Borowski, Tadeusz Opowiadanie z prawdziwego życia 2022-06-30 Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury. Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Uniwersytecką w Toruniu z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów Biblioteki. xml http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/borowski-kamienny-swiat-opowiadanie-z-prawdziwego-zycia/ pol Fundacja Nowoczesna Polska Domena publiczna - Tadeusz Borowski zm. 1951 2022 Tadeusz Borowski, Kamienny świat, "Czytelnik" Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1948. Opowiadanie Współczesność Epika text Kalamon, Ilona Kotwica, Wojciech Sekuła, Aleksandra Kopeć-Gryz, Aleksandra Choromańska, Paulina http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/borowski-kamienny-swiat/ https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/7051.jpg Kompozycja, Blok Kurjer Bloku, 1924, nr 6-7, Teresa Żarnowerówna, domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/7051 FJM 1DTP 3MP Tadeusz Borowski Opowiadanie z prawdziwego życia Redaktorowi Stefanowi ŻółkiewskiemuŻółkiewski, Stefan (1911--1991) --- krytyk literacki, historyk literatury, w latach 1945--1948 redaktor tygodnika ,,Kuźnica". Myślałem wtedy, że umrę. CierpienieLeżałem na gołym sienniku, okryty kocem, który cuchnął zaschłym kałem i ropą moich poprzedników. Byłem tak osłabiony, że przestałem się drapać, aby odpędzić pchły. Na biodrach, pośladkach i ramionach potworzyły mi się rozległe odleżyny. Obciągnięta na kościach skóra była czerwona i paliła jak świeża oparzelizna. Czułem wstręt do swego ciała i nasłuchiwałem z ulgą rzężenia innych ludzi. Chwilami myślałem, że uduszę się z pragnienia. Otwierałem wtedy popękane wargi i, marząc o pełnym kubku zimnej kawy, wpatrywałem się bezmyślnie we fragment pustego nieba leżącego za otwartym na oścież oknem. Zanosiło się na niepogodę, ponieważ popielaty, trupi dym snuł się nisko nad dachami. Na dachach topiła się smoła i błyszczała w słońcu jak rtęć. Kiedy mięso pośladków i pleców poczynało wzbierać we mnie żywym ogniem, obracałem się bokiem na chropowatym sienniku i podłożywszy pięść pod ucho, podnosiłem wyczekująco wzrok w stronę opuchniętego człowieka na sąsiednim łóżku, kapykapo --- w gwarze obozowej: więzień, pełniący funkcję dozorcy pozostałych więźniów. nazwiskiem Kwaśniak. Obok niego na stołku stał kubek z kawą, leżało nadgryzione jabłko i poniewierał się kawałek kruszącego się chleba. W nogach łóżka, ukryte w tekturowej paczce pod prześcieradłem, dojrzewały zielone pomidory, przysłane mu przez troskliwą żonę. Kapo Kwaśniak źle znosił bezruch. Tęsknił nostalgicznie za swoim komandemkomando --- w gwarze obozowej: w obozie koncentracyjnym grupa więźniów, wykonujących pracę przymusową., które pracowało na babskim lagrzelager --- w gwarze obozowej: niemiecki obóz koncentracyjny.. Nudził się. Na KrankenbauKrankenbau (niem.) --- szpital obozowy, w gwarze obozowej stosowane było również pojęcie ,,rewir". odebrano mu jedyną rozrywkę: jedzenie do syta, gdyż był chory na nerki. Jego sąsiad był Żydem, skrzypkiem z Holandii, i samotnie umierał na zapalenie płuc. Słowo, Jedzenie, Prawda, LiteratToteż słysząc chrzęst mego siennika, kapo Kwaśniak nieodmiennie podnosił się na łokciu i badawczo mrużył obrzękłe oczy. --- Wyspał się pan nareszcie --- mówił ze złością, ledwie kryjąc wzbierającą w nim niecierpliwość. --- Niechże pan dalej