Mickiewicz, Adam Powrót taty http://www.wolnelektury.pl/lektura/ballady-i-romanse Sekuła, Aleksandra Kallenbach, Józef Sutkowska, Olga Fundacja Nowoczesna Polska Romantyzm Liryka Ballada Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/ballady-i-romanse-powrot-taty http://polona.pl/item/339046/2/ Adam Mickiewicz, Poezje, tom 1 (Wiersze młodzieńcze - Ballady i romanse - Wiersze do r. 1824), wyd. 2 zwiększone, Krakowska Spółdzielnia Wydawnicza, Kraków 1922 Domena publiczna - Adam Mickiewicz zm. 1855 1926 xml text text 2007-09-06 L pol https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/Caspar_David_Friedrich_-_Two_Men_Contemplating_the_Moon_-_Google_Art_Project.jpg Zwei Männer in Betrachtung des Mondes, Caspar David Friedrich, domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/6267 https://wolnelektury.pl/media/book/pdf/ballady-i-romanse-powrot-taty.pdf ISBN-978-83-288-6563-1 ISBN application/pdf https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/ballady-i-romanse-powrot-taty.html ISBN-978-83-288-6564-8 ISBN text/html https://wolnelektury.pl/media/book/txt/ballady-i-romanse-powrot-taty.txt ISBN-978-83-288-6565-5 ISBN text/plain https://wolnelektury.pl/media/book/epub/ballady-i-romanse-powrot-taty.epub ISBN-978-83-288-6566-2 ISBN application/epub+zip https://wolnelektury.pl/media/book/mobi/ballady-i-romanse-powrot-taty.mobi ISBN-978-83-288-6567-9 ISBN application/x-mobipocket-ebook Poezja DCA 4CD DCA YDP Bezwarunkowa miłość dziecka do rodzica potrafi zdziałać cuda. To właśnie dzieci wykreował Mickiewicz w utworze Powrót taty na pierwszoplanowych bohaterów. W scenie rozpoczynającej balladę zmartwiona kobieta prosi swe dzieci o modlitwę w intencji rychłego powrotu do domu ich nieobecnego, trudniącego się kupiectwem ojca. Rodzeństwo udaje się na pobliskie wzgórze, na którym znajduje się święty obraz. Dzieci gorliwie odmawiają modlitwę, wykonując przy tym charakterystyczne dla religii chrześcijańskiej gesty: całują ziemię, odczytują litanię z książeczki do nabożeństwa, wypowiadają na głos słowa pacierza. Modlitwy zostają wysłuchane --- na horyzoncie pojawia się postać ich ukochanego ojca. Wielka radość zostaje brutalnie przerwana przez uzbrojoną bandę niebezpiecznych zbójców, która napada na rodzinę. Kupiec oferuje im cały swój majątek w zamian za darowanie wolności, oni jednak nie słuchają jego próśb. Groza narasta z każdą chwilą. Wtem jeden z bandytów, starszy wiekiem, wstawia się za rodziną i przepędza szajkę --- robi to dlatego, że słyszał, jak dzieci modliły się na wzgórzu, a modlitwa ta spotęgowała tęsknotę zbója za jego najbliższymi. Łotr mówi: ,,Pierwszy bym pałkę strzaskał na twej głowie, gdyby nie dziatek pacierze". Zdanie to dokładnie pokazuje, jak wielkie wrażenie wywarła na nim miłość dzieci do ojca i jak ogromna zaszła w nim zmiana: od planującego napad brutalnego zbója, do rozczulającego się na myśl o żonie i dziecku kochającego pana domu. Ballada jako gatunek ma swoje korzenie w twórczości ludowej i jest gatunkiem synkretycznym: łączy w sobie cechy liryki, epiki i dramatu. Mogą w niej występować zarówno bohaterowie realni, jak i fantastyczni. Nie można dokładnie określić czasu oraz miejsca, w którym rozgrywają się wydarzenia. Historia opisana jest w czasie teraźniejszym, co przydaje utworowi dynamiki. Wpływ na to ma również zabieg zastosowany przez Mickiewicza, polegający na rezygnacji z patetycznych wyrażeń na rzecz prostego języka. Największe znaczenie w balladzie Adama Mickiewicza ma żarliwa modlitwa dzieci --- sprawia, że mięknie serce groźnego oprycha, który okazuje litość kupcowi. Autor tym samym uczynił najmłodszych bohaterów najbardziej znaczącymi dla toku wydarzeń opisanych w utworze --- ich działania stały się punktem zwrotnym całej historii. W Powrocie taty Mickiewicz nawiązuje do motywu rodziny --- opisuje silne więzi łączące dzieci z rodzicami. Scena, w której najmłodsi chowają się za płaszczem ojca, pokazuje, że jest on dla nich ostoją bezpieczeństwa. Wierzą, że przy ojcu nigdy nie spotka ich żadna krzywda. W przypadku Powrotu taty i