Boy-Żeleński, Tadeusz Litania ku czci P. T. Matrony Krakowskiej http://www.wolnelektury.pl/lektura/slowka-zbior Kowalska, Dorota Niedziałkowska, Marta Fundacja Nowoczesna Polska Dwudziestolecie międzywojenne Liryka Wiersz Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/slowka-zbior-litania-ku-czci-p-t-matrony-krakowskiej Tadeusz Boy-Żeleński, Słówka: zbiór wierszy i piosenek, nakł. Księgarnia Polska B. Połonieckiego, Lwów; wyd. E. Wende, Warszawa 1913 Domena publiczna - Tadeusz Boy-Żeleński zm. 1941 2012 xml text text 2011-12-09 pol Poezja DCC.WL-D1 3MP Tadeusz Boy-Żeleński Słówka (zbiór) Litania ku czci P. T. Matrony Krakowskiej Inwokacja: Dostojna Pani! Sporo lat już mija, jak słucham potulnie i cierpliwie potoków Twej wymowy; racz więc przymknąć teraz na chwilę Twe słodkie usteczka i pozwól mi przemówić, a postaram się --- w przeciwieństwie do Ciebie, Pani, --- być zwięzłym i treściwym. O ty, polskiej ziemi chwało,/ Ty, postaci wpółmonarsza,/ Ty, czcigodna, nazbyt mało / Opiewana, «damo starsza»; Grzeczność, ObyczajeTy, co z głębin swej kanapy/ Wychylając kibić tłustą, / Brzydkie swe nadstawiasz łapy / Przerażonym naszym ustom; Ty, co z dostojeństwem w twarzy/ Dźwigasz swe potworne kłęby, / O których lustmörderlustmörder (niem.) --- morderca na tle seksualnym, zboczeniec. marzy, / Szczerząc zakrwawione zęby; I ty, uroczysta klempo,/ W twojej wiecznej sukni bordo,/ Z twoją beznadziejnie tępą/ --- Powiedzmy otwarcie --- mordą; Ty, orędowniczko dzielna / Uciśnionej polskiej nacji,/ Arcykapłanko naczelna / Naszej starobabokracji; Ty, co w «Piątki» lub «Soboty»/ Polskich dusz sprawujesz rządy,/ Starodawne wskrzeszasz cnoty, / A druzgocesz «nowe prądy»; Co na fiksachfiks (przest., z fr. jour fixe: ustalony dzień) --- spotkanie towarzyskie, przyjęcie. i na rautach,/ I na dobroczynnej sesji / Pytlujesz o pruskich gwałtach,/ O «modernie» i «secesji»; Ty, co wszelkich zadań bytu / W mig rozcinasz każdy problem,/ Gdy człek myśli, jakim by tu / Zamknąć babie gębę skoblem; CzarownicaTy, strącona z Łysej Góry / W salonu fałszywy «ampir»ampir --- własc. empire (fr.: imperium), styl dekoracji wnętrz, rozwinął się na początku XIX w. pod wpływem odkrywanej właśnie sztuki starożytnej egipskiej i rzymskiej., / Gdzie nas bierzesz na tortury/ I krew nudą ssiesz jak wampir; Ty, co głupoty powagą / Najmądrzejszych wodzisz za łby; / Ty! którą po śniegu nago / Człowiek bez litości gnałby; Ty, elokwencji patokopatoka --- płynny, świeży miód., / Coś jest wiecznych sporów źródłem, / Czy cię nazwać starą kwoką, / Czy też raczej starem pudłem; ŻonaTy, co gorzko winisz męża/ O prozaizm i codzienność, / Gdy twa energia zwycięża / Nazbyt rzadko jego senność; I ty, której czujność tępi / Młodych wzruszeń powab czysty, / A co w Tomaszu à KempiTomasz à Kempi, własc. Thomas à Kempis, a. Thomas von Kempen (ok. 1380--1471) --- niem. mnich katolicki, przypisuje się mu autorstwo znanego dzieła propagującego ascezę O naśladowaniu Chrystusa./ Dawnych gachów chowasz listy; Ciało, Starość, ErotyzmTy, co zdarłszy z siebie płótna, / Oglądasz się w lustrze całą / I wzdychasz, ropucho smutna: / «On tak lubił moje ciało...» Ty, obrazie wiedźmy starej, / Wydarty ze sztychów Goyi --- / Powiedz mi: przez jakie czary / Jęczymy w niewoli twojej? Z jakim czartowskim blekotem / Omamienie na nas padło, / Że czynimy czci przedmiotem / Szpetność, głupotę i sadło? Przez jakie dziwne kuriozum / Tłuszcz bierzemy za charakter,/ Puste gadulstwo za rozum, / A za obraz cnót klimakter?? Kobieta, Kobieta demoniczna, Grzeczność, StarośćZa co stwór podeszły wiekiem, / Co kobietą być już przestał,/ A nigdy nie był człowiekiem,/ Windujemy na piedestał???! Próżne gniewy, próżne męstwo,/ Nie nadeszła chwila jeszcze --- / Nazbyt silnie czarnoksięstwo / Ściska nas w potworne kleszcze; Coraz ciaśniej, coraz duszniej,/ Coraz bardziej smutni, słabi / W takt kręcimy się posłuszni, / Jak nam zagra chochoł babi; I tylko w tęsknocie żyjem, / Czy nie wstanie jaki Wandal, / Co przepędzi babę kijem / I zakończy raz ten skandal!... Pisane w r. 1908.