<utwor>
  <rdf:RDF xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#">
    <rdf:Description rdf:about="http://redakcja.wolnelektury.pl/documents/book/b294b5f1-3514-45d1-9eaa-71675e7bda92/">
      <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Gałczyński, Konstanty Ildefons</dc:creator>
      <dc:title xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Straszny koniec spóźnialskich</dc:title>
      <dc:date xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2026-04-17</dc:date>
      <dc:date.pd xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2024</dc:date.pd>
      <dc:publisher xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Fundacja Wolne Lektury</dc:publisher>
      <dc:language xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">pol</dc:language>
      <dc:source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Konstanty Ildefons Gałczyński, Próby teatralne 3, wyd. Czytelnik, Warszawa 1979.</dc:source>
      <dc:identifier.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/galczynski-straszny-koniec-spoznialskich/</dc:identifier.url>
      <dc:rights xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Domena publiczna - Konstanty Ildefons Gałczyński zm. 1953</dc:rights>
    <dc:contributor.editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Kopeć-Gryz, Aleksandra</dc:contributor.editor>
    <dc:contributor.technical_editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Sekuła, Aleksandra</dc:contributor.technical_editor>
    <dc:contributor.technical_editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Myczko, Kornel</dc:contributor.technical_editor>
    <dc:description xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Fundację Wolne Lektury.</dc:description>
    <dc:subject.period xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Współczesność</dc:subject.period>
    <dc:subject.type xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Dramat</dc:subject.type>
    <dc:subject.genre xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Dramat współczesny</dc:subject.genre>
    </rdf:Description>
  </rdf:RDF>
  <dramat_wspolczesny>
 <autor_utworu>Konstanty Ildefons Gałczyński</autor_utworu>

<podtytul>Teatrzyk ,,Zielona Gęś"<br/>
ma zaszczyt przedstawić</podtytul>

<nazwa_utworu>Straszny koniec spóźnialskich</nazwa_utworu>

<naglowek_osoba>PIEKIELNY PIOTRUŚ</naglowek_osoba>
<didaskalia>do swojej <osoba>Mamy</osoba></didaskalia>
<kwestia><strofa>Mamusiu, tatuś ma dzisiaj jakieś dłuższe uszy. </strofa></kwestia>

<naglowek_osoba>MAMA PIEKIELNEGO PIOTRUSIA</naglowek_osoba>
<kwestia><akap>Niestety, synku, tak. Taktaktak. Tatuś się całe życie spóźniał. Tatuś był całe życie niepunktualny. I wskutek powyższego wyrosły naszemu tatusiowi ośle uszy.</akap></kwestia>

<naglowek_osoba>PIEKIELNY PIOTRUŚ</naglowek_osoba>
<kwestia><akap>A można tatusia w te uszki pocałować? </akap></kwestia>

<naglowek_osoba>MAMA PIEKIELNEGO PIOTRUSIA</naglowek_osoba>
<didaskalia>po dojrzałym namyśle</didaskalia>
<kwestia><akap>Zapewne. </akap></kwestia>

<naglowek_osoba>PIEKIELNY PIOTRUŚ</naglowek_osoba>
<didaskalia>całuje swojego <osoba>Tatusia</osoba> w uszki.</didaskalia>

<naglowek_osoba>TATUŚ PIEKIELNEGO PIOTRUSIA</naglowek_osoba>
<didaskalia>kopie i ryczy</didaskalia>
<kwestia><akap>I-ha-ha-ha! </akap></kwestia>

<naglowek_osoba>QUOVADISIŃSKI</naglowek_osoba>
<didaskalia>wchodząc z prawej kulisy</didaskalia>
<kwestia><akap>Ha, i mnie wyrosły ośle uszy w nagrodę za niepunktualność. Ach, gdyby to widział mój praszczur po kądzieli<pe><slowo_obce>praszczur po kądzieli</slowo_obce> --- przodek, pradziad od strony matki. </pe>, podkomorzy<pe><slowo_obce>podkomorzy</slowo_obce> --- urzędnik zarządzający dworem. </pe> szczypnicki! Przekleństwo losu! </akap></kwestia>
<didaskalia>kładzie się na kanapie, recytuje mistyczne utwory Towiańskiego<ref href="https://www.wikidata.org/wiki/Q2625574"></ref><pe><slowo_obce>Towiański, Andrzej</slowo_obce> (1799--1878) --- polski filozof mesjanistyczny i charyzmatyczny przywódca sekty religijnej zw. Kołem Sprawy Bożej. </pe> i oddaje się z piskiem martyrologii. </didaskalia>

<naglowek_osoba>TRYLOGOWICZ</naglowek_osoba>
<didaskalia>wchodzi w cylindrze, z parasolem</didaskalia>
<kwestia><akap>Dobry wieczór. Jak zdrowie mamy i tatusia Piekielnego Piotrusia? Tak, taak... Ale <slowo_obce>à propos</slowo_obce>, ja też mam ośle uszy. Od tej niepunktualności. Od tego spóźniania się. Dopust Boży.</akap></kwestia>
<didaskalia>zdejmuje cylinder i zawadza oślimi uszami o ślubną fotografię państwa domu. Nb.<pe><slowo_obce>Nb., notabene</slowo_obce> (łac.) --- nawiasem mówiąc.</pe> na fotograficznej postaci pana domu również pojawia się w odpowiednich miejscach zarys coraz większych i większych uszu oślich, co wywołuje zrozumiały niepokój.</didaskalia>

<naglowek_osoba>SANDOMINGOWSKI</naglowek_osoba>
<didaskalia>wychodząc z dalszych apartamentów</didaskalia>
<kwestia><akap>Niepunktualność to moja namiętność... Ale co z tego?</akap></kwestia>
<didaskalia>z hukiem na zasadzie eksplozji wyrastające ośle uszy zrzucają mu kapelusz na podłogę.</didaskalia>

<naglowek_osoba>SAMMOSJERSKI</naglowek_osoba>
<didaskalia>wstaje jak cień, smutno</didaskalia>
<kwestia><strofa>I ja też, patrz jw. </strofa></kwestia>
<didaskalia>zdejmuje szlafmycę i obnaża straszne piętno spóźnialskich.</didaskalia>

<naglowek_osoba>WSZYSCY SPÓŹNIALSCY</naglowek_osoba>
<didaskalia>recytują mistyczne utwory Towiańskiego, oddają się masowej martyrologii i boleśnie tańczą.</didaskalia>

<naglowek_osoba>PÓŁ MIASTA</naglowek_osoba>
<didaskalia>chodzi z oślimi uszami, nie wyłączając kobiet.</didaskalia>

<naglowek_osoba>ZIELONA GĘŚ</naglowek_osoba>
<didaskalia>zamyka <osoba>Wszystkich Spóźnialskich</osoba> do schludnej obory i recytuje następujący</didaskalia>
<kwestia><strofa>Morał: /
NIGDY NIE TRZYMAJ SIĘ WYNIOŚLE, /
COŚ Z MRÓWKI MIEJ, NIE PAWIA, /
A JEŚLI KTO MA USZY OŚLE, /
TO Z NIM SIĘ NIE UMAWIAJ. /
</strofa></kwestia>

<naglowek_osoba>Kurtyna</naglowek_osoba>

<nota><akap>3 IV 1949</akap></nota>
</dramat_wspolczesny>
</utwor>