Bartels, Artur 2014-10-28 1956 Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl) na podstawie tekstu dostępnego w serwisie Wikiźródła (http://pl.wikisource.org). Redakcję techniczną wykonała Marta Niedziałkowska, natomiast korektę utworu ze źródłem wikiskrybowie w ramach projektu Wikiźródła. xml http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/bartels-piosnki-i-satyry-przez-okno/ pol Fundacja Nowoczesna Polska Domena publiczna - Artur Bartels zm. 1885 Artur Bartels, Piosnki i satyry, Kraków 1888 http://pl.wikisource.org/wiki/Piosnki_i_satyry Wiersz Romantyzm Liryka Przez okno text L 0.3http://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/3501.jpg Grungy Green Tileable Photoshop Patterns 9, webtreats@Flickr, CC BY 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/3501 Artur Bartels Piosnki i satyry Przez okno Tyle codzień słyszę rozpraw i namiętnych krzyków,/ Wyznań wiary politycznej, miary zawsze jednej,/ Tyle wciąż patriotycznych różnych ogólników/ I oświadczeń się z miłością dla tej Polski biednej,/ Że siadłszy sobie przy oknie, wygodnie w szlafroku,/ Wszelkie na bok odrzuciwszy nieufności względy,/ Będę sobie obserwował przez to szkiełko w oku:/ Kto też zajęty ojczyzną z przechodzących tędy. Nie zajęty nią zapewne ten chłop z kogutami,/ Ani tamten, z wozem pełnym drewek na podpałkę,/ Ani te trzy baby z masłem, ni tamta z jajami./ Ani ci dwaj zmierzający prosto na gorzałkę,/ Ani ten lokaj w liberyi i butach koślawych,/ Prawiący jakieś dusery tej pannie z szynionem,/ Ani ten w łatanej kurtce i spodniach dziurawych,/ Ani ta jejmość z sążnistym u sukni ogonem. Ani ten pan z siwą brodą, który tylko zda się,/ Chciałby co prędzej się pozbyć żyda, co go goni;/ Ani ten pseudo-polak, z tą klamrą na pasie/ Z patriotyzmu godłami orła i pogoni/ Lecz razem z powierzchownością tak nie nazbyt zucha,/ Przytem z gębą tak skrzywioną i nosem spuchniętym,/ Iż widać, że przy nastroju najsilniejszym ducha,/ Niczem innem jak swą fluxyą musi być zajętym. Może ten młody elegant z bakami długiemi/ A l'anglaise i z całym szykiem krakowskiego dandy,/ Ale nie, on tylko śledzi kroki mierzonemi/ Ruchy idącej po przedzie ładnej panny Wandy./ Panna Wanda też nie myśli zgoła o ojczyźnie,/ Mając dziedzica dwóch wiosek za sobą tak blisko;/ Kwestya ważna: da się złowić, lub też się wyśliznie?/ Partja dobra, niezły fundusz i dobre nazwisko... Aha, powóz, w nim dwóch hrabiów i hrabicz na przedzie,/ Wszyscy trzej w białych krawatach, o tych się ośmielę/ Wnieść, że myślą, czy u księżnej dzisiaj na obiedzie/ Będzie Saute'au truffes tak jak w przeszłą niedzielę/ Młody hrabia w tejże chwili dwa pytania sobie/ Zadaje, na które próżno odpowiedzi czeka:/ Jak zapłacić pewną sumkę przegraną dziś w klubie/ I czy ojca panny Julii pewna hypoteka? Za nim znów widzę hrabia (hrabiów tu dostatkiem,/ Często takich, że człek mało z miastem obeznany,/ Zadaje sobie pytanie, czy nie ma przypadkiem/ Jakich fabryk na ten produkt tak potrzebowany,/ Chociaż tak mało potrzebny); ten wątpię też bardzo,/ By zajmować się ojczyzną raczył, zwłaszcza w chwili/ Kiedy Figaro, Debaty z Neue Presse gardzą,/ Kwestyą, która o swe prawa dopomnieć się sili. On musi się zastanowić nad tem, że ma żonę/ Elegantkę, cztery córki z zagadkowem wianem/ Syna osła, potrzeb dużo, dobra odłużone,/ A znikąd grosza kredytu, choć jest wielkim panem./ I że wkrótce musi żonie posłać do Ostendy/ Grubą sumę, bo inaczej w złym będzie humorze,/ I że na to musi, siak tak, tędy lub owędy,/ Zebrać więcej jak ma w kasie, a nawet mieć może. I nie krajem też zajęci ci dwaj pantoflarze/ Żyjący tylko na świecie na to, aby żonę/ Zaprowadzić tam gdzie zechce, zawieść tam gdzie każe/ I odwieść lub odprowadzić w porę oznaczoną./ W trakcie tego, myśleć mają prawo o czemkolwiek/ Choćby o Turcyi rozbiorze, lub Serbów obronie/ Nawet (jeśli czasu staje) o Polsce cokolwiek/ Byle tylko przedewszystkiem myśleli o żonie. Patrzcie, idzie radca miejski, ale taki który/ Radzi tylko, aby Kraków z wyroków przedwiecznych/ Zasługiwał na opinją najbrudniejszej dziury/ Z wszystkich miast prowincyonalnych i pseudo stołecznych/ Wbrew przeciwny wodociągom i kanalizacyi,/ Nieprzyjaciel utrzymanych z niemiecka ogrodów,/ Gardłował przeciw Sukiennic głośno restauracyi,/ I nigdy we własnym domu nie dał wymyć schodów. Ci dwaj młodzi w okularach, a z pincenezem trzeci/ Wszyscy trzej trochę garbaci i nadzwyczaj mali,/ Stulecia dziewiętnastego i postępu dzieci,/ Przed dwudziestym rokiem życia czują się dojrzali,/ No i wielcy, z czego wnoszę, że muszą się krajem/ W chwilach wolnych od bilardu zajmować troskliwie,/ W charakterze publicystów, byleby nawzajem,/ Kraj ich czcił, a ich ramoty czytywał skwapliwie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . ./ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . Tak, że gdyby się życzenia tych stronnictw ziściły/ Z całej Polski, w krótkim czasie sameby zostały/ Żydy, i ta garstka chłopów, których nie zniszczyły/ Wódką, lichwą i podstępem dotąd ich kahały./ To też zdaniem mojem taka opieka losami/ Naszemi, równać się może w poprawnym okazie,/ Nie tylko rządom moskiewskim, z knutem i pałkami,/ Ale nawet cokolwieczek morowej zarazie. Skoro więc tyle jest tylko tych, co razem wzięci,/ Mniej w kraju robią porządku, jak zgrozy i krzyku,/ Inni zaś są sami sobą zupełnie zajęci,/ I tyle myślą o Polsce, co o Mozambiku,/ Próżnobym siedział przy oknie i napróżno czekał,/ Z nosem prosto wymierzonym w środek trotuaru./ Patryoty bym się nigdy na nim nie doczekał,/ A nawąchał tylko smrodu i dostał kataru.