<utwor>
<rdf:RDF xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#">
<rdf:Description rdf:about="http://redakcja.wolnelektury.pl/documents/book/baudelaire_kwiaty_zla_staruszki/">
<dc:creator xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Baudelaire, Charles</dc:creator>
<dc:title xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Staruszki</dc:title>
<dc:contributor.translator xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">M-ski, Adam [Zofia Trzeszczkowska]</dc:contributor.translator>
<dc:contributor.editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Sekuła, Aleksandra</dc:contributor.editor>
<dc:contributor.editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Trzeciak, Weronika</dc:contributor.editor>
<dc:contributor.technical_editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Niedziałkowska, Marta</dc:contributor.technical_editor>
<dc:contributor.technical_editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Trzeciak, Weronika</dc:contributor.technical_editor>
<dc:publisher xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Fundacja Nowoczesna Polska</dc:publisher>
<dc:subject.period xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Romantyzm</dc:subject.period>
<dc:subject.type xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Liryka</dc:subject.type>
<dc:subject.genre xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Wiersz</dc:subject.genre>
<dc:description xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.</dc:description>
<dc:identifier.url xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/kwiaty-zla-staruszki</dc:identifier.url>
<dc:source.URL xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://www.polona.pl/dlibra/doccontent2?id=18750</dc:source.URL>
<dc:source xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Karol Baudelaire, Kwiaty grzechu, tłum. Adam M-ski [Zofia Trzeszczkowska] i Antoni Lange, H. Cohn, Warszawa 1894</dc:source>
<dc:rights xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Domena publiczna - Antoni Lange (tłum.) zm. 1929</dc:rights>
<dc:date.pd xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2009</dc:date.pd>
<dc:format xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">xml</dc:format>
<dc:type xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">text</dc:type>
<dc:type xml:lang="en" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">text</dc:type>
<dc:date xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2010-03-04</dc:date>
<dc:language xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">pol</dc:language>
<dc:relation.coverImage.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/media/dynamic/cover/image/127.jpg</dc:relation.coverImage.url>
<dc:relation.coverImage.attribution xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Flower Power, Audrey AK@Flickr, CC BY 2.0</dc:relation.coverImage.attribution>
<dc:relation.coverImage.source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/127</dc:relation.coverImage.source>
  <category.legimi>Poezja</category.legimi>
<category.thema.main>DCC.WL-DW</category.thema.main>
    <category.thema>3MN</category.thema>
    </rdf:Description>
</rdf:RDF>


<liryka_l>
<autor_utworu>Charles Baudelaire</autor_utworu>


<dzielo_nadrzedne>Kwiaty zła</dzielo_nadrzedne>
<nazwa_utworu>Staruszki</nazwa_utworu>

<strofa><begin id="b1285677472672-3057462673"/><motyw id="m1285677472672-3057462673">Miasto</motyw>W labiryntach prastarych stolic, w ich odmęcie,/
Gdzie ma swój czar to nawet, co ohydne i wstrętne<end id="e1285677472672-3057462673"/>,/
Gnany smutnym kaprysem rad ścigam zawzięcie,/
Istoty dziwne, mimo zgrzybiałość ponętne.</strofa>


<strofa><begin id="b1282045835711-367042016"/><motyw id="m1282045835711-367042016">Starość, Kobieta, Ciało</motyw>Te poczwary bezkształtne --- to niegdyś kobiety ---/
Eponina<pe><slowo_obce>Eponina</slowo_obce> --- bohaterka powieści <tytul_dziela>Nędznicy</tytul_dziela> Wiktora Hugo. </pe> lub Lais<pe><slowo_obce>Lais</slowo_obce> --- gr. hetera (towarzyszka), jedna z najbardziej wpływowych kobiet w staroż. Grecji.</pe>! Dziś zmięte, zgarbione.../
Kochajmy je! to jeszcze duchy --- te szkielety/
W podarte, wynoszone szmaty otulone.</strofa>


<strofa>Czołgają się, chłostane cnotą bezlitośnie,/
Drżąc przed nadbiegających hukiem omnibusów<pe><slowo_obce>omnibus</slowo_obce> (łac. dosł.: dla wszystkich) ---  dawny środek komunikacji (XVII-XIX w.), duży, kryty pojazd konny o wielu miejscach, kursujący w miastach lub między miastami.</pe>,/
I jak relikwie tuląc u boku miłośnie,/
Woreczki, szyte w kwiaty lub w godła rebusów.</strofa>


<strofa>Drepcą jak marionetki --- lub podobne rannym/
Zwierzętom --- wloką swoje umęczone członki,/
Lub drgają mimo woli ruchem nieustannym,/
Te przez jakiegoś biesa poruszane dzwonki. ---</strofa>


<strofa><begin id="b1285677640058-853066306"/><motyw id="m1285677640058-853066306">Oko, Wzrok, Dziecko</motyw>Wzrok ich, to głębia, kędy<pe><slowo_obce>kędy</slowo_obce> (daw.) --- gdzie, dokąd.</pe> nocą woda świeci./
Błyszczy --- i mimo starość jak świder przeszywa,/
W ich spojrzeniu jest boski wyraz oczu dzieci,/
W których lada błyskotka śmiech i dziw wyzywa. ---<end id="e1285677640058-853066306"/><end id="e1282045835711-367042016"/></strofa>


