tu obecne Panie,/ By od grubszych zacząć braków: / Jak mam nazwać «obcowanie» / Dwojga różnej płci Polaków? Czy «dusz bratnich pokrewieństwem»? / Czy «tarzaniem się w rozpuście»? / «Serc komunią» --- czy też «świństwem», / Lub czym innym w takim guście? «Cudzołożyć»? «Jawnogrzeszyć»? --- / (Dalej już położę kreski,/ Resztą może was ucieszyć/ Józef Albin Herbaczewski). Choć poezji święci wiosnę / Wieszczów naszych dzielna trójka, / Polskie słownictwo miłosne / Przypomina Xiędza Wujka! Dowody najoczywistsze/ Znajdziesz choćby w takim głupstwie,/ Że polskiego słowa mistrze/ Śnią o «rui» i «porubstwie»!! W archaicznym tym zamęcie / Jak ma kwitnąć szczęścia era? / Gdzie zatraca się pojęcie, / Tam i sama rzecz umiera! Ludziom trzeba tak niewiele, / By na ziemi niebo stworzyć, / Lecz wykrztusić jak: aniele, / Ja chcę z tobą --- --- cudzołożyć!!? Jak wyszeptać do dziewczęcia: / Chcę «pozbawić cię dziewictwa», / Nie obawiaj się «poczęcia», / Kpij sobie z ja-wno-grze-szni-ctwa! Jak kusić głosem zdradzieckim, / Wabić słodkich zaklęć gamą? / Każdy wyraz pachnie dzieckiem,/ Każde słowo drze się: mamo! Nazbyt trudno w tym dialekcie / Romansowe snuć intrygi: / Polak cnotę ma w respekcie / Lub «tentujetentować (z fr. tenter: próbować, usiłować) --- tu: kusić.» ją --- na migi! Obyczaje, FlirtStąd, gdy w Polsce do kolacji / «Płcie odmienne» siądą społem,/ Główna cząstka konwersacji / Zwykła toczyć się --- pod stołem. Niech upadnie ci serweta --- / Człowiek oczom swym nie wierzy:/ Gdzie mężczyzna? gdzie kobieta? / Która noga gdzie należy? Pantofelków, butów gęstwa / Fantastycznie poplątana/ Stacza walki pełne męstwa: / Istny Grünwald Mistrza Jana! Tak pod stołem wieczór cały / Gimnastyczne trwa ćwiczenie, / A przy stole --- komunały / O Żeromskim lub Ibsenie... Lecz najcięższą budzi troskę, / Że marnieje lud nasz chwacki,/ Że już cichą, polską wioskę / Skaził żargon literacki; Na wieś gdy się człek dobędzie, / Chcąc odetchnąć życiem zdrowszem, / Słyszy: «Kaśka, jagze bendzie / Względem tego co i owszem...» . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . / . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . PoetaWidzę tu zebraną tłumnie/ Kapłanów sztuki elitę, / Co swe kudły wznoszą dumnie / Ponad rzesze pospolite. Wy! «świetlanych duchów związek»/ Wy! «idei stróże czystej», / Wasz to jest psi obowiązek / Kształcić język ten ojczysty! Skończcie wasze komedyje,/ Schowajcie pawie ogony, / Żyjcie --- czym każdy z nas żyje, / Idźcie --- --- kochać... za miliony! NaródDość nastrojów waszych, dranie!/ Uczcie mówić waszych braci:/ To jest wasze powołanie! / Od tego was naród płaci! Język Język naszym skarbem świętym,/ Nie igraszką obojętną;/ Nie krwią, ale atramentem / Bije dzisiaj ludów tętno; Musi naprzód iść z żywemi,/ A nie tępić życia zaród,/ Soków pełnię czerpać z ziemi:/ Jaki język --- taki naród!!! Pisane w r. 1907.