Baczyński, Krzysztof Kamil [Ach, umieram, umieram...] Kozioł, Paweł Rajski, Maciej Katarzyna Walichnowska Tomasz Kolinko zby sroczka Piotr Skirski animal Jan Marcinkiewicz Sławomir Czarnecki Joanna Stępień Alkina Daga Justyna Sławik 10 Beata i Gabrysia Wcisło Agnieszka Bielawska Fundacja Nowoczesna Polska Współczesność Liryka Poemat Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/baczynski-ach-umieram-umieram Krzysztof Kamil Baczyński, Poezje, wybór K. Wyka, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1977. Domena publiczna - Krzysztof Kamil Baczyński zm. 1944 2015 xml text text 2015-01-29 pol http://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/3535866990_2c80e79c2d_o.jpg Ora et labora, Alessandro Bonvini, CC BY 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/4207 Poezja Krzysztof Kamil Baczyński [Ach, umieram, umieram...] I ŚmierćAch, umieram, umieram. Jesień/ cień unosi na ciepłe ogrody./ Jabłka tak już, śliwy, ciemne wody/ namarszczają się w znużenia pieśń. O! Nie trzeba mi tu było więcej/ ponad drzewa, ponad serca czułość./ O! Nie trzeba było lat, miesięcy,/ tylu skarg nadaremnych i słów. O! Nie trzeba było tylu twarzy,/ tratujących wozów czarnych miast./ Ach, umieram, umieram. Wiem:/ wyje za mną ciemny, wielki czas. II Duch«Podaj mi rękę» --- mówił anioł,/ a był to świt jak uśmiech dziecka blady./ «Oto się unosimy z daleka wołaniom». Słychać było powietrza srebrne wodospady/ i cichy duchów poświst teraz mi wiadomy./ Płynęliśmy. Pod nami stały mokre domy/ w chłodnym deszczu zastygłe. Szelest cichy mył/ zielone okiennice i dachy znajome. Spali jeszcze. Przed oknem tylko długo wył/ pies --- czując rękę świata, co stał nad znikomym/ krajobrazem przedmieścia. Muzyki nieznane/ grały słodko u chmurek wąskich. Niedaleko/ spadały białe kwiaty i cień płynął rzeką. III «Kochani, o, kochani! Czy jest takie serce,/ które przeżyje miłość na świecie kainówKain (bibl.) --- pierworodny syn Adama i Ewy, zabił swojego brata Abla (Rdz 4,1--8).?"/ Anioł przykładał dłonie liliowe do ust/ i mówił: «W takie serce będę teraz niósł/ twoje zmęczone imię, w proste serce Boga,/ co jest jak gór zielonych dolina dla owiec/ i jest jak sen nagrzany i biały grobowiec». Już widziałem motyle w powietrzu wykute,/ skinieniem jego ręki z kwiatów ciepła tkane/ i posągi ogniste nie dotknięte dłutem,/ rosnące, jak je wiatry składały, i same/ gwiazdy na strop puszczone jak litery praw./ I spadła wtedy pierwsza przezroczysta łza/ z powieki na te kształty ziemi, gór i drzew,/ łza, żem zrozumiał jasność. O, jaki to gniew,/ jaka nienawiść była, co zamknęła wzrok/ i jenojeno (daw.) --- tylko. złe kamienie wkładała do rąk,/ każde pragnienie jak grób kładła przy mnie,/ abym nie widział światła w każdym ptaka hymnie,/ w każdym liści schyleniu, łaskawości łąk. IV A tam się dzień zaczynał. Na fujarce dął/ proste pieśni aniołek u kościoła wrót,/ a potem się rozkładał dym i mówić jąłjąć (daw.) --- zacząć./ anioł bladoliliowy: «Oto widzisz głód,/ oto widzisz nienawiść i tę pychę złota»./ Słyszałem --- płakał jęk jak jęk bolesny młota,/ który z uporem obok przy kowadle bije/ i gniecie, a żelazo boleśnie omija. GróbSzli czarni, wychudzeni, z