<strofa><begin id="b1282046329783-7906120"/><motyw id="m1282046329783-7906120">Śmierć, Starość, Dziecko, Ciało</motyw>Czyście zauważyli, że trumny staruszek,/
Bywają często szczupłe jak trumna dziecięca?/
Śmierć mądra w tym zbliżeniu z całunem pieluszek/
Składa symbol dziwaczny, co jednak przynęca. ---<end id="e1282046329783-7906120"/></strofa>


<strofa><begin id="b1282562291265-1744376212"/><motyw id="m1282562291265-1744376212">Miasto, Cień, Odrodzenie przez grób</motyw>I gdy na tle Paryża, wielkiego mrowiska,/
Taki blady cień przemknie --- coś mi z cicha szepce,/
Iż te wątłe istoty, widmowe zjawiska/
Suną się pomalutku ku nowej kolebce<pe><slowo_obce>kolebka</slowo_obce> --- kołyska.</pe>.<end id="e1282562291265-1744376212"/></strofa>


<strofa>Albo, patrząc na dziwnie złamane postacie,/
Rozmyślam, geometrii pracami zajęty,/
Ile się też robotnik na swoim warsztacie/
Namorduje nad formą skrzyń na one szczęty<pe><slowo_obce>szczęty</slowo_obce> --- szczątki. </pe>?</strofa>


<strofa><begin id="b1285677789680-38373658"/><motyw id="m1285677789680-38373658">Oko, Łzy</motyw>Jak oczy --- studnie ryte przez łez miliony,/
Tygle<pe><slowo_obce>tygiel</slowo_obce> --- naczynie o kształcie zbliżonym do kubka wykonane z materiału ogniotrwałego. Służy do przeprowadzania operacji na substancjach stałych wymagających stosowania wysokiej temperatury.</pe>, które stygnący metal porysował,.../
Mają czar tajemniczy i niezwyciężony/
Dla tych, kogo surowy los od dziecka chował.<end id="e1285677789680-38373658"/></strofa>


<srodtytul>2.</srodtytul>
<strofa>Westalka<pe><slowo_obce>westalka</slowo_obce> --- w staroż. Rzymie: kapłanka strzegąca świętego ognia w świątyni Westy, bogini ogniska domowego.</pe>, dawniejszego Frascati<pe><slowo_obce>Frascati</slowo_obce> --- miejscowość  we Włoszech.</pe> ponęta;/
Kapłanka Thalii<pe><slowo_obce>Thalia</slowo_obce> (mit. gr.) --- a. Talia, jedna z trzech Charyt: bogiń wdzięku, piękności i radości.</pe>, której, --- o zmienności doli!/
Tylko nieboszczyk sufler<pe><slowo_obce>sufler</slowo_obce> --- osoba podpowiadająca aktorom tekst roli podczas przedstawień, ukryta zwykle w budce na przodzie sceny lub za kulisami.</pe> nazwisko pamięta;/
Kwiat cudny, niegdyś słynna pieszczota Tivoli<pe><slowo_obce>Tivoli</slowo_obce> --- miejscowość we Włoszech, w regionie Lacjum; jeszcze w starożytności słynęła jako miejsce zamieszkania zamożnych Rzymian (tu znajduje się m.in. willa Hadriana).</pe>;</strofa>


<strofa>Wszystkie mię upajają! <begin id="b1282562564573-1396395176"/><motyw id="m1282562564573-1396395176">Cierpienie</motyw>lecz śród tej biedoty,/
Są takie, co żółć mieniąc w miód, rzekły wbrew losom/
Poświęceniu --- od niego biorąc skrzydeł loty:/
,,Hipogryfie<pe><slowo_obce>hipogryf</slowo_obce> --- stworzenie fantastyczne; połączenie gryfa (pół orła, pół lwa) i klaczy.</pe> potężny, nieś mię ku Niebiosom!"</strofa>


<strofa>Tę, niedola Ojczyzny ciężkim jarzmem<pe><slowo_obce>jarzmo</slowo_obce> --- ciężar, kłopot.</pe> gniecie,/
Małżonek wylał na nią wszystkie męki piekła;/
Ta --- Madonna przez własne udręczona dziecię,/
A z ócz<pe><slowo_obce>ócz</slowo_obce> (daw.) --- forma D. lm: oczu.</pe> każdej z nich cała rzeka łez wyciekła<end id="e1282562564573-1396395176"/>!</strofa>


<srodtytul>3.</srodtytul>
<strofa><begin id="b1282046439228-1710491079"/><motyw id="m1282046439228-1710491079">Wspomnienia, Młodość</motyw>Ileż ich znam! Jak często goniłem za niemi!<begin id="b1282562399708-3454724445"/><motyw id="m1282562399708-3454724445">Muzyka</motyw>/
Pamiętam jedną, która o zachodzie słońca,/
Gdy Niebo zda się krwawić rany szkarłatnymi<pe><slowo_obce>szkarłatny</slowo_obce> --- ciemnoczerwony.</pe>,/
Na ustronnej ławeczce siadała milcząca,</strofa>