ukazanej w tej balladzie niespodziewanej przemiany zbója mamy do czynienia z następującymi wątkami typowymi dla epoki romantyzmu: triumfem serca nad rozumem, sprawczością sił nadprzyrodzonych spowodowaną głęboką wiarą oraz emocjonalnymi rozterkami bohaterów. Mickiewiczowska ballada Powrót taty pochodzi z wydanego w Wilnie w 1822 roku debiutanckiego tomiku poezji romantycznego wieszcza. Tomik ten ukazał się pod tytułem Ballady i romanse i w całości jest dostępny na stronie Wolnych Lektur. Ballada Powrót taty Adama Mickiewicza jest dostępna jako e-book w formatach EPUB i MOBI, a także jako plik PDF. Utwór jest lekturą obowiązkową w klasach 4--6 szkoły podstawowej i został opracowany redakcyjnie, w tym opatrzony przypisami z myślą o uczniach i uczennicach. Zamieszczony na stronie Wolnych Lektur audiobook czyta Paweł Paprocki. Adam Mickiewicz Ballady i romanse Powrót taty Dziecko, Modlitwa,,Pójdźcie, o dziatki, pójdźcie wszystkie razem/ Za miasto, pod słup, na wzgórek;/ Tam przed cudownym klęknijcie obrazem,/ Pobożnie zmówcie paciórek. Tato nie wraca: ranki i wieczory/ TęsknotaWe łzach go czekam i trwodze;/ Rozlały rzeki, pełne zwierza bory,/ I pełno zbójców na drodze". Słysząc to dziatki, biegą wszystkie razem,/ Za miasto, pod słup, na wzgórek;/ Tam przed cudownym klękają obrazem,/ I zaczynają paciórek. Całują ziemię, potem: w imie Ojca,/ Syna i Ducha Świętego,/ Bądź pochwalona przenajświętsza Trojca/ Teraz i czasu wszelkiego. Potem: Ojcze nasz i Zdrowaś i Wierzę,/ Dziesięcioro i koronkikoronki --- tu: rodzaj modlitwy polegający na powtarzaniu w określonej kolejności i określoną liczbę razy różnych modlitw.,/ A kiedy całe zmówili pacierze,/ Wyjmą książeczkę z kieszonki: I litaniją do Najświętszej Matki/ Starszy brat śpiewa, a z bratem:/ ,,Najświętsza Matko, przyśpiewują dziatki,/ Zmiłuj się, zmiłuj nad tatem!" Podróż, Miłość, RodzinaWtem słychać tarkot, wozy jadą drogą,/ I wóz znajomy na przedzie;/ Skoczyły dzieci, i krzyczą, jak mogą:/ ,,Tato, ach tato nasz jedzie!" Obaczył kupiec, łzy radośne leje,/ Z wozu na ziemię wylata:/ ,,Ha, jak się macie, co się u was dzieje?/ Czyście tęskniły do tata? Mama czy zdrowa? ciotunia? domowi?/ A ot! rozynki w koszyku..."/ Ten sobie mówi, a ten sobie mówi,/ Pełno radości i krzyku. ,,Ruszajcie! kupiec na sługi zawoła,/ Ja z dziećmi pójdę ku miastu"./ NiebezpieczeństwoIdzie... aż zbójcy obskoczą dokoła,/ A zbójców było dwunastu. Brody ich długie, kręcone wąsiska,/ Wzrok dziki, suknia plugawa;/ Noże za pasem, miecz u boku błyska,/ W ręku ogromna buława. Dziecko, Modlitwa, Religia, Rodzina, ZbrodniaKrzyknęły dziatki, do ojca przypadły,/ Tulą się pod płaszcz na łonie,/ Truchleją sługi, struchlał pan wybladły,/ Drżące ku zbójcom wzniósł dłonie: ,,Ach! bierzcie wozy, ach! bierzcie dostatek,/ Tylko puszczajcie nas zdrowo,/ Nie róbcie małych sierotami dziatek,/ I młodej małżonki wdową". Nie słucha zgraja, ten już wóz wyprzęga,/ Zabiera konie, a drugi:/ ,,Pieniędzy" krzyczy, i buławą sięga;/ Ów z mieczem wpada na sługi. Wtem: ,,Stójcie, stójcie!" krzyknie starszy zbójca,/ I spędza bandę precz z drogi,/ A wypuściwszy i dzieci i ojca,/ ,,Idźcie, rzekł, dalej bez trwogi". Kupiec dziękuje, a zbójca odpowie:/ ,,Nie dziękuj! wyznam ci szczerze,/ Pierwszybym pałkę strzaskał na twej głowie,/ Gdyby nie dziatek pacierze. Dziatki sprawiły, że uchodzisz cało,/ Darzą cię życiem i zdrowiem;/ Im więc podziękuj za to, co się stało,/ A jak się stało, opowiem: Z dawna już słysząc o przejeździe kupca,/ I ja i moje kamraty,/ Tutaj za miastem, przy wzgórku, u słupca,/ Zasiadaliśmy na czaty. WspomnieniaDzisiaj nadchodzę, patrzę między chrusty:/ Modlą się dziatki do Boga;/ Słucham, z początku porwał mię śmiech pusty,/ A potem litość i trwoga. Słucham, ojczyste przyszły na myśl strony,/ Buława upadła z ręki:/ Ach! ja mam żonę, i u mojej żony/ Jest synek taki maleńkimaleńki --- rymuje się z ręki stosownie do stałej wymowy Mickiewicza: panięka, skączyłem.. Kupcze, jedź w miasto; ja do lasu muszę./ Wy, dziatki, na ten pagórek/ Biegajcie sobie, i za moją duszę/ Zmówcie też czasem paciórek".