Andersen, Hans Christian Bąk i piłka Niewiadomska, Cecylia Sekuła, Aleksandra Hornowska, Sylwia Fundacja Nowoczesna Polska Romantyzm Epika Baśń Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/bak-i-pilka https://polona.pl/item/basnie,ODQ5MTQxNzk/4/#info:metadata Hans Christian Andersen, Baśnie, tłum. Cecylia Niewiadomska, wyd. Gebethner i Wolff, Warszawa 1931 Domena publiczna - tłumacz Cecylia Niewiadomska zm. 1925 1996 xml text text 2009-07-22 pol http://wolnelektury.pl/media/book/pdf/bak-i-pilka.pdf ISBN-978-83-288-0005-2 ISBN application/pdf https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/bak-i-pilka.html ISBN-978-83-288-1090-7 ISBN text/html http://wolnelektury.pl/media/book/txt/bak-i-pilka.txt ISBN-978-83-288-2045-6 ISBN text/plain http://wolnelektury.pl/media/book/epub/bak-i-pilka.epub ISBN-978-83-288-3001-1 ISBN application/epub+zip http://wolnelektury.pl/media/book/mobi/bak-i-pilka.mobi ISBN-978-83-288-4087-4 ISBN application/x-mobipocket-ebook https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/6753.jpg Portret Adama Gubrynowicza (1906-?) jako dziecka, Dębicki, Stanisław (1866-1924), domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/6753 http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/andersen-basnie Książki dla dzieci YFJ Dramatyczne historie miłosne mogą przydarzyć się wszędzie, nawet w pudełku z zabawkami. Tragiczny trójstronny związek uczuciowy pomiędzy mahoniowym bąkiem, piękną piłką i jaskółką, odrzucone oświadczyny, dręcząca tęsknota --- wiele się dzieje w dziecięcym pokoju, gdy nikt nie patrzy. Baśń Bąk i piłka może zaskoczyć przewrotną puentą. Według niektórych teorii inspiracją do jej powstania był zawód miłosny Andersena. Na baśniach Hansa Christiana Andersena wychowały się całe pokolenia, a przecież niewiele brakowało, by wcale nie powstały --- marzeniem młodego Andersena była kariera aktorska. Wykształcenie zdobył dzięki stypendium królewskiemu. Był niespokojnym duchem, wiele podróżował, utrzymywał kontakty m.in. z Kierkegaardem i Dickensem. Baśnie, których uzbierało się kilka tomów, nie są jego jedynym dziełem, choć z pewnością najbardziej znanym. Sam podkreślał, że są przeznaczone zarówno dla dzieci, jak i dorosłych. Hans Christian Andersen Bąk i piłka Bąk i piłka leżały w drewnianym pudełku z innymi zabawkami. Bąk rzekł do piłki: --- Czy nie zechciałabyś się ze mną ożenić, ponieważ i tak mieszkamy razem w tym pudełku? Ale piłka, która była obszyta safianemsafian (z wł. saffiano) --- cienka, miękka, wyprawiona garbnikami roślinnymi i barwiona skóra cielęca, kozia lub barania, z której wykonywano rękawiczki, pantofle i inne wytworne wyroby. , nie raczyła mu nawet odpowiedzieć. ZabawaNazajutrz chłopczyk, właściciel zabawek, obejrzał zepsutego trochę bąka, usiadł na ziemi, wyjął pudełko z farbami, pomalował go na żółto i czerwono, umocował lepiej sztyfcik mosiężny pośrodku i bąk błyszczał jak złoto, kiedy go nakręcił i puścił na podłodze. Miłość niespełniona--- Spojrzyj na mnie --- rzekł bąk do piłki. --- Czy widzisz, jak wspaniale wyglądam? Cóż ty na to? Może byśmy się dziś ożenili albo choć zaręczyli? Pomyśl, czy można dobrać lepszą parę: ty skaczesz a ja tańczę. Jesteśmy dla siebie stworzeni i szczęśliwszych małżonków nie znajdziesz na całym świecie. Duma--- Tak myślisz? --- odpowiedziała dumnie piłka. --- A czy wiesz, do kogo mówisz? Zrobiono mnie z safianowych pantofli pana radcy. Takich miałam rodziców! A wewnątrz mam korek hiszpański! --- A mój krążek jest mahoniowy --- odparł bąk --- i sam burmistrz mnie wytoczył na swojej amatorskiej tokarni. Nie dotknęła mnie ręka rzemieślnika, pochodzę z