<utwor>
  <rdf:RDF xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#">
    <rdf:Description rdf:about="http://redakcja.wolnelektury.pl/documents/book/borowski-gdziekolwiek-ziemia-czasy-pogardy/">
      <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Borowski, Tadeusz</dc:creator>
      <dc:title xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Czasy pogardy</dc:title>
      <dc:date xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2026-04-23</dc:date>
      <dc:date.pd xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2022</dc:date.pd>
      <dc:publisher xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Fundacja Wolne Lektury</dc:publisher>
      <dc:language xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">pol</dc:language>
      <dc:source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Tadeusz Borowski, Gdziekolwiek ziemia. Cykl poetycki, [Warszawa 1942].</dc:source>
      <dc:identifier.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/borowski-gdziekolwiek-ziemia-czasy-pogardy/</dc:identifier.url>
      <dc:rights xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Domena publiczna - Tadeusz Borowski zm. 1951</dc:rights>
      <dc:subject.period xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Współczesność</dc:subject.period>
      <dc:subject.type xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Liryka</dc:subject.type>
      <dc:subject.genre xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">wiersz</dc:subject.genre>
    <dc:contributor.editor xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Bakalarska, Maria</dc:contributor.editor>
    <dc:contributor.editor xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Sekuła, Aleksandra</dc:contributor.editor>
    <dc:contributor.technical_editor xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Sałach, Monika</dc:contributor.technical_editor>
    <dc:description xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. R</dc:description>
    <dc:relation.coverImage.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/7874.jpg</dc:relation.coverImage.url>
    <dc:relation.coverImage.attribution xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Kuutamomaisema, Fanny Churberg, domena publiczna</dc:relation.coverImage.attribution>
    <dc:relation.coverImage.source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/7874/</dc:relation.coverImage.source>
    </rdf:Description>
  </rdf:RDF>
  
    
    <liryka_l>

<autor_utworu>Tadeusz Borowski</autor_utworu>



<nota_red>
<akap>Zmodernizowano interpunkcję oraz zapis zgodnie z obowiązującymi zasadami, np.: z pod &gt; spod; melodje &gt; melodie; brwi, zmarszczonych boleśnie, oczy człowiecze patrzą &gt; brwi zmarszczonych boleśnie oczy człowiecze patrzą; uda w uścisku darte i płuca dusi &gt; uda w uścisku darte, i płuca dusi</akap><akap>Poprawiono błąd źródła: się wozów stalowych, Żelazny krok &gt; się wozów stalowych. Żelazny krok</akap>


</nota_red>




<dzielo_nadrzedne>Gdziekolwiek ziemia...</dzielo_nadrzedne>



<nazwa_utworu>Czasy pogardy</nazwa_utworu>
      

<strofa>Spod brwi zmarszczonych boleśnie oczy człowiecze patrzą:/
napina się nieba cięciwa i drogi leżą jak strzały/
drżące w porywach wiatru. Ścieżki wijące się kręto/
sztandarem kurzu w niebo po stopniach wiatru wstępują/
i suche świeci słońce i chmury za ziemię uchodzą./
<begin id="b1787409684991-2138243562"/><motyw id="m1787409684991-2138243562">Wojna</motyw>A dołem wieją chorągwie, cienki piszczałek<pe><slowo_obce>piszczałka</slowo_obce> (muz.) --- ludowy instrument dęty w formie rurki z otworem wargowym i kilkoma otworami bocznymi, tradycyjnie wykonany z kory drzewnej. Inaczej fujarka.</pe> jęk,/
grzmot bębnów i warkot ciągnie się wozów stalowych./
Żelazny krok barbarzyńcy wypala zboże na polach/
i kładzie pieczęć pożaru na miasta gościnnie otwarte./
Spod czół okrążonych żelazem zmęczone płoną oczy/
i barbarzyńców gardła o pieśń wołają, o pieśń.<end id="e1787409684991-2138243562"/></strofa>





<strofa>Spod brwi zmarszczonych boleśnie oczy człowiecze patrzą:/
oto są miast ulice, szczelnie kamieniem wybite./
<begin id="b1787476032812-3063195307"/><motyw id="m1787476032812-3063195307">Przemoc</motyw>Miarowy, żelazny krok i sytych gardzieli śmiech/
przerzyna wysoki pisk kobiet i spazm i miłosny szloch./
Dławione są piersi podatne, uda w uścisku darte,/
i płuca dusi woń potu i krwi kobiecej.<end id="e1787476032812-3063195307"/>/
Palą się sino okna, muzyka w salach jaskrawych/
o nazwach meduz lub ptaków zawodzi dzikie melodie,/
jadło rzucają na stół, na brzuch wylewają wino/
i gdy pijane źrenice mętnieją światłem do dna,/
gardła spalone wódką o pieśń wołają, o pieśń.</strofa>





<strofa><begin id="b1787412531460-1874071805"/><motyw id="m1787412531460-1874071805">Niewola, Okrucieństwo</motyw>Spod brwi zmarszczonych boleśnie oczy człowiecze patrzą:/
gromady niewolników pędzone po ścieżkach leśnych/
zwalają drzewa siekierą, pnie wydzierają z ziemi,/
palcami rwą korzenie, ciągną rękoma pług,/
i w korytarzach podziemnych, w czarnej wykutych skale/
łamią kamienie spod stóp, dźwigają z nich piramidy,/
bladzi, przeżarci głodem, padają dozorcom u nóg/
i skomląc o chleba okruchy pod świstem bata mrą./
Z piersi ich bluzga krew, w martwych kałużach gnije,/
lecz nim zadławią im usta, piersi zadepczą stopą,/
umierających gardła o pieśń wołają, o pieśń.<end id="e1787412531460-1874071805"/></strofa>





<strofa><begin id="b1787409893493-3579618648"/><motyw id="m1787409893493-3579618648">Pamięć, Przemijanie, Vanitas</motyw>Spod brwi zmarszczonych boleśnie oczy człowiecze patrzą:/
przeminie żelazny krok, chorągwie dymu się zatlą,/
umilknie kobiet pisk i zawodzenie pobitych,/
pomniki nasze i bronie i tarcze pójdą na łom,/
i ślady zawieje wiatr. Wnuk nasz z kobiety zrodzony/
zwycięzcy i niewolnika imion zapomni na zawsze.<end id="e1787409893493-3579618648"/></strofa>





<strofa><begin id="b1791894456758-479714981"/><motyw id="m1791894456758-479714981">Poeta, Poezja, Świadek</motyw>Spod brwi zmarszczonych boleśnie oczy człowiecze patrzą/
i milczy poety pieśń w gniewnie ściśniętych ustach...<end id="e1791894456758-479714981"/></strofa>






</liryka_l>
</utwor>