błyskiem żądzy ślepym,/ jak nędzne i żałosne, milczące pogrzeby,/ i tratowali łąki, i nie znali wrót,/ aż im się pod nogami ocknął nagle grób/ i tak jak stali patrząc, wytężeni w gniewie,/ spadali w chłodne studnie. A ten, który nie wie,/ bo nie pragnie przerażeń, stał i patrzył syty,/ jak mu się obracali pod wzrokiem w granity,/ jak kruszeli, pragnący, w gorzką, czarną glebę./ I była ciemność. Nie wołał nikt pod niebem. Widziałem jeszcze owe madonny i dzieci,/ napadnięte w ulicach, odarte z uśmiechów,/ z miłości i spojrzenia. O! Czułem, czy wiecie?/ ciężar ziemi na sobie, ciężar wszystkich grzechów. ŁzyI wtedy spadła druga łza, jak ognia płomyk,/ na te uśpione jeszcze w mgle i grzechu domy/ i wspomniałem się, grzeszny i skrzywdzony razem,/ i ta łza nie płomieniem już była, a głazem,/ głazem boleści. «O, czy jestem jeszcze/ tyle martwym człowiekiem, a nie duchem żywym,/ że ja tej wagi ciemnej w Bogu nie pomieszczę ---/ --- najgorszego z grzeszników płaczącego z krzywdy?» Anioł dłonie w kwiat złożył i nie mówił nic,/ jeno mu z włosów jasnych splot muzyki płynął,/ a ja widziałem miasta pękające w pył/ i ludzi w proch idących, a na nich jaśminy/ rosły, a potem wody kładły się pierzaste,/ a na nich ludzie nowi płynęli i miasta./ I pokład na pokładzie, jak schody wieczności,/ piął się z wolna ku górze ten milczący kościół. I mówił anioł: «Nie płacz, nie płacz czasów złych,/ ni dobrych nie płacz czasów. Oto idą w pył,/ nim się troską poniżą, podźwigną miłością,/ są z niebem rozdzielone wieczną wysokością./ Jeno słupy ogniste, długie nici wiary,/ są jako tryskające z tej ziemi pożary,/ które stoją nad czasem od ziemi do nieba,/ wykołysane światłem łodyżki snów bożych,/ które się nie ulękną gwiazd ni śmierci trwożą». V I lecieliśmy dalej. «Podaj --- mówił --- dłoń»./ I szły potoki iskier na górach obłoków,/ i rzeki w dole pełzły na kształt siwych smoków./ Nie śpiewali już ludzie ani krople łez/ nie parzyły mi dłoni. Było cicho.Ptak Wtedy/ zobaczyłem skrwawione ptaki, pod tym niebem/ szukające schronienia. Mówił anioł: «Patrz,/ oto jest nadaremny twoich bliskich płacz,/ oto są ptaki serca nie przyjęte w miłość./ Zobacz, jak krwawią cicho. Ile to ich było,/ których ty nie dojrzałeś, któreś przebił w locie/ i nim cię doścignęły, nim osiadły w tobie,/ były jeszcze grające pieśni, a już w grobie./ Oto ulatywały ptaki dobre, miłe/ bożemu światu pragnień, a już je przebiły/ złe, podejrzliwe oczy, a serce namiętne/ zmieniało je w kamienie Bogu tylko święte»./ I widziałem ich loty jak smugi zbłąkane/ znaczone krwi poświatą. Wtedy anioł z dłoni/ wypuścił sznury świateł na nie i przemienił/ w białe gwiazdy, krążące z daleka od ziemi. I wtedy spadłą trzecia łza, żelazna,/ na smutek krążeń ludzkich, na huczące burze/ i stała się tam, w dole na kuli jak gwiazda/ wykuta pożegnaniem ostatnim --- w marmurze. Grało niebo spokojne. Fałdy morza/ przelewały się z wolna w głąb milczenia/ i został tylko cichy pożar ---/ --- bolesna w dole ziemia. Jeszcze dzwonek na wieży,/ sarny w locie i obłok,/ wietrzyk dzwonił i gasł./ «Podaj mi rękę --- mówił anioł ---/ oto się stajesz zapatrzeniem gwiazd». ukończone dn. 12 października 1942 r.