<strofa>By posłuchać koncertu, jaki wojsko grywa/
Po ogrodach, orkiestra z trąb głównie złożona,/
Co w te złote wieczory, gdy wszystko odżywa,/
Jakąś skrę<pe><slowo_obce>skra</slowo_obce> --- dziś popr.: iskra.</pe> bohaterstwa tchną<pe><slowo_obce>tchnąć</slowo_obce> --- wywołać w kimś.</pe> w mieszczuchów łona.</strofa>


<strofa>Ta, z życiem jeszcze, dumna, sztywna --- z swej uboczy/
Piła chciwie rycerski śpiew marsowych<pe><slowo_obce>marsowy</slowo_obce> --- groźny, surowy.</pe> synów;/
Czasem jak stary orzeł otwierała oczy;/
Jej skroń z marmuru zdała się godną wawrzynów<end id="e1282046439228-1710491079"/><pe><slowo_obce>wawrzyn</slowo_obce> --- drzewo o wiecznie zielonych liściach, z których w  staroż. Grecji i Rzymie robiono wieniec dla zwycięzców igrzysk, a z czasem także dla uczczenia wybitnych osiągnięć we wszelkich dziedzinach życia; laur.</pe>!<end id="e1282562399708-3454724445"/></strofa>


<srodtytul>4.</srodtytul>
<strofa><begin id="b1285678817855-2075316489"/><motyw id="m1285678817855-2075316489">Kobieta, Sława, Kondycja ludzka</motyw>Tak idźcie, stoicznie<pe><slowo_obce>stoicznie</slowo_obce> (z gr. <slowo_obce>stoikós</slowo_obce>) --- stoicyzm był kierunkiem filoz. w staroż. Grecji, zakładającym, że do prawdziwego szczęścia prowadzi tylko panowanie nad sobą i obojętność wobec cierpień. Stoicznie to dziś tyle, co w sposób spokojny, opanowany.</pe>, bez skarg, nieugięte,/
W pośrodku żywych stolic mętnego chaosu,/
Matki z łonem przebitym, hetery<pe><slowo_obce>hetera</slowo_obce> (z gr. <slowo_obce>hetaíra</slowo_obce>) --- w staroż. Grecji kobieta lekkich obyczajów, często odznaczająca się kulturą i wykształceniem.</pe> lub święte,/
Których imiona niegdyś brzmiały śród rozgłosu.</strofa>


<strofa><begin id="b1282046068111-3760052870"/><motyw id="m1282046068111-3760052870">Przemijanie, Samotność, Starość</motyw>Wy, coście były wdziękiem, coście były sławą,/
Dziś nikt was nie zna!<end id="e1285678817855-2075316489"/> Nieraz opój<pe><slowo_obce>opój</slowo_obce> --- człowiek nadużywający alkoholu.</pe> rozbestwiony<pe><slowo_obce>rozbestwiony</slowo_obce> --- bezczelny.</pe>/
Swą szyderczą miłością znieważa was krwawo,/
A w ślad skacząc przedrzeźnia ulicznik spodlony.</strofa>


<strofa>Cienie skurczone, co się wstydzicie istnienia,/
Śliznące się wzdłuż murów, zgarbione, nieśmiałe,/
Ach, dziś was nikt nie wita! (dziwne przeznaczenia!)/
Szczątki ludzkości, już dla wieczności dojrzałe!<end id="e1282046068111-3760052870"/></strofa>


<strofa><begin id="b1282563345495-2480478454"/><motyw id="m1282563345495-2480478454">Opieka</motyw>Lecz ja, który nad wami czuwam duszą tkliwą/
I wzrokiem niespokojnym chwiejne śledzę kroki,/
Jakbym był ojcem waszym, --- doświadczam --- o dziwo!/
Skrycie, bez wiedzy waszej --- radości głębokiej. ---<end id="e1282563345495-2480478454"/></strofa>


<strofa><begin id="b1282046511844-2114563122"/><motyw id="m1282046511844-2114563122">Wspomnienia, Młodość</motyw>Widzę uczuć młodzieńczych rozkwity, uśmiechy,/
I dni dawno ubiegłych smug ciemny lub złoty,/
Przerywam serc tysiącem szałów waszych grzechy,/
A duch mój się waszymi opromienia cnoty ---<end id="e1282046511844-2114563122"/></strofa>


<strofa><begin id="b1282562516069-1551931254"/><motyw id="m1282562516069-1551931254">Los, Przemijanie, Ruiny</motyw>Szczęty, mózgi pokrewne, o bliski mi świecie!/
Co wieczór uroczyście żegnam was wzruszony!/
Osiemdziesięcioletnie Ewy<pe><slowo_obce>Ewa</slowo_obce> --- według Biblii pierwsza kobieta, żona Adama, matka wszystkich ludzi.</pe>, gdzie będziecie/
Jutro? wy, które tłoczą srogie losów szpony?<end id="e1282562516069-1551931254"/></strofa>


</liryka_l>



</utwor>