co opowiada. Człowiek prawie zdrowy, a musi leżeć jak muzułmanmuzułman --- w gwarze obozowej: osoba skrajnie wycieńczona fizycznie i psychicznie głodem i chorobami, pozbawiona podstawowych odruchów życiowych.. Dawno wybiórkiwybiórka --- w gwarze obozowej: wybieranie z zespołu chorych lub inwalidów kandydatów na zagazowanie lub śmiertelny zastrzyk. nie było. Nie zadowalały go streszczenia wulgarnych książek, historie z filmów awanturniczych, dramaty z wielkiego repertuaru. Nie cierpiał niesamowitych opowieści osnutych na tle utworów romantycznych. Z pasją natomiast zagłębiał się w bzdurne i sentymentalne wątki, jeżeli tylko zdołałem go przekonać, że pochodzą z mojego prawdziwego życia. I w istocie, wywlokłem już na wierzch wszystko, co kiedykolwiek przeżyłem ciekawego; ciotkę, dla której kochanek-gajowy grał wieczorami na gitarze pod oknem; żywego koguta z lekcji fizyki, co, zamknięty przez nas w szafie na złość profesorowi, nie chciał piać; dziewczynę z zajadami w kącikach ust, kojarzącą mi się dzięki pewnym przeżyciom z polskim wrześniem etc.etc. --- skrót od łac. et caetera: i inne, i tak dalej. Opowiedziałem mu także wyczerpująco o swoich miłościach, żałując gorzko, że było ich tylko dwie. Byłem uczciwy i mówiłem w najprostszych słowach prawdę, nic, tylko prawdę. Ale czas mijał bardzo powoli, a ja miałem coraz większą gorączkę i coraz silniejsze pragnienie. --- Kiedy siedziałem w więzieniu, przyszedł do nas do piwnicy chłopiec. Powiedział, że przyprowadził go policjant. Podobno za to, że chłopiec pisał kredą na murze --- zacząłem z wolna, przeciągnąłem językiem po wargach i opowiedziałem w interesującym skrócie historię chłopca z Biblią, historię, którą zresztą powtórzyłem w parę lat później w pewnej krótkiej noweliChłopiec z Biblią --- opowiadanie Tadeusza Borowskiego opublikowane w 1947 r. na łamach ,,Zeszytów Wrocławskich".. Chłopiec miał przy sobie Pismo święte, które czytał przez cały dzień. Nie odzywał się do nikogo, a na pytania towarzyszy odpowiadał krótko i opryskliwie. Po południu wrócił do naszej celi pewien młody Żyd z badania. Popatrzył na chłopca i powiedział, że go widział na GestapoGestapo --- niem. Geheime Staatspolizei, tajna policja polityczna III Rzeszy. . ,,Przyznaj się --- dodał --- że jesteś Żydem, tak jak i ja. Nie bój się, tu sami swoi". Chłopiec z Biblią powiedział, że go przyprowadził policjant i że nie jest Żydem. Wieczorem wyprowadzono go wraz z innymi i rozstrzelano na podwórku. --- Chłopiec ten, proszę pana --- kończyłem pośpiesznie jeszcze jedną prawdziwą opowieść --- nazywał się Zbigniew Namokel i, jak mówił, był synem dyrektora banku. Kapo Kwaśniak podniósł się w milczeniu i zaczął grzebać w nogach łóżka. Wydobył z paczki pomidora i trzymał go niezdecydowanie w dłoniach. --- To nie było zdarzenie z pańskiego życia --- powiedział surowo, patrząc mi z ukosa w oczy. --- Leżę tu trochę dłużej niż pan i --- chce pan wiedzieć? On tu był w szpitalu, ten pański Zbigniew Namokel. Chorował na tyfus, tak jak pan. Umarł na tym samym łóżku, na którym pan teraz leży.Oparł się wygodnie plecami o poduszkę i przerzucał pomidora z ręki do ręki. --- Może pan wypić moją kawę, mnie i tak nie wolno --- rzekł po namyśle. --- Ale niech mi pan już nic nie opowiada. Rzucił mi pomidora na koc, podsunął kubek z kawą i przechyliwszy głowę, patrzył z wielkim zainteresowaniem, jak przyssałem się wargami do płynu.