Baczyński, Krzysztof Kamil Róża świata Kozioł, Paweł Rajski, Maciej Katarzyna Walichnowska Tomasz Kolinko zby sroczka Piotr Skirski animal Jan Marcinkiewicz Sławomir Czarnecki Joanna Stępień Alkina Daga Justyna Sławik 10 Beata i Gabrysia Wcisło Agnieszka Bielawska Fundacja Wolne Lektury Współczesność Liryka Poemat Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/baczynski-roza-swiata Krzysztof Kamil Baczyński, Poezje, wybór K. Wyka, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1977. Domena publiczna - Krzysztof Kamil Baczyński zm. 1944 2015 xml text text 2015-02-02 pol Poezja DCC.WL-D1 3MP https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/6634.jpg Warszawa. Zniszczony wagon tramwajowy, 1942, autor nieznany, domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/6634/ Krzysztof Kamil Baczyński Róża świata Modernizacja pisowni: nie zapomniane > niezapomniane. Obraz świata, Czas, KwiatyA to jest róża świata, w której dnie spoczywam,/ której płatki przejrzyste jak stronice czasu/ On obraca powoli. Jak listki atłasuatłas --- miękka tkanina, której jedna strona jest błyszcząca, a druga matowa./ zwierząt ciepłe języki na ciele i grzywa/ wiatru powiewa lekko. W mroku wielkie zwierzę/ przeciąga się, by prężność swą do mnie przybliżyć,/ i ptak wysoko śpiewa, aby niebo zniżyć/ i aby się tym bliższe stały chmury ziemi,/ spadły z nieba mórz krople w mleczne ciała dolin/ i tak obłoki chłonąc leżą między niemi,/ że krok, a poczuć można Boga wielką dłoń. Bóg, Kondycja ludzka, StworzenieBył taki czas. On wtedy wśród włosów świetlistych/ na niebie się ukazał ciemnościom ogromnym/ i z mroku dobył tony, a z tonów najczystsze/ imię człowiecze rzeźbił. Wtedy nieprzytomny,/ na podobieństwo jego, choć z ciemności rdzenia,/ stanął człowiek nieśmiały na progu stworzenia./ I nim mu się mgławice w oczach, jak w jeziorze/ złote krople, ustały --- Bóg mu różę podał./ I zamknęło się niebo jak zmarszczona woda,/ i zacisnął krąg róży lotem --- ciszy orzeł. Ciało, GrzechWięc cóż? Spalone płatki zda się wiatr obraca,/ nocą skrzypiąc boleśnie. Tyle grzechu było/ w tym ciele, że wraz z sobą i światłość spaliło,/ i karty przezroczyste w spopielały obraz/ bożych natchnień zamienia. Ta róża podobna/ ciemności wielkim żaglom, które wieją głucho/ nad wydmami milczenia i źródeł posuchą. Gdzie jest ten dzban, ten kielich róży, co nawija/ płatki obrazów czystych, które jedne z drugich/ płyną i jedne w drugie wnikają powoli,/ i jak poszept okrętów snują mity długie/ o rzewnym zachwyceniu? Śmierć, TrupO, jak wzrok nas boli,/ otwarty, biały taki jak źrenice trupie,/ w którym lądy spalone dnem do góry płyną/ jak ryby martwe. A na nich umarli/ z nożem przestrachu w oczach i z nicią na gardle/ czerwoną. I tych dzieci ciała, co jak listki/ niezapomniane nigdy, swym puchem motylim/ na wargach naszych przylgłe i w oczy nam wrosłe,/ które łódź nieprawości przekreśliła wiosłem./ I kobiet najpiękniejszych rozrzucone ciała,/ i piersi stratowane, i włosy o zmierzchu/ jak ptaki złote lecą wysoko, po wierzchu/ świata, jakby je dusze unosiły w górze/ od strzaskanej miłości, co żyła w marmurze/ piękna. O zły, zły synu! Tylko popiół sypie,/ gdzie dotkniesz, ściany kruche, które w proch przemienia/ każdy oddech bolesny i pożera ziemia. A my w miłościach naszych życieśmyżycieśmy czekali --- daw. konstrukcja z przestawna końcówka czasownika; inaczej: czekaliśmy życie (tj. czekaliśmy przez czas trwania życia). czekali/ takie groźne jak oddech huczący lodowców,/ a myśmy mieli twarze nawiedzonych chłopców,/ którzy ojczyznę swą i w śmierci pokochali. A myśmy mieli dziwne sprawy, niepojęte,/ które nam ciała zmięły i oczy spaliły,/ i tak się nam te karty w ciemności prześniły/ i już nie ukazały serca róży świętej. Los, OdrodzenieI znowu poda Bóg kwiat, co jak niebo szumi,/ i wyschną wreszcie zbrodnie w nieudolnych dłoniach,/ czas się przewali hucząc na rozprężonych koniach,/ a naszych dziwnych spraw wiek żaden nie zrozumie. Na nieobeschłe, czarne od krwi naszej ziemie / zejdzie niebaczne na nic, nowe mrówcze plemię. 20 czerwca 1943