najlepszego domu w całym mieście. --- Tylko czy można ci wierzyć? --- zauważyła piłka wahająco. --- Bodajbodaj --- niech, oby. by mi pękł sznurek! Bodaj bym się więcej nie ruszył z tego miejsca, jeżeli kłamię! --- Pięknie umiesz się bronić --- rzekła piłka --- ale nie mogę. Doprawdy, nie mogę. Jestem prawie zaręczona z jaskółką. Ile razy podlecę w ogrodzie w powietrze, zawsze wysuwa małą główkę z gniazdka i pyta: ,,Czy się zgadzasz?" Zgodziłam się w głębi hiszpańskiego korka i uważam to za dane słowo. Więc widzisz, że nie mogę. Ale ci przyrzekam zawsze pamiętać o tobie. --- Wiele mi z tego przyjdzie! --- mruknął bąk urażony i odtąd już z sobą nie rozmawiali. Pewnego dnia chłopczyk wziął piłkę z pudełka. Bąk widział, jak wysoko wzleciała w powietrze, jak ptak prawdziwy; w końcu zniknęła mu z oczu gdzieś w górze. Potem spadła na dół, a ile razy dotknęła ziemi, wzlatywała znowu, nie wiadomo, czy z tęsknoty do jaskółki czy dlatego, że miała korek hiszpański wewnątrz. MiłośćDziewiąty raz jednakże podrzucona, piłka wzleciała niezmiernie wysoko i już nie wróciła. Chłopczyk szukał jej długo, nareszcie zaprzestał. --- Wiem ja dobrze, gdzie ona! --- szepnął bąk z westchnieniem. --- Dostała się na pewno do gniazda jaskółki, pobrali się i są szczęśliwi. Tęsknota, Miłość niespełnionaIm więcej myślał o tym, tym więcej żałował, że stracił piłkę, którą kochał coraz bardziej. Kochał właśnie dlatego, że jej dostać nie mógł. Pogardziła nim, taka lekka, taka piękna, z safianowych pantofli pana radcy. Zdrów był jednak z tą miłością i kręcił się szybko, ile razy puszczono go na mocnym sznurku; tylko piłka w marzeniach wydawała mu się coraz piękniejsza. Kilka lat upłynęło mu w takiej tęsknocie --- zestarzał się. Wtedy pozłocono mu krążek, i był znowu tak piękny, że trudno sobie wyobrazić. Tańczył wybornie, brzęczał głośno i wesoło. Wszyscy go podziwiali. Lecz raz sznurek się zerwał, bąk podskoczył w górę --- i zniknął. Szukano go dokoła, zaglądano nawet do piwnicy --- nadaremnie. Gdzież się schował? Nikt nie zgadł, że wpadł do śmietnika, gdzie leżał między głąbami kapusty i starym gruzem, który wyrzucono z rynny. --- No, pięknie się ubrałem! --- mruknął z niezadowoleniem. --- Leżeć pomiędzy podobną hołotą! Za parę dni będę wyglądał jak ona. Obedrą ze mnie złoto... Straszne rzeczy! To mówiąc, spojrzał zezem na głąb kapuściany z szeroką szczerbą w boku i na jakiś dziwny, kulisty przedmiot przypominający zwiędłe, przegniłe jabłko. Ale nie było to jabłko, tylko stara piłka, która przez długi czas leżała w rynnie, skurczyła się i zgniła od wilgoci. --- Dzięki Bogu, że przecież jest tu ktoś, z kim można porozmawiać przyzwoicie --- rzekła piłka, przyjaźnie patrząc na złocony krążek. --- Jestem właściwie zrobiona z safianu, piękne rączki mnie szyły: wewnątrz mam hiszpański korek, choć to dziś trudno poznać. Byłam niegdyś prawie zaręczona z jaskółką, ale wpadłam do rynny i przez pięć lat cierpiałam tam okropne męki. Pięć lat dla młodej piłki to bardzo długi czas. MiłośćBąk nic nie odpowiedział. Leżał teraz cichuteńko i myślał o swojej miłości. Tak, nie mógł wątpić --- to ona, ta sama, jego ukochana piłka! Ale któż by ją poznał dzisiaj? Wtem służąca ze śmieciami przyszła do śmietnika i spostrzegła złocony krążek. --- Bąk, bąk się znalazł! --- zawołała głośno i wyjęła go spośród niewłaściwego otoczenia. Miłość, Przemijanie, WstydNa piłkę nie zwróciła najmniejszej uwagi, a co gorsza, wierny bąk przestał odtąd myśleć o niej i nie wspominał nigdy o swojej miłości. Trudno być stałym, jeśli ukochana przeleży pięć lat w rynnie i cierpi tam okropne męki. A do spotkania w śmietniku lepiej się nie przyznawać.