Birkenmajer, Józef 2014-08-11 2010 Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl) na podstawie tekstu dostępnego w serwisie Wikiźródła (http://pl.wikisource.org). Redakcję techniczną wykonała Marta Niedziałkowska, a korektę ze źródłem wikiskrybowie. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. xml http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/birkenmajer-wycieczka-wycieczka pol Fundacja Nowoczesna Polska Domena publiczna - Józef Birkenmajer zm. 1939 Józef Birkenmaje, Wycieczka, Poezje, Warszwa 1932. Birkenmajer, Józef, Listy matczyne, http://pl.wikisource.org/wiki/Wycieczka_%28tomik%29/ Wiersz Dwudziestolecie międzywojenne Liryka Wycieczka text0.3http://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/3340.jpg My Shadows, JefferyTurner@Flickr, CC BY 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/3340 Poezja DCC.WL-XXI Józef Birkenmajer Wycieczka Wycieczka Uciekłem dziś w kraj daleki, / Gdzie rzadko kto z ludzi dotrze: / Zrobiłem wielką wycieczkę / W lata szczęśliwsze i młodsze. W jedną godzinę przebiegłem / Lat całych dwadzieścia kilka... / (Mówią, że wobec wieczności / Życie to jedna jest chwilka). I nie wiem, jak to się stało, / Kto zmianę zdziałał tę nagłą, / Że wziął mnie z sobą na kozieł / Furman Bartłomiej Zabagło. Za mną --- na tylnych siedzeniach, / Wybitych skórą i włosiem --- / W tej samej bryczce siedziało / Osób już starszych coś z osiem. Niebardzom uważał, o czem / Gwarzyła ludzi tych reszta, / Bom wiedział, że za natręctwo / Jeszcze z nich który mnie zbeszta. / Zresztą tak była zawiła / I mądra ta ich rozmowa, / Że uchem swem siedmioletniem / Nie rozumiałem ni słowa: Zdanie zaczęte po polsku / Często kończono z francuska, / A i tak było w połowie / Zgłuszone turkotem wózka. Więc nie słuchałem tej gwary --- / Niech starsi gawędzą sami! --- / I na znak lekceważenia / Zwracałem się do nich plecami. Nie dbałem o nich nic a nic / I w dumnej siedziałem pozie, / Bom po furmanie Zabagle / Pierwsze miał miejsce na wozie. Innej słuchałem rozmowy, / Którą wyborniem rozumiał: / Rozmowy kłosów złocistych, / Którą wokoło łan szumiał. Słuchałem, jak w głębi miedzy / Odzywa się pasikonik / Piosnką srebrzyście dzwoniącą, / Jak tony szklanych harmonik. Słuchałem kumkania stawów / Spowitych w rzęsnej opończy; / Słuchałem drgającej z niebios / Radosnej pieśni skowrończej. Słuchałem szmeru rzeczułki, / Co po kamieniach się pluska, --- / Szmeru, co bywał w połowie / Stłumiony turkotem wózka. Turkotał wózek, turkotał, --- / Koła w nim dudnią i pędzą... / Pył się z nich długi, jak z wrzecion, / Wysnuwał szarawą przędzą... Turkotał wózek, turkotał, / Jak w młynie żarna i pytle, / I sypał mąką kurzawy / Na nasze podróżne kitle. Skakała nieraz z radości / Bryczka radosna i wartka; / Jechało się pysznie, wesoło, / A wódką jechało od Bartka... Jednakże nie był pijany / Furman Zabagło Bartłomiej, / Bo biczem konie poganiał / Najtrzeźwiej i najświadomiej. Nawet po wielkich wybojach / Wiózł jak po drodze równej --- / I tylko z nikim nie gadał, / Bo zawsze był małomówny. / Gwizdał se ino pod nosem / staccata i allegretta, / A czasem na swoje konie / Zawołał «wiśta» lub «hetta!» Czasem się czapką ukłonił / Figurze koło gościńca, / Albo któremu z kumotrów, / Co szli na sumę do Tyńca. A że był człowiek przytomny / I trzeźwy był na umyśle, / Więc konie sprawnie zatrzymał, / Gdyśmy zjechali ku Wiśle. Na drugim wiślanym brzegu / (Przejechać trzeba tam promem) / Klasztor Tyniecki się wznosił, / Urwiskiem podparty stromem. Wyrastał prosto z opoki, / W kamieniu cały i cegle, / A bystra woda wiślana / Do nóg mu padła ulegle. Na starych zmurszałych murach, / Pomiędzy kamienne szczerby / Wspięły się krzewy zielone, / Kryjąc napisy i herby. Czas groźne wyrył tu godła, / Świadcząc, że objął w swe władztwo/ Opustoszałe, bezpańskie / Stare tynieckie opactwo. I w imię wiecznej młodości / Odmładzał murów tych szarość: / Bo już część znaczna zwaliska / Zielenią zdążyła zarość. I ja się także wspinałem / Na jakąś skarpę zwaloną, / Bom młody był jak te krzewy / I w głowie miałem zielono... W starym wśród ruin kościele / Ludu zebrały się tłumy; / Dzwony na starych wieżycach / Głosiły początek sumy. Zabłysły świece woskowe / I wyszła msza uroczysta; / Na chórze głosem ochrypłym / Odezwał się organista. Pod wtór organów rozgłośny / Pieśń wielka jak fala wzbiera, / Pieśń w nucie swojej fałszywa, / A w treści swojej tak szczera! Pieśń, co żebrała ratunku / Od moru, ognia, gradobić, --- / By można było --- choć ciężko --- / Na chleb codzienny zarobić... / Jam się przyglądał stojącym / W ołtarzu świętym postaciom... / Modląc się: «Boziu, daj zdrowie / Ojcu, mamusi i braciom»... «Zdrowaś» zmówiłem dwa razy, / Potem --- w dziedzińcu --- raz trzeci, / Licząc jak długo kamień / Rzucony do studni leci. I pożegnałem tę studnię / (Król Chrobry ponoć ją wykuł), / Bo tam przy promie już czekał / Bartka Zabagły wehikuł. I znów na lewy brzeg Wisły / Wielka przewiozła nas krypa, / Znów nas witała w Piekarach / Wspaniała, pachnąca lipa. Znów nas witała swym szumem / I pożegnała uprzejmie / Ta lipa odwieczna, której / Ośm osób wkrąg nie obejmie. Ośm osób jej nie objęło, / Choć opasali ją kołem, / Aż ja dopiero --- dziewiąty --- / Rączką ją drobną objąłem. Siedliśmy znowu na bryczkę; / Bartłomiej z bicza znów strzelił --- / I jakby tem cięciem bata / Czas na dwie części przedzielił... Wśród zbóż i modrych bławatków / Bryczka pomknęła z turkotem, / Aż mnie przywiozła nakoniec / Ku dniom dzisiejszym zpowrotem... Znikła gdzieś w wielkiej oddali / Wysoka skała tyniecka; / Jak zórz ostatki, przygasły / Słoneczne uśmiechy dziecka... Czas ruszył chyżo z kopyta --- / Brzękły wędzidła, chomąta... / Dnia tego chyba już przeszła / Rocznica dwudziesta piąta... Z dnia tego garść młodych wspomnień / Dziś mi została jedynie, / Zielonych jako te krzewy / W starej tynieckiej ruinie... 15. VI. 1930